Portal Polskiego Radia SA
słuchaj
shopping_cart
Polskie Radio
Section05

Trójka

Skąd się wzięło słowo "garnitur"?

Wyraz "garnitur" przeszedł do polszczyzny z języka francuskiego najprawdopodobniej za pośrednictwem niemieckiego. Francuskie garniture oznacza zdobienie, wyposażenie, zestaw... i dlatego pierwotnie wyraz ten funkcjonował w polszczyźnie jako zespół przedmiotów służących do jednego celu, stanowiących pewną całość, komplet. Stąd "garnitur mebli do dwóch pokoi” czy "garnitur filiżanek do herbaty" a także "garnitur zębów", czyli komplet zębów. Co ciekawe, "garnitur" oznaczał także coś, co dziś nazywamy "garnirunkiem", czyli przybranie potrawy, gdyż francuskie "garniture" oznacza też zdobienie. Zestawem, który zdobi człowieka, był garnitur w dzisiejszym rozumieniu, czyli ubiór męski składający się ze spodni i marynarki, czasem też kamizelki, uszytych z tego samego materiału. Przez wieki słowo „garnitur” traciło pozostałe znaczenia i do naszych czasów zachowało przede wszystkim to, które dotyczy stroju. Zobacz więcej na temat: 

Zagadki i słodki prezent. Paweł Turski zakończył w Helu trzeci etap wędrówki

Nasz redakcyjny kolega Paweł Turski zakończył trzeci etap swojej pieszej wędrówki. Przez tydzień  ramach cyklu "Teraz pieszo" przemierzał północną Polskę i w poniedziałek zameldował się w Helu, gdzie czekał na niego między innymi Michał Matus. Jak minęły Pawłowi ostatnie kilometry do "mety" w Muzeum Rybołówstwa? Relacji z Helu mogliśmy wysłuchać w specjalnym wydaniu "Zapraszamy do Trójki". Zobacz więcej na temat:  Paweł Turski

Kapitan Nemo - "Twoja Lorelei". Romantyczna poezja w świecie new romantic?

Przenosimy się do roku 1984... To wtedy szczyt swojej popularności osiągnął Kapitan Nemo, czyli Bogdan Gajkowski - jeden z pionierów muzyki elektronicznej i synth popu na rodzimym poletku. "Twoja Lorelei" powstała w wyniku współpracy Gajkowskiego z Andrzejem Mogielnickim, w tamtym czasie tworzącym przede wszystkim dla Lady Pank. Panowie zaczęli współpracę już trzy lata wcześniej podczas sesji nagraniowych albumu "Układy" Izabeli Trojanowskiej, który pan Bogdan współtworzył muzycznie, między innymi jako kompozytor dwóch utworów. W jego własnym repertuarze dominowały nowoczesne brzmienia syntezatorów, określane jako new romantic. Za sprawę Mogielnickiego ten nowy romantyzm nawiązał jednak do romantyzmu oryginalnego. Tekściarz zaproponował bowiem Gajkowskiemu historię nawiązującą do wiersza Heinricha Heinego z 1824 roku, który z kolei oparty był na ludowej legendzie. Loreley to skała nad Renem, która w wierszu przyjmuje postać nimfy wodnej, wabiącej swoim śpiewem spływających rzeką rybaków i żeglarzy... Zobacz więcej na temat: 

Największe fake newsy dotyczące II wojny światowej

Jakie są największe kłamstwa na temat II wojny światowej, które pokutują do dziś, a historycy badający ten okres dziejów ciągle muszą je prostować? Skąd biorą się manipulacje wokół tych wydarzeń i jak rozpoznać historyczną dezinformację? Kiedy i gdzie rozpoczęła się II wojna światowa? Określenie "Kampania Wrześniowa" jest manipulacją? Często pojawiają się stwierdzenia o rycerskości Wehrmachtu, który rzekomo nie dokonywał zbrodni, a za nie odpowiedzialne było wyłącznie SS? Mieliśmy najsilniejszy ruch oporu? Tylko w Polsce groziła kara śmierci za pomoc ukrywającym się Żydom? A co z kłamstwem - pokutującym przez dekady, a dotyczącym II wojny światowej - o "wyzwoleniu" Europy przez Armię Czerwoną?  Gość: dr Dawid Golik, historyk i politolog, Uniwersytet Jagielloński, Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie. Zobacz więcej na temat: