Portal Polskiego Radia SA
słuchaj
shopping_cart
Polskie Radio
Section05

Trójka

Czy słowo "dociekliwy" ma coś wspólnego z cieknącą wodą?

W dawnej polszczyźnie funkcjonował czasownik "ciekać" i stanowił parę do wyrazu "ciec", który znamy dziś. Tak jak mamy "biec - biegać", tak mieliśmy "ciec - ciekać". Nie bez przyczyny odwołałem się do czasownika "biegać", ponieważ słowo "ciekać" miało dwa znaczenia: albo płynąć, sączyć się, albo biegać właśnie. Widać to w czasowniku "uciekać", który oznacza biegiem oddalać się z miejsca, w którym nie chcemy przebywać. I właśnie dlatego mówimy, że "dociekamy prawdy", czyli - oczywiście metaforycznie - dobiegamy do prawdy. Choć może dziś częściej powiemy, że do prawdy dochodzimy. Tak czy inaczej stąd właśnie określenie "dociekliwy", czyli dosłownie taki, który dobiega do prawdy w celu jej poznania. Ze słowem "dociekliwy" związany jest przymiotnik "ciekawy", który pierwotnie oznaczał taki, który szybko i dużo biega, następnie taki, który biega, by zebrać nowiny i wreszcie pragnący coś wiedzieć, zainteresowany czymś...  Zobacz więcej na temat: 

Fit fake newsy czyli mity na temat odchudzania po świętach

Po kilkudniowym maratonie jedzenia wielu z nas zaczyna dziś poświąteczny poranek z pełną lodówką… i masą recept na przejedzenie? Jak skutecznie wrócić do formy bez łykania fejków? Internet podpowiada szybkie detoksy i cudowne diety - tylko pytanie: czy to działa, czy raczej szkodzi? Jak to się ma do często powtarzanego, że "śniadanie to najważniejszy posiłek dnia"? To też mit? Czy warto teraz eliminować konkretne grupy produktów, żeby szybciej "naprawić" dietę? Czyli np. żadnych słodyczy, a jajka z majonezem czy sałatka warzywna najwcześniej pod koniec kwietnia? Szukanie ratunku w produktach "light" i "fit" to dobre rozwiązanie na poświąteczne dni, czy marketingowa pułapka? Te wszystkie rady z internetu o "spalaniu świątecznych kalorii" można nazwać po prostu dezinformacją? Gościni - Ewa Sypnik-Pogorzelska, dietetyczka (Dietosfera).  Zobacz więcej na temat: 

Haft w czasach zgiełku. O powrocie do rękodzieła i korzeni

Skąd bierze się rosnące zainteresowanie rękodziełem - od haftu po robienie na drutach - i jaką rolę odgrywają w tym świat cyfrowy oraz zmęczenie fast fashion? W rozmowie z Pauliną Pleskot, autorką profilu "Nici, wzorki, folk historki", przyglądamy się historii haftu, jego współczesnym interpretacjom oraz związkom z lokalnym folklorem. Punktem odniesienia stają się także opowieści o folklorze z okolic Płocka. Zobacz więcej na temat: 

Jacek Dehnel - "Historie łajdackie - Opowiadania", odc. 5

"Historie łajdackie - Opowiadania" Jacka Dahnela rozpoczynają wiosnę w polską prozą w Trójce. Wybraliśmy dwa z ośmiu opowiadań. Pierwsze z nich to "Bieg Okoliczności" - akcja tego opowiadania toczy się w realistycznej scenerii współczesnej Warszawy, nieopodal Wisły. Drugie prezentowane przez nas opowiadania Jacka Dahnela - "Wicekrólowa Rugii", zabiera nas w na początek XIX wieku, w "scenerii" zdecydowanie nierealistycznej - z Bałtykiem, na horyzoncie. Te opowiadania Jacek Dehnel przeczytał sam, a Jacek Grudzień udostępnił nam swoje teatralne kompozycje. Zobacz więcej na temat: