Portal Polskiego Radia SA
słuchaj
shopping_cart
Polskie Radio
Section05

Trójka

Etymologia słowa górnik. Dawne znaczenie góry i niemieckie wpływy

Praca pod ziemią i słowo sugerujące góry to zestawienie, które może zastanawiać. W audycji przyglądamy się lingwistycznym źródłom wyrazu "górnik". Wyjaśniamy dawne znaczenie słowa "góra", tłumaczy historyczny sens nazwy Tarnowskie Góry i analizuje niemiecki wpływ na język polskiego górnictwa. W odcinku pojawia się również wątek Barbórki - jej śląskiego rodowodu oraz zasad zapisu wielką i małą literą. Zobacz więcej na temat: 

Powstanie oczami dziecka. Andrzej Gierczyński o 63 dniach w piwnicy na Próżnej

Przed 82. rocznicą wybuchu Powstania Warszawskiego Krzysztof Łoniewski rozmawiał z panem Andrzejem Gierczyńskim, który sam przedstawia się jako "Zwyczajny '44". Przez 63 dni ukrywał się z babcią w piwnicy na Próżnej. To tam obchodził swoje piąte urodziny, a od powstańca otrzymał ołowianego żołnierzyka. O Powstaniu oczami dziecka i swojej "powstańczej epopei" opowiedział w audycji "Ludzie". Zobacz więcej na temat:  Powstanie Warszawskie Krzysztof Łoniewski

Electric Light Orchestra "Livin' Thing”. Popowa lekkość z nieoczywistą finezją w tle

Płodność i wytrwałość - to chyba dwa pierwsze słowa, które mogą dobrze określić dorobek grupy Electric Light Orchestra. Do połowy lat siedemdziesiątych zespół wypluwał z siebie kolejne albumy z imponującą regularnością w tempie jeden na rok... w 1976 wydał płytę "A New World Record", na której znalazł się jeden z hitów - "Livin’ Thing". To piosenka tak lekka, łatwa i przyjemna, że nietrudno przegapić w niej kilka bardzo nieoczywistych zabiegów. Jednym z nich, z którego lider zespołu Jeff Lynne był szczególnie dumny, było użycie tak zwanego akordu zwiększonego, czyli durowego akordu, w którym najwyższy dźwięk – kwinta – został podwyższony o pół tonu. W używaniu takich akordów wcześniej lubował się jeden z idoli Lynne’a - George Harrison. W partiach wokalnych Lynne’a wsparły tu dziewczyny z amerykańskiej grupy Fanny, wśród nich była Patti Quatro - siostra popularnej w tamtym czasie Suzi Quatro...  Zobacz więcej na temat: 

Wulgarna muzyka AI w zasięgu kliknięcia najmłodszych. Audycja Piotra Łodeja

Sztuczna inteligencja komponuje dziś piosenki, które trafiają prosto do playlist naszych dzieci - i bardzo często nie są to niewinne treści. Teksty 18+ potrafią ukryć się pod chwytliwą dla ucha melodią i atrakcyjnym dla oka teledyskiem. Gdzie kończy się zabawa technologią, a zaczyna realne zagrożenie? Z jak dużą skalą tego zjawiska mamy do czynienia? Piosenki często są stylizowane na humorystyczne lub dziecięce - czy to jest świadoma strategia twórców, żeby ominąć czujność rodziców i algorytmów? Co nam to mówi o obecnym kształcie przestrzeni cyfrowej, w której poruszają się najmłodsi? Gdzie w tym wszystkim jest odpowiedzialność twórcy - skoro często mówimy o anonimowych autorach generujących takie materiały? Jakie cyfrowe kompetencje powinniśmy rozwijać? A we własnym zakresie, w tej sytuacji - jako rodzice - jesteśmy bezradni? Co możemy z tym zrobić? Gość: Maciej Kępka, ekspert Dyżurnet.pl, NASK. Zobacz więcej na temat: