Portal Polskiego Radia SA
słuchaj
shopping_cart
Polskie Radio
Section05

Trójka

Dlaczego kłamstwo bywa "wierutne"?

Określenie "wierutny" jest dość dziwne i nieco tajemnicze... O jego pochodzeniu wspomina wyłącznie kilka źródeł. Występowało dawniej obok takich słów jak "wiara", "wierzący", "wiernie" oraz "wierność". Wszystkie te wyrazy pochodzą od jeszcze praindoeuropejskiej formy uero-, czyli prawdziwy. Stąd także łacińskie verus czy niemieckie wahr - oba w znaczeniu prawdziwy. Do dziś jeszcze w polszczyźnie mówimy np. o "wiernym przekładzie", czyli przekładzie zgodnym z oryginałem. Kontekst religijny i duchowy słowa "wierny" pojawił się w naszym języku później. Ale wróćmy do "wierutnego"... Pierwotnie oznaczał to samo, co "wierny", czyli ten, któremu się wierzy, a następnie prawdziwy. Z czasem to słowo zaczęło być łączone wyłącznie z negatywnymi określeniami. Pisano na przykład o "wierutnych nieprzyjaciołach", "wierutnych złodziejach czy łotrach", czyli prawdziwych i rzeczywistych. I stąd właśnie określenie "wierutne kłamstwo", czyli kłamstwo prawdziwe, skończone... Zobacz więcej na temat: 

"Hamlet", "Dziady", "Kordian", "Wesele". Lektury na matury w Teatrze Telewizji

Matura 2026 coraz bliżej. W powtórkach maturzystom mogą pomóc inscenizacje szkolnych lektur, które można obejrzeć na stronie internetowej Teatru Telewizji. Na liście znalazło się 30 tytułów, między innymi "Makbet" w reżyserii Andrzeja Wajdy, "Nie-Boska komedia" w reżyserii Zygmunta Hübnera czy "Kordiana" w reżyserii Gustawa Holoubka. Zobacz więcej na temat:  Teatr Telewizji matura z języka polskiego matura 2026

Przestrzeń dla wyobraźni i fantastyki. Powstanie centrum twórczości Siudmaka

W Łodzi powstanie Międzynarodowe Centrum Sztuki Science Fiction, Fantastyki i Nauki im. Wojciecha Siudmaka. Ma to być miejsce wystaw i spotkań, w którym sztuka prezentowana będzie w kontekście nauki i nowych technologii. - Chciałbym, żeby centrum było miejscem inspiracji, w którym sztuka spotyka się z marzeniami i wizją przyszłości - skomentował plany artysta. Zobacz więcej na temat:  Łódź Wojciech Siudmak

Czy Komisja Europejska chcąc obniżyć koszty energii, kazała nam jej nie używać?

Wokół słów przewodniczącej Komisji Europejskiej - Ursuli Von der Leyen, narosło sporo emocji i chyba jeszcze więcej przekłamań. Czy naprawdę Bruksela - planując obniżenie kosztów energii - chce zamknąć nas w domach? Sprawdzamy, co jest faktem, a co fejkiem? Całe zamieszanie zaczęło się od autentycznej wypowiedzi szefowej Komisji Europejskiej? „Najtańsza energia to ta, której nie zużywamy” - tak mówiła przewodnicząca. Ale czy rzeczywiście zachęcała nas, by przestać korzystać z prądu i siedzieć w domach, czy to już nadinterpretacja? Skąd wziął się przekaz, że oto Bruksela „każe nam siedzieć w domach” i które źródła go rozpowszechniały? Dlaczego tego typu przekaz tak dobrze się klika? Co nam to mówi o kondycji i użytkownikach portali społecznościowych? Jak szybko takie fake newsy rozprzestrzeniają się w porównaniu z ich sprostowaniami? Jakie konsekwencje społeczne może mieć utrwalanie przekonania, że UE narzuca obywatelom restrykcje? Jak odróżnić rzetelną rekomendację dotyczącą oszczędzania energii od kłamliwego nagłówka? Co każdy z nas może zrobić, by samemu nie dać s Zobacz więcej na temat: 

Ciemna strona przemysłu odzieżowego - nielegalna praca dzieci. Rozmowa z Marzeną Figiel-Strzałą

Marzena Figiel-Strzała - podróżniczka, dziennikarka, autorka cyklu reportaży Dzieci Świata. Założycielka Fundacji Dzieci Świata. Opowieść o tym, co widziała na zapleczu szybkiej mody, w jej fabrykach, na jej śmietniskach. Historie dzieci i młodych ludzi, którzy pracują za marne grosze, ponad siły, w warunkach bez nawet najbardziej podstawowych zasad BHP, narażając życie, zdrowie, tracąc dzieciństwo i szanse na edukacje. Dzieci śpią na podłodze w fabryce, dostają jeden posiłek dziennie. Poznajemy kolejną odsłonę prawdziwego kosztu "okazji" i "promocji", za które ludzie płacą realnym cierpieniem, a całe regiony i kraje tracą możliwość na rozwój, bo są zaangażowane w nadprodukcję szmat albo tych niechcianych szmat utylizację. Wraz z Marzeną Figiel-Strzałą odwiedzamy m.in Ghanę, Bangladesz, Egipt.   Zobacz więcej na temat: 

"Dina, Dina" - najnowsza powieść Agaty Romaniuk, odc. 5

Agaty Romaniuk jest socjolożką, doktorem nauk społecznych, absolwentką Polskiej Szkoły Reportażu. Poza powieściami dla dorosłych, tekstami, publikowanymi w periodykach, stworzyła słynny, kryminalny cykl dla młodych czytelników pod tytułem "Kocia szajka". Powieść ma dwie narratorki - Izę, która opowiada fikcyjną historię bohaterki oraz w części drugiej - ją samą, Dinę, córkę Włoszki i ukraińskiego chirurga. Akcja powieści rozpoczyna się w Bolonii, gdzie studiuje Dina malarstwo. Dina, w pierwszych dniach wojny w Ukrainie powraca do Charkowa. Próbuje odpowiedzieć sobie na pytanie, kim jest. Do tej pory wiedziała, że jest po prostu Diną. Zostanie w Ukrainie, czy wróci do Włoch? Czyta Wiktoria Gorodecka. Muzyka - Łukasz Borowiecki. 12 odcinków.  Zobacz więcej na temat: 

Rozłam w PiS? "Dowódcą tej armii jest pan prezes, nikt inny"

Mateusz Morawiecki powołał stowarzyszenie Rozwój Plus. Jarosław Kaczyński zagroził, że dla ludzi wspierających inicjatywę byłego szefa rządu nie będzie miejsc na listach wyborczych PiS. - Żeby zwyciężyć w 2027 roku, musimy sobie powiedzieć jasno: liderem, dowódcą tej armii, która idzie po zwycięstwo, jest pan prezes Jarosław Kaczyński i nikt inny - powiedział w "Pulsie Trójki" poseł PiS Michał Moskal. Sytuację w PiS skomentował także Łukasz Michnik z Nowej Lewicy. Jego zdaniem w partii jest rozłam na frakcje, a "większość posłów, którzy zapisali się do stowarzyszenia Morawieckiego będzie musiała z podkulonym ogonem wrócić pod przywództwo Przemysława Czarnka". Zobacz więcej na temat:  polityka PiS Mateusz Morawiecki Jarosław Kaczyński