Portal Polskiego Radia SA
słuchaj
shopping_cart
Polskie Radio
Section05

Trójka

"Chwalipięta" i "wiercipięta"

Słowo "chwalipięta" prawdopodobnie nawiązuje do dawnego słowa "storczypięta" (lub "storzypięta"), który składa się z czasownika "storczyć", czyli stawiać na sztorc albo sztorcem stawać oraz rzeczownika "pięta". Sam wyraz "chwalipięta" pojawia się dopiero w słowniku z XX wieku (pod red. Witolda Doroszewskiego) i powstał prawdopodobnie przez połączenie słów "storczypięta" i wulgarnego "chwalidupa" lub "chwalidupski". Te określenia dotyczą oczywiście osoby bezustannie i bezkrytycznie chwalącej swoje cztery litery, które są symbolem prywatnej własności. "Chwalipięta" jest więc eufemizmem, który ma zastąpić nam określenia mniej eleganckie. Słowo "wiercipięta" z kolei powstało z połączenia czasownika "wiercić" i rzeczownika "pięta". Określa osobę, która wierci piętą albo wierci się na pięcie, czyli nie może ustać w jednym miejscu, dlatego powiemy tak o kimś, kto jest bardzo ruchliwy i energiczny. Zobacz więcej na temat: 

"Andrzej Wajda. Artysta. Senator. Obywatel". Niezwykła wystawa w Senacie RP

W ramach obchodów Roku Andrzeja Wajdy w gmachu Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w Warszawie w środę 22 kwietnia otwarta została wystawa "Andrzej Wajda. Artysta. Senator. Obywatel". Ekspozycja, przygotowana przez krakowskie Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha, jest osobistą opowieścią Krystyny Zachwatowicz-Wajdy o zmarłym przed 10 laty mężu. Zobacz więcej na temat:  KULTURA społeczeństwo Senat wystawa Andrzej Wajda Manggha Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha Adam Michnik Małgorzata Kidawa-Błońska

Światowy Dzień Książki. Recepty literackie od Kąckiej i Bieńczyka

W Światowy Dzień Książki Eliza Kącka poleca "Cudowną podróż" Selmy Lagerlöf, Mikołaj Grynberg "Dziedzictwo" Philipa Rotha, a Marek Bieńczyk wspomina fascynację twórczością Karola Maya. Z okazji święta miłośników książek w wielu miastach zaplanowano różne wydarzenia. Na wrocławskim Rynku odbędzie się próba pobicia rekordu w liczbie osób czytających w tym samym czasie i miejscu, a w wielu bibliotekach w duchu katalońskiej tradycji książkę wymienimy na czerwoną różę. Zobacz więcej na temat:  Eliza Kącka Marek Bieńczyk Mikołaj Grynberg

Czy wyzwalacz energii zmieni jakość uruchamiania auta na LPG?

Wynalazek lubelskich inżynierów może pomóc niejednemu kierowcy auta na LPG. To może oznaczać koniec z problemem uruchomienia silnika przy niskich temperaturach. Produkt zdobył wiele wyróżnień i nagród w dziedzinie nowoczesnych technologii. Został również opatentowany. Zespół uczelni pracuje również nad inteligentnymi magazynami energii, które optymalizują przepływ energii w przemyśle. Zobacz więcej na temat: 

Medialna burza po fake newsie na temat kongresu satanistycznego

Fake news o rzekomym kongresie satanistycznym rozpalił emocje nie tylko w Krakowie. Jak to możliwe, że fałsz tak szybko stał się świętą prawdą dla tylu odbiorców? Jak zrodził się fake news o tak silnym ładunku emocjonalnym i od czego zaczęła się ta medialna burza? Dlaczego akurat ten temat tak łatwo chwycił i wciąż żyje w sieci własnym życiem? Co mówi to o kondycji mediów, które uznały, że to prawdziwa informacja i warto ją komentować? Co to mówi o nas, odbiorcach? Jakich kompetencji cyfrowych w tym przypadku zabrakło? Jak bardzo takie rewelacje pogłębiają polaryzację społeczną? Ten fejk mógł być elementem walki politycznej w kontekście referendum w Krakowie? Gościni: dr Agnieszka Całek, medioznawczyni, Uniwersytet Jagielloński.  Zobacz więcej na temat: 

"Dina, Dina" - najnowsza powieść Agaty Romaniuk, odc. 7

Agaty Romaniuk jest socjolożką, doktorem nauk społecznych, absolwentką Polskiej Szkoły Reportażu. Poza powieściami dla dorosłych, tekstami, publikowanymi w periodykach, stworzyła słynny, kryminalny cykl dla młodych czytelników pod tytułem "Kocia szajka". Powieść ma dwie narratorki - Izę, która opowiada fikcyjną historię bohaterki oraz w części drugiej - ją samą, Dinę, córkę Włoszki i ukraińskiego chirurga. Akcja powieści rozpoczyna się w Bolonii, gdzie studiuje Dina malarstwo. Dina, w pierwszych dniach wojny w Ukrainie powraca do Charkowa. Próbuje odpowiedzieć sobie na pytanie, kim jest. Do tej pory wiedziała, że jest po prostu Diną. Zostanie w Ukrainie, czy wróci do Włoch? Czyta Wiktoria Gorodecka. Muzyka - Łukasz Borowiecki. 12 odcinków.  Zobacz więcej na temat: