Polskie Radio
Section05

wyłączenie banerów

Odcinek 4 Rosyjski generał, który pełnił obowiązki prezydenta Warszawy - czym zasłużył sobie na poważanie i pamięć?

W tym roku mija 120 lat od śmierci Sokratesa Starynkiewicza. Mówiono, że wprowadził miasto z wieku XVIII w wiek XX. Znany, pracowity, życzliwy Polakom Starynkiewicz pomimo protestów sprowadził inżyniera Williama Lindleya do budowy systemu wodno-kanalizacyjnego Warszawy. Działał w wielu stowarzyszeniach dobroczynnych, a po śmierci, w kondukcie żałobnym, żegnało go ponad 100 tys. mieszkańców Warszawy.  
Zobacz więcej na temat: 

Jak Arab swym rumakiem

23 lutego 1843 r. w „Gazecie Wielkiego Księstwa Poznańskiego” ukazała się recenzja z  koncertów Franciszka Liszta, w której anonimowy autor opisał wrażenia, jakich doznano słuchając gry tego znamienitego artysty: „[…] gdy tylko dotknął posłusznego sobie instrumentu, uczuliśmy zaraz, że go owładnął, i jak Arab swym ognistym rumakiem powodować będzie”. Według recenzenta „Węgrzyn Liszt wraz z Nadwiślaninem Chopinem i z Norwegczykiem Ol Bulem, podali sobie przez obszar świata bratnie dłonie i utworzyli łańcuch elektryzujący całą młodą, a nawet odrętwiałą starą Europę”. O mazurkach Chopina interpretowanych przez Liszta, napisał: „Potem śpiew smętny […] napełnił serca rzewnością i przejął współczuciem. Zdawało się widzieć samotnego, smutnego wieszcza, dumającego nad brzegami Sekwany o rodzinnej zagrodzie”. (md)
Zobacz więcej na temat: 

Jak Arab swym rumakiem

23 lutego 1843 r. w „Gazecie Wielkiego Księstwa Poznańskiego” ukazała się recenzja z  koncertów Franciszka Liszta, w której anonimowy autor opisał wrażenia, jakich doznano słuchając gry tego znamienitego artysty: „[…] gdy tylko dotknął posłusznego sobie instrumentu, uczuliśmy zaraz, że go owładnął, i jak Arab swym ognistym rumakiem powodować będzie”. Według recenzenta „Węgrzyn Liszt wraz z Nadwiślaninem Chopinem i z Norwegczykiem Ol Bulem, podali sobie przez obszar świata bratnie dłonie i utworzyli łańcuch elektryzujący całą młodą, a nawet odrętwiałą starą Europę”. O mazurkach Chopina interpretowanych przez Liszta, napisał: „Potem śpiew smętny […] napełnił serca rzewnością i przejął współczuciem. Zdawało się widzieć samotnego, smutnego wieszcza, dumającego nad brzegami Sekwany o rodzinnej zagrodzie”. (md)     
Zobacz więcej na temat: 

Magda Mikołajczuk o powieści Jaroslava Kalfařa "Czeski astronauta"

Bohaterem powieści Jaroslava Kalfařa "Czeski astronauta" jest niejaki Jakub Procházka wysłany w 2018 roku w Kosmos w ramach niebezpiecznej misji, której nie chce się podjąć żaden inny kraj poza Czechami. Na ziemi astronauta zostawia żonę, w Kosmosie zaprzyjaźnia się z wielkim pajęczakiem o imieniu Hanuš, a jego głównym celem jest odkupienie win ojca, który był komunistycznym oprawcą.
Zobacz więcej na temat:  Magda Mikołajczuk

I dla mas

22 lutego 1935 r., w 125 rocznicę urodzin Chopina, w „Komunie”, codziennej gazecie  Woronieżskiego Komitetu Obwodowego, opublikowany został artykuł Michaiła Baka,  kompozytora i dyrygenta, absolwenta Odeskiego Konserwatorium. Autor pracował także jako kierownik muzyczny w teatrach Odessy i Moskwy, był dyrygentem orkiestry NKWD. Czcząc swym artykułem rocznicę chopinowską, nie zajął się jednak ani życiem, ani muzyką polskiego kompozytora. Napisał: „[...] żaden ze starych przedstawicieli świata muzyki nie jest tak bliski szerokim masom, jak Chopin. Jego muzyczny język jest fascynujący i zrozumiały dla ludzi pracy. I to czyni Chopina ulubionym kompozytorem ludzi pracy w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich. […] W twórczej psychologii kompozytora mieszały się elementy drobnoburżuazyjnego romantyzmu i arystokratycznego światopoglądu”. (md)
Zobacz więcej na temat: 

"Nasza mała Narnia" - reportaż Moniki Chrobak o malowniczych lasach Iwkowej i ich obronie przed wycinką

Obyło się bez pikiet i demonstracji. Mieszkańcy małopolskiej Iwkowej wykupili 4,5 hektara lasu, aby uchronić go przed wycinką. Kiedy dowiedzieli się, że właściciel urokliwego zakątka ze skałkami w Wytrzyszce chce go sprzedać, założyli stowarzyszenie Wspólny Las i rozpoczęli zbiórkę pieniędzy na jego wykup. Inicjatywę wsparła fundacja Las Na Zawsze z Warszawy i wspólnie udało się uratować przyrodniczą perłę, która dzięki temu nadal będzie dostępna dla wszystkich.
Zobacz więcej na temat: 

On był sam

21 lutego 1842 r. zmarł w Warszawie skrzypek, pianista, kompozytor i pedagog Wojciech Żywny. „U schyłku życia – jak podawał »Tygodnik Literacki« – odmłodniała go myśl, że on był sam tylko nauczycielem Chopina, była to jego chwała – jego rozkosz – która starcowi, ile razy o tem wspomniał, łzy radości wyciskała”. Czech z pochodzenia, do Polski przybył za panowania Stanisława Augusta i pełnił obowiązki nauczyciela muzyki i „pierwszego fortepianisty” na dworze Sapiehów. W Warszawie cieszył się sławą „szczególnie wziętego nauczyciela gry fortepianowej […] stanowił bowiem epokę i modę, nie dając nigdy w życiu droższych lekcji nad złotych polskich trzy za godzinę”. Wojciech Żywny przygotował 8-letniego Fryderyka do pierwszego publicznego występu na scenie teatru Radziwiłłowskiego, gdzie z wielkim sukcesem zagrał Koncert fortepianowy g-moll Adalberta Gyrowetza. (md)
Zobacz więcej na temat: 

Jak Alard

20 lutego 1881 r. przybył do Warszawy 24-letni utalentowany skrzypek Paul Viardôt, w przyszłości również dyrygent, kompozytor i pisarz muzyczny. Pochodził ze znanej od trzech pokoleń rodziny artystów. Był synem słynnej śpiewaczki Pauliny Garcia-Viardôt, tryumfującej przed laty w stolicy, zaprzyjaźnionej niegdyś z Chopinem i George Sand. Gry na skrzypcach uczył się u sławnego wówczas Huberta Léonarda. Występ Paula odbył się niemal przy pustej sali, co zdecydowanie przesądziło „o skrępowaniu jego artystycznego ducha”. Po koncercie „Kurier Warszawski” donosił: „Niewątpliwy talent, ogromna pewność i swoboda palców znakomita, dużo tej francuskiej błyskotliwości, którą iskrzył się smyczek takich mistrzów, jak Alard, Vieuxtemps i Beriot”. Grę młodego wirtuoza porównano do mistrzostwa Delphine Alarda, z którym Chopin, w towarzystwie Franchomme'a, grywał swoje Trio g-moll op. 8. (md) 
Zobacz więcej na temat: