Portal Polskiego Radia SA
słuchaj
shopping_cart
Polskie Radio
Section05

wyłączenie banerów

Skąd wziął się język?

Prof. Barbara Czerska (matka) oraz dr hab. Katarzyna Kasia (córka) rozmawiają o języku jako narzędziu służącym do opisywania i poznawania świata. Szwajcarski lingwista i filozof Ferdinand de Saussure w swoim najsłynniejszym dziele, "Kurs językoznawstwa ogólnego", zaproponował badanie języka jako systemu w danym momencie (w ujęciu synchronicznym). Warto tę myśl przenieść do naszej codzienności. Nazwać coś oznacza bowiem to poznać. To od nas zależy, czy do opisu rzeczywistości wykorzystamy bogaty, wielosłowny aparat pojęciowy, czy też zadecydujemy o podejściu ascetycznym. Wybór należy do nas... Zobacz więcej na temat:  Trójka

Jak smartfon przejął naszą uwagę?

Godzina 23:30. Marek, zmęczony po całym dniu, kładzie się spać z postanowieniem "tylko pięć minut". Budzi się o 1:15 z bólem karku, pieczeniem oczu i wściekłością na siebie. Brzmi znajomo? W tym odcinku przyjrzymy się, dlaczego nawet wykształceni, świadomi dorośli regularnie przegrywają walkę z algorytmem, jakie fizyczne i psychiczne objawy wywołuje FOMO oraz dlaczego w chwilach stresu, nudy czy samotności odruchowo sięgamy po telefon. Zobacz więcej na temat: 

Po 25. Festiwalu Dwa Teatry w Sopocie

Przypomnimy wypowiedź Wawrzyńca Kostrzewskiego z TPK,  poprzedzającej rozpoczęcie jubileuszowych Dwóch Teatrów 19 czerwca 2026.  Spektakl Teatru TVP, którego jest współautorem wraz Małgorzatą Sikorską-Miszczuk oraz reżyserem, pod tytułem "Ruda", otrzymał Grand Prix. Nagrodą za rolę główną została uhonorowana także Olga Sarzyńska, a Piotra Łabonarskiego jury nagrodziło za muzykę oryginalną. Gościem  specjalnym wydania live jest reżyserka, reprezentująca jury konkursu telewizyjnego - Magdalena Łazarkiewicz. Rozmawiamy o Teatrze TVP, kończącego się sezonu 2025/26. Także rozmowa z Januszem Zaorskim w dniu zakończenia Festiwalu, jeszcze przed ogłoszeniem werdyktu jury. "Ezi" w jego reżyserii otrzymał, jak się miało niebawem okazać, Nagrodę Publiczności oraz Honorową im. Krzysztofa Zaleskiego. Reżyser opowiada o bohaterze spektaklu - Ernście Wilimowskim. Robert Talarczyk, autor scenariusza, akcję umieścił w 1974 roku, kiedy to odbywały się w RFN Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej. "Potop" Salci Hałas i Magdaleny Małeckiej-Wippich otrzymał Grand Prix w kategorii słuchowisk. Wspomnimy równ Zobacz więcej na temat:  Trójka

„Potrzeba mi córki”

26 czerwca 1842 r. przyszła na świat Marcelina Calamatta [zwana Liną], córka przyjaciela George Sand, Luigiego Calamatty, która 31 marca 1862 roku poślubiła syna pisarki, Maurice'a Dudevant. Przedmiotem szczególnej troski Sand było to, że jej pierworodny syn pozostawał w stanie kawalerskim, mimo ukończonych już 39 lat. Poszukując dla niego żony, pragnęła, by przyszła synowa „stała się dla niej córką”, jaką „nigdy nie była” Solange. Dwa miesiące przed ślubem George napisała do swej przyszłej synowej: „Czuję dobrze, że będę Ci prawdziwą matką, potrzeba mi bowiem córki”. Chopin darzący Solange szczerym uczuciem, nie mógł się nigdy z tym pogodzić. George, w liście do Gustava Flauberta, swego „najwierniejszego korespondenta-spowiednika”, pisała: „Moja córka Lina jest moją prawdziwą córką. Z kolei ta druga, no cóż…”. Pojawienie się na świecie Marc-Antoine'a, syna Liny i Maurycego, wypełniło częściowo pustkę w życiu pisarki, jaką pozostawiła po sobie jej ukochana wnuczka Nini [przedwcześnie zmarła córeczka Solange]. (md) Zobacz więcej na temat: 

АКТУАЛЬНЕ. Росія відкриє новий фронт? Які сценарії розглядає Кремль

Російські війська продовжують тиснути на Донеччині, а навколо Костянтинівки точаться одні з найзапекліших боїв. Чи можуть тактичні успіхи окупантів перерости у масштабний наступ, чи вистачає Росії сил для відкриття нового фронту і які загрози залишаються найреальнішими для України? Говоримо зі співдиректором безпекових програм Центру Разумкова Олексієм Мельником. Ведучий: Олексій Бурлаков Zobacz więcej na temat:  війна Росії в Україні фронт російські війська Білорусь Донбас

МІЖНАРОДНИЙ (БЕЗ)ЛАД. Польський політолог: Уряд не здійснив рішучих кроків для зміни антиукраїнських настроїв у Польщі

Про скандал і ескалацію довкола позбавлення Володимира Зеленського ордена Білого Орла, конфлікт пам'яті та перспективи відносин між Польщею та Україною — коментар Адама Бальцера (програмний директор Колегіуму Східної Європи). Zobacz więcej na temat:  польсько-українські відносини

Rozmowy w Gdańsku o odbudowie Ukrainy oraz 35 lat polsko-niemieckiego traktatu

W dzisiejszej audycji mówimy o dwudniowej Konferencji Odbudowy Ukrainy rozpoczętej dziś w Gdańsku, jednym z największych przedsięwzięć gospodarczo-politycznych w Europie. Wspominamy wydarzenia sprzed 35 lat, gdy Polska i Niemcy podpisały traktat o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy. Naszym gościem jest dziś Angelika Bejgrowicz, polska ekspertka ds. negocjacji, współpracy międzykulturowej i  kompetencji globalnych, która od ponad dekady mieszka i pracuje w Brazylii. Zobacz więcej na temat: 

"Chleb Aniołów" - książka Patti Smith, w której opowiada o swoim życiu i muzyce. Audycja Jacka Hawryluka

Rozmowa o książce Patti Smith - "Chleb aniołów", która niedawno ukazała się w Wydawnictwie Czarne w przekładzie Dariusza Żukowskiego. Przybliżamy biografię i twórczości jednej z największych współczesnych artystek. Goście: Antoni Michnik - doktor nauk humanistycznych w dyscyplinie nauki o sztuce,badacz sound studies, performer, kurator, Grzegorz Brzozowicz - dziennikarz, reżyser i radiowiec oraz  Klaudia Rachubińska - badaczka filmu i kultury audiowizualnej.  Zobacz więcej na temat: 

Урсула фон дер Ляєн: Коли ви інвестуєте в Україну, ви інвестуєте в майбутнє Європи

У Ґданську 25 червня розпочалася дводенна Конференція з відновлення України. Це один з найбільших економічних і політичних заходів у Європі. Журналіст Польського радіо для закордону, публіцист Пйотр Поґожельський розповідає про подію. Zobacz więcej na temat:  польсько-українські відносини польсько-українська співпраця Польща-Україна

НА ПРИЦІЛІ. Безпека починається з фінансів

Польща переходить від масштабних закупівель озброєння до довгострокового будівництва власних оборонних спроможностей. Саме навколо цього питання точилися дискусії під час першої масштабної оборонної виставки Warszawskie Targi Obronne 2026 у Варшаві. Представники уряду, військового командування, оборонної промисловості та фінансового сектору говорили про нові європейські інвестиції, розвиток польських підприємств, модернізацію армії та виклики безпеки на східному фланзі НАТО. Авторка: Вікторія Машталер. Zobacz więcej na temat: 

"Автобуси з емблемою Червоного Хреста виїжджали, а росіяни стріляли"

Про діяльність Червоного Хреста, а також про допомогу польського Червного хреста, а також Червоного півмісяця Україні й українцям розповідає Міхал Міколайчик член Головного правління Червоного Хреста. Zobacz więcej na temat:  Червоний Хрест польсько-українські відносини Польща-Україна

Наталія Панченко: Кожен із нас також впливає на польсько-українську ситуацію

Про чергові ініціативи Євромайдан-Варшава, про те, як можна постійно підтримувати українське вйсько та що кожен із нас може зробити для залагодження польсько-української кризи, розповідає в програмі "Тема дня" Наталія Панченко, громадська активістка, організаторка Євромайдан-Варшава й фонду Stand with Ukraine. Розмовляла Сніжана Чернюк. Zobacz więcej na temat:  польсько-українські відносини Польща-Україна

"Не чекаємо, коли закінчиться війна, ми відбудовуємо Україну вже"

Як Євромайдан-Варшава протидіє дезінформації, про інші ініціативи спільноти та про співпрацю з партнерськими організаціями розповідає засновниця, громадська активістка Наталія Панченко. Zobacz więcej na temat:  польсько-українські відносини Польща-Україна

ПОЛЬСЬКА ВЕРСІЯ. Інтерв'ю Анджея Почобута та майбутнє польсько-українського партнерства

Журналіст і діяч польської меншини в Білорусі Анджей Почобут, який нещодавно вийшов на волю після ув’язнення режимом Аляксандра Лукашенки, розповідає про ціну свободи та збереження історичної пам’яті. Водночас експерти Олег Саакян та Олег Устенко аналізують перспективи польсько-українського економічного партнерства, пояснюючи, чому взаємна вигода та стратегічні інтереси можуть виявитися сильнішими за політичні суперечки й тимчасові кризи у відносинах між Києвом та Варшавою. Zobacz więcej na temat: 

Konferencja Odbudowy Ukrainy w Gdańsku oraz spotkanie liderów E5 w Berlinie

W dzisiejszej audycji mówimy o dwudniowej Konferencji Odbudowy Ukrainy rozpoczętej dziś w Gdańsku, jednym z największych przedsięwzięć gospodarczo - politycznych w Europie. Podsumowujemy także spotkanie przywódców grupy E5 w Berlinie i ich rozmowy o przygotowaniach do szczytu NATO w Ankarze. Zapraszamy do Polskiej Kawiarni Językowej w Berlinie, miejsca, które łączy osoby związane z Polską, jej językiem i kulturą. Naszym gościem jest dziś senator Kazimierz Kleina, przewodniczący Senackiej Komisji Budżetu i Finansów Publicznych, uczestnik senackiej delegacji do Kazachstanu. Zapraszamy do słuchania! Zobacz więcej na temat: