Portal Polskiego Radia SA
słuchaj
shopping_cart
Polskie Radio
Section05

wyłączenie banerów

"Miastowi" - reportaż Urszuli Żółtowskiej-Tomaszewskiej o Latowiczu, nowym mieście na mapie Polski

Latowicz jest jedną z najstarszych osad w południowo-wschodniej części Mazowsza. Położony na wzgórzu, oblanym dookoła Świdrem i jego odnogą miał charakter obronny. Pierwsze wzmianki o Latowiczu pochodzą z wieku XIII. W 1420 roku otrzymał prawa miejskie na prawie magdeburskim, lecz w 1869 roku je utracił. Teraz po 154 latach Latowicz wraca do statusu miasta i z dniem 1 stycznia 2023 r. staje się nowym miastem na mapie Polski. A wójt już nie jest wójtem, tylko burmistrzem. To nie pierwsza wieś w Polsce, która ubiegała się o prawa miejskie. Dlaczego mieszkańcy wsi dążą do zmiany statusu swoich miejscowości? Co zyskują, a co tracą w wyniku takiej transformacji? Czy chodzi tylko o to, żeby mówić innym: "jestem z miasta"? Z czego wynikają takie decyzje? Zobacz więcej na temat: 

CZARNA SERIA #1 TRAGEDIA HEWELIUSZA

W nocy z 13 na 14 stycznia 1993 roku wydarzyła się najtragiczniejsza katastrofa morska w historii współczesnej Polski. Zmagając się z niespotykanie silnym sztormem i huraganowym wiatrem zatonął prom samochodowo-kolejowy Jan Heweliusz z 64 osobami na pokładzie. Dlaczego doszło do tej tragedii? Jak to możliwe, że uratowano tylko kilka osób? Jakie jeszcze tajemnice skrywał prom Jan Heweliusz? O tym w nowym podcaście katastroficznym Polskiego Radia z cyklu "Czarna seria". Zobacz więcej na temat: 

Sand-Chopinowie

14 stycznia 1841 r. Franciszek Liszt, wielki węgierski pianista i kompozytor, napisał list do swej towarzyszki życia, hrabiny Marii d'Agoult, nie kryjąc w nim wielu złośliwości pod adresem George Sand i Chopina: „Sand – Chopinowie są śmieszni. Zarezerwuję dla nich wieczór, ale nie zgadzam się z tym, że powinniśmy zmusić ich do wyjaśnienia. W takich wypadkach lepiej jest uśmiechnąć się i zadać bardziej wyrafinowany cios. Nie martw się, dopilnuję tego”. Hrabina d'Agoult była osobą, która bezpośrednio przyczyniła się do zerwania przyjaźni dwóch wielkich muzyków. Przez jej intrygi stosunki z George również nie były wolne od napięć. To właśnie ona podejrzewała pisarkę o romans z Lisztem. Hrabina d'Agoult, o czym w pełni przekonana była Sand i miała na to niezbite dowody, na każdym kroku pomniejszała osiągnięcia polskiego kompozytora, chcąc tym samym „wywyższać swego ukochanego Lista”. Chopin trzymał się z dala od tej „babskiej wojny”, która jednak dostarczyła pretekstu do ochłodzenia i tak już „letniej przyjaźni” z Lisztem. (md) Zobacz więcej na temat: 

Дві літератури поруч і разом | Біографія Станіслава Оріховського

Біографія Станіслава Оріховського, походження, освіта, перебіг едукаційних подорожей. Окреслення творчої спадщини. Самовизначення на основі підписів під творами. Gente ruthenus, natione polonus. Zobacz więcej na temat:  Україна література культура

"Zimową porą w Sitawce" - reportaż Aleksandry Sadokierskiej o malowniczej wsi w gminie Janów

Sitawka, niewielka wieś w gminie Janów, zasłynęła szlakiem deskali. Te malowidła na starych stodołach przyciągają turystów z całego kraju. Jednak to nie deskale są skarbem Sitawki. Żyją tu mieszkańcy, którzy pamiętają i zachowują niektóre dawne pieśni i zwyczaje związane z czasem świąt Bożego Narodzenia. Wiele z tych zwyczajów budowało więzi w wiejskiej społeczności. Jakie przesłania niosły z sobą? Jak wygląda obecnie życie w wiejskiej wspólnocie zimową porą w okolicach Świąt Bożego Narodzenia? Zobacz więcej na temat: 

"Alfabet Nowosielskiego" - reportaż Moniki Chrobak o Jerzym Nowosielskim, patronie roku 2023

Rok 2023 został przez Sejm ustanowiony Rokiem Jerzego Nowosielskiego. W ten sposób został uczczony wybitny malarz, rysownik, scenograf, pedagog, filozof, teoretyk sztuki i myśliciel religijny. 7 stycznia minęło 100 lat od urodzin tego artysty, uważanego za jednego z najwybitniejszych współczesnych ikonopisarzy. Twórczość Jerzego Nowosielskiego wciąż inspiruje i fascynuje. Malarz doczekał się naśladowców swojego stylu. Wśród nich jest kapucyn, brat Marcin Świąder, którego prace można zobaczyć między innymi w Galerii Ikon w Krynicy Zdroju. Opowieść zaczyna się od niezwykłego podarunku: mandylion namalowany przez Jerzego Nowosielskiego trafia do prywatnych rąk i tak rodzi się fascynacja ikonami. Zobacz więcej na temat: 

"Więzienna piekarnia" - reportaż Henryka Dedo i Waldemara Kasperczaka o chlebie wypiekanym na terenie starego więzienia

"Chleba naszego powszedniego daj nam dzisiaj i odpuść nam nasze winy..." - ta modlitwa znana wszystkim zjadaczom chleba doskonale opisuje reportaż "Więzienna piekarnia", w którym jest mowa o chlebie wypiekanym z pasją i o więzieniu, miejscu odkupienia swoich win. Prawdziwy, zdrowy chleb na zakwasie wypiekany jest w starym zamkniętym więzieniu na Warmii i Mazurach. - W momencie, kiedy zamknięto więzienie, wystąpiliśmy do Starostwa, że chcemy otworzyć Centrum Integracji Społecznej, gdzie ludzie z różnymi problemami będą mogli powoli się wdrażać w rynek pracy. My występowaliśmy z koncesją, żeby wejść na teren starego więzienia. Udało nam się przekonać władze, że jesteśmy partnerem dla takiej przestrzeni, która jest ogrodzona w zasieki i do niedawna gościła skazanych - opowiada jeden z bohaterów reportażu. Zobacz więcej na temat: 

"Cud z nieba" - reportaż Urszuli Żółtowskiej-Tomaszewskiej o Ani, która została postrzelona w czasie napadu na bank

Ania jest mądrą, miłą kobietą. Od kilkunastu miesięcy jest mamą. Nieodwracalnie jej życie zmienili bandyci, którzy napadli na bank w sąsiedniej wsi i postrzelili ją, gdy była małą dziewczynką. Stało się to 7 października 1998 r. To był napad z kałasznikowami na Bank Spółdzielczy w niedużej wsi. Rozegrał się dramat, po którym zostały tylko krótkie informacje w starych gazetach. Dzięki wielu zaangażowanym ludziom życie Ani odmieniło się diametralnie… Zobacz więcej na temat: 

Harmonia Delacroix

13 stycznia 1857 r., przyjaciel Chopina, wybitny malarz Eugène Delacroix, zapisał w swych Dziennikach: „Kiedy ogarniamy okiem przedmioty, które nas otaczają […], dostrzegamy między nimi jakieś powiązania: stwarza je powietrze otaczające przedmioty i refleksy najrozmaitszych rodzajów, tak, że każdy przedmiot w pewien sposób uczestniczy w harmonii powszechnej”. W wielu rozmowach z Delacroix, dotyczących powiązania malarstwa z muzyką, uczestniczył Chopin, nierzadko z George Sand i jej synem Maurycym, uczniem malarza. Pisarka szczegółowo rejestrowała wówczas przebieg dyskusji. I tak, Delacroix, aby zostać zrozumianym przez Chopina, przekładał problematykę malarską na pojęcia techniki muzycznej. Dokonywał porównania tonów w malarstwie z dźwiękami w muzyce. „Harmonia muzyczna – mówił – nie polega jedynie na budowie akordów, lecz również na ich relacjach, ich logicznym następstwie, ich powiązaniu, na tym, co określiłbym jako ich słuchowe refleksy”. Zazwyczaj rozmowy wieńczone były improwizacjami Chopina, ilustrującymi podejmowane tematy. (md)  Zobacz więcej na temat: