Portal Polskiego Radia SA
słuchaj
shopping_cart
Polskie Radio
Section05

wyłączenie banerów

"Zryw solidarnościowy" - reportaż Moniki Chrobak o demonstracjach przeciwko wprowadzeniu stanu wojennego

"Zima wasza, wiosna nasza" - pod tym hasłem 40 lat temu w wielu polskich miastach przeszły liczne demonstracje przeciwko wprowadzeniu stanu wojennego. W ten sposób członkowie "Solidarności" próbowali wyjść z podziemia po grudniowej porażce Związku. Po wprowadzeniu tak zwanego "nowego porządku" w 1981 roku został on niemal doszczętnie rozbity, a wielu jego przedstawicieli zostało aresztowanych czy internowanych. Masowe wystąpienia publiczne odbyły się już w kwietniu 1982 roku, jednak te najliczniejsze 1 i 3 maja. Zbliżające się święta 1 Maja oraz rocznica uchwalenia Konstytucji 3 Maja (jako święto w PRL zostało zniesione) stwarzały okazję do kontynuacji strajków i do pokazania nastrojów społecznych. Tak było między innymi w Krakowie, Gdańsku, we Wrocławiu czy w Warszawie. Budziły one nadzieję nad odrodzenie się Solidarności. Jednocześnie cały czas rozwijano druk i kolportaż ulotek oraz pism informacyjnych, które przekazywały wiadomości oficjalnie niedostępne. Protesty kontynuowano w kolejnych miesiącach. Trwały tak około dwóch lat. Zobacz więcej na temat: 

Europejskie Menu 2.05.2022

O poparciu USA dla działań Unii Europejskiej zapewniała przewodnicząca Izby Reprezentantów Stanów Zjednoczonych Nancy Pelosi po wizycie w napadniętej przez Rosję Ukrainie. Amerykańska pomoc płynie do Ukrainy, ale także do tej części Wspólnoty, gdzie schroniło się najwięcej uchodźców z Ukrainy. Podczas wizyty amerykańskich przedstawicieli w Polsce mówiono też o wspólnych sankcjach na Rosję. Autorzy: Paweł Lekki, Henryk Szrubarz, Magdalena Szturemska Zobacz więcej na temat: 

Staraniami Bałakiriewa

2 maja 1894 r. miał miejsce wyjątkowy koncert w Salach Redutowych Teatru Wielkiego. Jak podał Grzegorz Wiśniewski w swej publikacji „Bałakiriew w Warszawie i Żelazowej Woli”, na program składały się tylko dzieła Chopina. Interpretowali je: Zofia Janczewska, Justyna Machwic, Stanisław Barcewicz, Gustaw Czernicki i Aleksander Michałowski. Wystąpił też chór „Lutnia” pod dyrekcją Piotra Maszyńskiego i chór Towarzystwa Muzycznego prowadzony przez Zygmunta Noskowskiego. Dochód z koncertu w kwocie 3053 ruble przeznaczony został na budowę „obelisku z medalionem z podobizną Chopina” w miejscu urodzenia kompozytora, usytuowanego między oficyną a dworkiem. Dodatkowe środki na budowę pozyskano z koncertów zorganizowanych w Radomiu, Płocku, Szadku i Kaliszu. Zaproszony na warszawski koncert Ignacy Jan Paderewski, nie mogąc uczestniczyć w tym ważnym wydarzeniu, przesłał na ręce organizatorów darowiznę w wysokości 2000 franków. (md)  Zobacz więcej na temat: 

"Szpotański i spółka" - reportaż Urszuli Żółtowskiej-Tomaszewskiej o Kazimierzu Szpotańskim, pionierze polskiego przemysłu elektrotechnicznego

Kazimierz Szpotański początkowo studiował elektrotechnikę w Wyższej Szkole Technicznej w Mittweidzie, następnie w latach 1910–1911 na Wydziale Elektrycznym Politechniki w Charlottenburgu, uzyskując dyplom inżyniera elektryka. Po studiach pracował w firmie AEG w Berlinie, potem w Rydze, gdzie od podstaw zbudował i zorganizował dział budowy aparatów elektrycznych. Po II wojnie światowej został dyrektorem Państwowej Fabryki Aparatów Elektrycznych, późniejszych Zakładów Wytwórczych Aparatury Wysokiego Napięcia ZWAR w Warszawie i Międzylesiu. Fabryka ta zajmowała się głównie produkcją do byłego ZSRR i po roku 1990 została sprzedana firmie ABB pod nazwą ABB ZWAR. Pod naciskiem władz komunistycznych Kazimierz Szpotański opuścił założony przez siebie, znacjonalizowany zakład. Obecnie na terenie fabryki na Kamionku znajduje się Uniwersytet SWPS, a budynki w Międzylesiu zostały zaadaptowane na galerią handlową. 18 maja Szkoła Podstawowa Towarzystwa Edukacyjnego Vizja przyjmie imię Kazimierza Szpotańskiego. Mimo upływu lat, pamięć o Kazimierzu Szpotańskim trwa. Dlaczego?  Zobacz więcej na temat: 

Jedynkowe Przeboje Zbyszka Zeglera ODC. 6 The Police i Cleo

Jedynkowe Przeboje Zbyszka Zeglera ODC. 6 The Police i Cleo. W podcaście wykorzystano fragmenty utworów The Police: Roxanne, Can't Stand Losing You, So Lonely, Message in a Bottle, Walking On The Moon, De Do Do Do, De Da Da Da, Spirits in the Material World, Every Little Thing She Does Is Magic, Every Breath You Take, Wrapped Around Your Finger, Don't Stand So Close to Me (1986) – wszystkie Universal Music Polska, oraz z repertuaru Cleo: My Słowianie (z Donatanem, wyd.: Urban Rec), Co mi Panie dasz (z Orkiestrą pod dyr. Adama Sztaby, live z koncertu Muzyka Wolności, Poznań 2018, prod.: Festival Group), Zabiorę nas, Łowcy gwiazd, Za krokiem krok, Dom, Alfabet świateł, Kocham, Dalej i Mniej znaczy więcej (wszystkie Universal Music Polska) Zobacz więcej na temat: 

"Podcast o niepełnosprawności" - odcinek 27.

W tym odcinku stwardnienie rozsiane. Jak czytamy na stronie Polskiego Towarzystwa Stwardnienia Rozsianego: " to jedna z najczęściej występujących w światowej populacji  chorób układu immunologicznego, która dotyka ośrodkowego układu nerwowego (czyli mózgu i rdzenia kręgowego). Przyczyną stwardnienia rozsianego jest wadliwe działanie układu odpornościowego (immunologicznego), który odpowiedzialny jest za ochronę naszego organizmu przed wirusami, bakteriami itp." Towarzystwo ma swoją infolinię 22 127 48 50. Zapraszam, Krzysztof Kaczmarczyk. Zobacz więcej na temat: 

Europejskie Menu 30.04.2022

Aby obejść unijne sankcje, Rosja zażądała od krajów Unii Europejskiej płacenia za dostawy gazu w rublach. Polska i Bułgaria odmówiły i zostały odcięte od dostaw surowca. We Wspólnocie nie ma jednoznacznej opinii co do kont otwieranych w banku Gazpromu w celu zapłaty za gaz. Czy może to doprowadzić do złamania unijnej solidarności w sprawie sankcji na Rosję? Tymczasem w szóstym pakiecie sankcji UE planuje stopniowe wstrzymanie importu ropy naftowej z Rosji. Autorzy: Beata Płomecka, Paweł Lekki, Bogumił Husejnow Zobacz więcej na temat: 

Ponownie na ślubnym kobiercu

30 kwietnia 1838 r. owdowiały Fryderyk Skarbek, ojciec chrzestny Fryderyka Chopina, wstąpił po raz drugi w związek małżeński. Jego wybranką została 29-letnia Pelagia Rutkowska, rodem ze Szpetala Górnego w guberni płockiej. Ceremonia ślubna miała miejsce „w kościele pod wezwaniem św. Andrzeja i Pań Kanoniczek przy ul. Senatorskiej w Warszawie, w przytomności świadków: Konstantego hr Zamoyskiego, Radcy Stanu Józefa Tymowskiego i Sekretarza Stanu Adama Łęskiego”. W gronie zaproszonych gości nie mogło zabraknąć członków rodziny Chopinów, związanych niemal rodzinnymi więzami ze Skarbkami. Osobą, która zadbała o rozpowszechnienie wieści o talencie małego Frycka był właśnie Fryderyk Skarbek. On to prawdopodobnie sfinansował wydanie drukiem młodzieńczego Poloneza g-moll swego chrześniaka, a przebywając w Wiedniu starał się o to, by młody kompozytor jak najszybciej wystąpił przed tamtejszym środowiskiem artystycznym. (md) Zobacz więcej na temat: