Polskie Radio
Section05

wyłączenie banerów

Sukces monachijski

28 sierpnia 1831 r. Fryderyk Chopin wystąpił na „koncercie popołudniowym” w sali monachijskiego Towarzystwa Filharmonicznego. Już dwa dni po występie miejscowe pismo „Flora” zamieściło relację: „[...] wykonał na fortepianie Koncert w tonacji e-moll własnej kompozycji i okazał się znakomitym wirtuozem w traktowaniu swego instrumentu”. Interpretacja Fantazji wzbudziła powszechny aplauz. Fryderyk poznał w Monachium Josepha Hartmanna Stunza, dyrygenta, kompozytora operowego, nadwornego kapelmistrza króla bawarskiego. Znajomość obu muzyków zacieśniła się w trakcie przygotowań do koncertu. Wtedy zapewne 21-letni kompozytor wybierając się do nieznanego mu Stuttgartu, poprosił Stunza o list polecający do nadwornego kapelmistrza dworu wirtemberskiego, Petera Josepha von Lindpaintnera, umożliwiający mu spotkanie z tym powszechnie znanym muzykiem. Jak podaje Henryk F. Nowaczyk w swej książce Chopin w podróży, znajomość Chopina ze Stunzem musiała być bliska, gdyż pięć lat później wystosował on list do polskiego kompozytora, polecając jego uwadze swego znajomego, niejakiego pan Schimona. (md)<
Zobacz więcej na temat: 

Wirtuoz Szpakowski

27 sierpnia 1843 r. w warszawskich Salach Redutowych wystąpił 12-letni pianista z Wołynia, Tomasz Szpakowski. Licznie zgromadzoną publiczność zachwycił wykonaniem „najtrudniejszych nawet dzieł Franciszka Liszta”, a grą swą dowiódł, że „jego zdolności mogą z czasem postawić go w rzędzie tych mistrzów, którym świat muzyczny należny hołd składa”. W domu państwa Chopinów, świętujących imieniny Ludwiki, nie obyło się bez rozmów na tematy muzyczne. Zazwyczaj czytano listy od Fryderyka, przeglądano też aktualną prasę przynoszącą wiele informacji o życiu muzycznym. Tego dnia w „Kurierze Warszawskim” przedrukowano z gazet wrocławskich i poznańskich „pochwałę wystosowaną pod adresem kompozytora-fortepianisty, Teodora Wodnickiego: „Oprócz kilku kompozycji Liszta, jak np. cudnej fantazji z Lunatyczki, grał kilka ze swoich kompozycji, między któremi fantazja na pieśni polskie odznaczała się, i obok kompozycji Szopena może zająć miejsce. Gra jego łączy delikatność Thalberga i gry namiętności Liszta z salonowością dzisiejszą Szopena”. (md)
Zobacz więcej na temat: 

"Gaździna Podhala" - reportaż Moniki Chrobak o Sanktuarium Maryjnym w Ludźmierzu

Sanktuarium Maryjne w Ludźmierzu to od setek lat drugi po Kalwarii Zebrzydowskiej ośrodek pątniczy w Małopolsce. To przede wszystkim obraz pobożności Podhala. To w tym sanktuarium jest figura Gaździny Podhala, którą szczególnie czczą górale podczas różnych uroczystości, bacowskich redyków, odpustów czy dożynek, które odbywają się w pierwszą niedzielę września. Posąg podarowany został ludźmierskiemu kościołowi około 1400 roku. Koronacja cudownej figury miała miejsce 15 sierpnia 1963 r. w uroczystość Wniebowzięcia NMP. Dokonali jej Prymas Tysiąclecia kard. Stefan Wyszyński wraz ze św. Janem Pawłem II, wówczas biskupem krakowskim Karolem Wojtyłą. Podczas błogosławieństwa wiernych ukoronowaną figurą Gaździny Podhala z Jej dłoni wypadło berło, które w locie chwycił biskup Wojtyła. Ten niezwykły epizod skomentował Prymas słowami: "No Karol, Matka Boża przekazuje Ci władzę". 
Zobacz więcej na temat: 

„Idę tam chętnie”

26 sierpnia 1849 r. zmarł w Warszawie Józef Dionizy Minasowicz, tłumacz, poeta, publicysta, wykładowca prawa na Uniwersytecie Warszawskim. Swe pierwsze utwory oryginalne i tłumaczenia ogłaszał od roku 1816 w „Pamiętniku Warszawskim”. Kilkunastoletni Chopin wcześnie zapoznał się z przekładami librett trzech oper: Precjozy Webera, Otella Rossiniego i Niemej z Portici Aubera, wystawianych w operze warszawskiej w latach 1827-31. Poznał też wiele artykułów Minasowicza publikowanych w „Tygodniku Muzycznym”, pierwszym w Polsce czasopiśmie muzycznym. Jego wrodzona muzykalność zbliżyła go do wielu artystów, w tym Kurpińskiego. Stosunek, jaki łączył Fryderyka z rodziną Minasowiczów, był nader serdeczny, o czym może świadczyć fragment listu pisanego przez niego w 1830 roku: „Jestem proszony na święcone pojutrze do Minasowicza. Idę tam chętnie”. (md)
Zobacz więcej na temat: 

"George i jego lody" - reportaż Moniki Chrobak o poszukiwaniu swoich korzeni i pasji do rzemiosła

George Szumowski jest z pochodzenia Polakiem, ale urodził się i wychował w Londynie. Tam ukończył Wimbledon School of Arts na kierunku "Sztuka techniczna i efekty specjalne". Przez jakiś czas pracował w odlewni artystycznej brązu, gdzie wykonywał rzeźby dla najsławniejszych brytyjskich artystów. Kiedy poznał swoją przyszłą żonę Magdę, postanowił wyjechać z nią do jej rodzinnej Piwnicznej na południu Polski i zacząć nowy etap życia. "Chciałem w Polsce odnaleźć swoją tożsamość, teraz czuję się bardziej świadomy swoich polskich korzeni" - mówi George. Swoje umiejętności rzemieślnicze przekuł w produkcję lodów. Nowego fachu nauczył się od włoskich mistrzów. "Zawsze podobało mi się rzemiosło i tradycyjne formy wykonania sztuki, w nowej roli spełniam się artystycznie" - dodaje George. 
Zobacz więcej na temat: 

"Tu było kino" - reportaż Grażyny Wielowieyskiej o upamiętnianiu małych i starych kin

Przykra jest świadomość, że film z małymi kinami w roli głównej lada chwila zakończy plansza "The end" - mówią Ewa Cieniak i Bartosz Nowakowski z Warszawy, którzy przez ponad dwa lata jeździli po Polsce i szukali starych kin. Postanowili, zanim kina zupełnie znikną, utrwalić je na fotografiach i w ten sposób ocalić od zapomnienia. Wiele z tych obiektów ma dopracowaną do ostatniego detalu modernistyczną czy socrealistyczną architekturę i są doskonałym świadectwem dwóch powojennych epok projektowania. Efektem ich pracy było ponad 400 zdjęć. Część z nich zostało wykorzystanych w powstałym i wydanym kilka lat temu albumie pod tytułem "Tu było kino". Obok 75 fotografii znalazły się wspomnienia ludzi znanych i mniej znanych o "ich" często już nieistniejących kinach. Opowiadają m.in. Tadeusz Sobolewski, Janusz Gajos, Robert Gliński, Krzysztof Krauze, Andrzej Mleczko, Wilhelm Sansal, Daniel Olbrychski.
Zobacz więcej na temat: