X
Aby nas słuchać lub oglądać potrzebujesz najnowszego Adobe Flash Player | Pobierz Flash
POLSKIE RADIO - HISTORIE DOBRZE OPOWIADANE OD 90 LAT
Kultura

Gdy rozum śpi, budzą się demony

23.11.2009
W Muzeum Narodowym w Krakowie można oglądać dzieła wybitnego malarza hiszpańskiego, jednego z prekursorów sztuki nowoczesnej - Francisca Goi.

 


Wchodząca w skład zbiorów Muzeum Czartoryskich w Krakowie "Dama z gronostajem" pędzla Leonarda da Vinci, na ponad pół roku opuściła tamtejsze mury. Od 28 października jest atrakcją wystawy "Od Botticellego do Tycjana", otwartej w Budapeszcie. Janusz Wałek z Muzeum Narodowego w Krakowie zapewnia, że jeden z najcenniejszych obrazów, jaki znajduje się w muzealiach polskich, zajmuje na budapesztańskiej wystawie godne miejsce. - Obraz znajduje się w centralnym miejscu ekspozycji. Każdy, kto przekracza progi muzeum, od razu kieruje się ku niemu. To nie dziwi, skoro inne wspaniałe damy, ustępują urodą „Damie z łasiczką"- dodaje Janusz Wałek.

 

W ramach rewanżu budapesztańskie muzeum prezentuje w Krakowie jedno ze swoich najważniejszych dzieł: "Epizod z hiszpańskiej wojny o niepodległość" Francisca Goi. Tym samym, w Polsce po raz pierwszy, możemy oglądać obraz olejny hiszpańskiego prekursora sztuki nowoczesnej. Taka okazja pewnie szybko się nie powtórzy. Najważniejsze obrazy Goi znajdują się bowiem w  Muzeum Prado w Madryckie, które niezwykle rzadko i niechętnie wypożycza obrazy Goi innym muzeom.

 
 
fot. Ignacy Pelikan-Krupiński.fot. Ignacy Pelikan-Krupiński

Namalowany około 1808–1810 roku obraz olejny zatytułowany „Epizod z hiszpańskiej wojny o niepodległość”, poprzedzający arcydzieło Goi – "Rozstrzelanie powstańców madryckich 3 maja 1808 roku" (z 1814 roku), przedstawia zaciekły bój kilkunastu ludzi w opustoszałym miejscu.  Nie wiadomo, kto z kim walczy: żołnierze napoleońscy z hiszpańskimi partyzantami, zwanymi guerillas, czy dezerterzy z różnych armii z plądrującymi pola bitew grabieżcami. Wszystko dzieje się na przygnębiającym, wyjałowionym terenie. Jedyny jasny punkt, znajdujący się w górnej części obrazu, odczytywany jest bardzo często jako symbol nadziei. Całość namalowana jest  w niezwykle ciemnych, przytłaczających barwach z  typowym dla Goi, pełnym rozmachu, romantycznym gestem. Janusz Wałek dodaje, że ten obraz doskonale potwierdza pasję malarską Goi.

Pokazywanemu w krakowskim muzeum obrazowi towarzyszy pokaz kilkunastu rycin Goi ze słynnego cyklu „Okropności wojny” ofiarowanych Muzeum Narodowemu w Krakowie przez Feliksa „Mangghę” Jasieńskiego. Wojna przedstawiona jest w nich jako totalne szaleństwo. Janusz Wałek dodaje, że przed Goyą, nikt w podobny sposób, drastycznych scen w sztuce nie przedstawiał.

Wstrząsające ryciny prezentowane są na tle reprodukcji fragmentów tak zwanych "czarnych obrazów Goi", namalowanych przez artystę na ścianach własnego domu, dla siebie samego, w wyniku rozgoryczenia światem ogarniętym religijnym fanatyzmem, nienawiścią, obawą przed samotnością i śmiercią.

Tytuł wystawy „Goya. Gdy rozum śpi..." nawiązuje do jednej z rycin malarza pochodzącej z cyklu „Kaprysy". Na rycinie widnieje śpiący młodzieniec, zza którego wyłaniają się tajemnicze zjawy. Całość przypieczętowana jest napisem- Gdy romum śpi, budzą się demony. Janusz Wałek wyjaśnia, że rozum zawsze stabilizuje świat. Dzięki niemu, potrafimy odpowiednio w nim  funcjonować . Kiedy rozum martwieje, otwierają sie drzwi, dla rzeczy najgorszych.

 

 

 

Wystawę "Goya. Gdy rozum śpi…" można oglądać do 14 lutego 2010 w Gmachu Głównym  Muzeum Narodowego  w Krakowie.

(na podst. audycji "Wybieram Dwójkę )
 

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Kurosawa w Krakowie

Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha w Krakowie uczci wystawą 100-lecie urodzin wybitnego japońskiego reżysera Akiry Kurosawy. Na ekspozycji prezentowanej od wtorku będzie można obejrzeć m.in. osobiste pamiątki Andrzeja Wajdy ze spotkania z Kurosawą.

Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha w Krakowie uczci wystawą 100-lecie urodzin wybitnego japońskiego reżysera Akiry Kurosawy. Na ekspozycji prezentowanej od wtorku będzie można obejrzeć m.in. osobiste pamiątki Andrzeja Wajdy ze spotkania z Kurosawą.

Katarzyna Nowak z Mangghi przypomniała, że setna rocznica urodzin Akiry Kurosawy przypada 23 marca 2010 roku. "Otwierana we wtorek wystawa została pomyślana, jako rodzaj hołdu złożonego cesarzowi kina - jak często mówi się o Kurosawie" - wyjaśniła.

Na ekspozycji zostaną zaprezentowane plakaty wybitnych polskich grafików stworzone do filmów Kurosawy wyświetlanych w Polsce. Pokazane będą też osobiste pamiątki Andrzeja Wajdy związane ze spotkaniem obu reżyserów, jakie miało miejsce w Tokio w lutym 1989 roku.

Wśród pamiątek są wspólne zdjęcia obu reżyserów oraz rysunki Andrzeja Wajdy naszkicowane po obejrzeniu filmu "Ran".

"Te pamiątki to łącznik między jednym a drugim mistrzem. Andrzej Wajda zawsze powtarzał, że Kurosawa to jego mistrz i powoływał się na niego" - zaznaczyła Nowak.

Wystawa w Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha będzie czynna do 14 kwietnia 2010 roku.

W ramach obchodów rocznicy urodzin reżysera od końca stycznia w krakowskim muzeum odbywają się pokazy jego filmów w cyklu Akademii Kina Japońskiego. Pod koniec marca zostanie zorganizowana sesja naukowa pod hasłem "Akira Kurosawa. Artysta japoński. Artysta światowy".

Akiro Kurosawa był pierwszym Japończykiem, którego twórczość weszła do światowego kanonu filmowego. Jego filmy otrzymywały nagrody Oscara, a w 1989 r. sam reżyser został uhonorowany tą nagrodą za całokształt twórczości filmowej. Reżyser zmarł 6 września 1998 roku w wieku 88 lat.

W wieku 33 lat wyreżyserował swój pierwszy film, "Sanshiro Sugata" ("Saga Dżudo"). Dzieło odniosło olbrzymi sukces w kraju. Filmy Kurosawy zyskały uznanie świata dopiero w 1951 r., gdy międzynarodowe gremia wysoko oceniły jego obraz "Rashomon".

Do najsłynniejszych obrazów Kurosawy należą filmy "Rashomon (nagroda w Wenecji i Oscar w 1951 r.), "Idiota" (1951 r.) "Siedmiu samurajów" (1954 r.),"Tron we krwi" (1957 r.), "Rudobrody" (1964 r.), "Dersu Uzała" (1975 r., nagrodzony w tym samym roku Oscarem).

Akira Kurosawa był nie tylko reżyserem - często pisał także scenariusze do swych dzieł, poruszając w nich uniwersalne problemy filozoficzne i moralne. Łączył tradycje japońskie z nowoczesną formą wypowiedzi filmowej.

(PAP)

Czytaj także

Susida Ruchy Kobiet

Już od 30 października w krakowskiej Galerii Potocka można będzie zobaczyć wystawę prac jednego z najlepszych malarzy średniego pokolenia - Pawła Susida.

Już od 30 października w krakowskiej Galerii Potocka można będzie zobaczyć wystawę prac jednego z najlepszych malarzy średniego pokolenia - Pawła Susida.

''Paweł Susid

Ekspozycja nosi tytuł "Międzynarodowe Ruchy Kobiet" - wszystkie obrazy na niej wystawione odnoszą się pośrednio lub bezpośrednio do tematu kobiety.

Malarstwo Pawła Susida jest malarstwem bardzo specyficznym. Artysta na płótnie umieszcza geometryczne formy o czystych kolorach dopełnione malowanymi szablonowo tekstami, komentującymi otaczającą rzeczywistość. Paweł Susid dotyka tematu stereotypu, mediów, wykorzystywania utartych schematów. Hasła Susida śmieszą, zastanawiają, czasem też oburzają, niosą ze sobą niewypowiedziany przekaz. Paweł Susid swymi obrazami otwiera w głowach odbiorców swej sztuki szufladki ze skojarzeniami, nitki powiązań. Artysta zachęca do myślenia - pokazuje drogę lecz zostawia absolutną swobodę w podążaniu nią.



Prace Pawła Susida można będzie oglądać od 30 października do 17 grudnia 2009 w Galerii Potocka w Krakowie przy placu Sikorskiego 10. Kuratorem wystawy jest Anna Sulich.

(pm)




Zobacz więcej na temat: Kraków malarstwo wystawa

Czytaj także

Muzea otwierają swoje drzwi

Ponad dwadzieścia krakowskich instytucji uczestniczy w organizowanym po raz piąty Dniu Otwartych Drzwi Muzeów Krakowskich. W tym roku hasło przewodnie brzmi: „Muzea swoim dobrodziejom".

W 2004 roku Kraków jako pierwszy zorganizował Noc Muzeów. Pięć lat temu, na stałe do kalendarza miasta, wpisany został Dzień Otwartych Drzwi Muzeów Krakowskich. Zofia Gołubiew, dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie, wyjaśnia, że oba te pomysły mają na celu zachęcenie, zarówno młodych jak i dorosłych widzów, do zapoznania się z historią i dziedzictwem kulturowym Krakowa.

Co roku do imprezy włącza się coraz więcej instytucji. W tym roku drzwi dla zwiedzających otworzą aż 22 muzea, a licząc z oddziałami - ponad 35 placówek muzealnych.
Tegoroczny Dzień Otwartych Drzwi Muzeów Krakowskich upłynie pod hasłem „Muzea swoim dobrodziejom". – Bogactwo wszystkich muzeów zawdzięczamy właśnie dobroczyńcom, tym którzy ofiarowali całe kolekcje lub poszczególne dary- wyjaśnia Zofia Gołubiew.

Zofia Gołubiew zaprasza szczególnie do odwiedzenia Pałacu Biskupa Erazma Ciołka, gdzie będzie można odbyć wyjątkową wycieczkę szlakiem darczyńców.

Dzień Otwartych Drzwi będzie też dobrą okazją do pożegnania niektórych ekspozycji. - Szczególnie zapraszamy do Muzeum Książąt Czartoryskich, ponieważ jest to ostatni moment. Muzeum to zostanie zamknięte pod koniec grudnia- mówi Zofia Gołubiew.

Oprócz stałych i czasowych ekspozycji, muzea planują przygotowanie szeregu dodatkowych atrakcji dla dzieci i młodzieży. Będą to m.in. zwiedzanie wystaw muzealnych z przewodnikami, wykłady oraz pokazy. 
 

Dzień Otwartych Drzwi Muzeów Krakowskich obędzie się 22 listopada 2009 r.

Program atrakcji, które przygotowało Muzeum Narodowe w Krakowie, przedstawia się następująco: 

Gmach Główny Muzeum Narodowego w Krakowie (al.3 Maja1)

Wystawy czasowe: „Goya. Gdy rozum śpi...” ,  „Kolekcja. 20 lat Galerii Starmach”,   „Pierwszy krok… w stronę kolekcji zachodniej sztuki współczesnej”

11.00–16.00  Animowanie zabaw plastycznych dla dzieci przy Szafie Pełnej Sztuki

14.00–15.15  Warsztat rodzinny

10.30           Oprowadzanie po Galerii Rzemiosła Artystycznego

11:00           Oprowadzanie po Galerii „Broń i Barwa w Polsce”

12.00           Oprowadzanie po Galerii Sztuki Polskiej XX wieku

13.00           Oprowadzanie po wystawie „Pierwszy krok...w stronę kolekcji zachodniej sztuki współczesnej”

14.00           Oprowadzanie po wystawie „Kolekcja. 20 lat Galerii Starmach”

15.00–16.00  Projekcja found-footage Jakuba Woynarowskiego wraz z koncertem – muzyczna improwizacja free-jazz

Dzień otwarty w Gmachu Głównym zakończy się pokazem projekcji autorstwa Jakuba Woynarowskiego, nawiązującej do idei muzeum oraz tworzenia kolekcji. Projekcji towarzyszyć będzie improwizacja muzyczna w wykonaniu trio jazzowego: Paulina Owczarek – saksofon; Michał Dymny – gitara elektryczna; Javier Carmona – instrumenty perkusyjne.

Pałac Biskupa Erazma Ciołka (ul. Kanonicza 17)

Galeria „Sztuka Dawnej Polski. XII–XVIII wiek”

Galeria „Sztuka Cerkiewna Dawnej Rzeczypospolitej”

12.00 „Szlakiem darczyńców”. Oprowadzanie po Galerii „Sztuka Cerkiewna Dawnej Rzeczpospolitej” – Mirosław Kruk

Dom Jana Matejki (ul. Floriańska 41)

Muzeum biograficzne artysty, Pokaz darów, o które w latach 2002–2008 wzbogaciły się zbiory Domu Jana Matejki

12.00 „Czyż mało jeszcze darowałem?”. Oprowadzanie po galerii połączone z warsztatem plastycznym, przeznaczone dla dzieci w wieku szkolnym – Jagoda Gumińska (obowiązuje rezerwacja miejsc: tel. 12 4225926 w. 24 lub jguminska@muzeum.krakow.pl )

14.00 Oprowadzanie po ekspozycji i pokazie poświęconym Darczyńcom – kustosz Marta Kłak-Ambrożkiewicz

Muzeum Stanisława Wyspiańskiego w Kamienicy Szołayskich (ul. Szczepańska 11)

Muzeum biograficzne artysty

Wystawa stała: „Feliks »Manggha« Jasieński – szkic do portretu”

Wystawa czasowa: „Muzeum Polskie w Ameryce. Zbiory graficzne”

12.00 Koncert Muzyki Uczniów i Nauczycieli Ogólnokształcącej Szkoły Muzycznej I stopnia im. Ignacego Jana Paderewskiego w Krakowie pod kierownictwem prof. Ireny Wójtowicz, Salon Feliksa „Mangghi” Jasieńskiego – prowadzenie Małgorzata Konarska-Turek

13.30 „Feliks »Manggha« Jasieński – Pan na wielkich artystycznych zbiorach...” – prowadzenie Bronisława Gumińska

14.30 „Portret Heleny Propper-Bornet. Dar roku setnej rocznicy śmierci Stanisława Wyspiańskiego” – prowadzenie Marta Romanowska

15.00 „Koloruję głowę Apollina. Nowak daje zaliczkę 500 koron za witraż... Julian Nowak i jego dary dla Muzeum Narodowego w Krakowie” – prowadzenie Marta Romanowska

15.30 „W lustrze Erazma Barącza” – prowadzenie Dominika Bartik-Osikowicz

Dom Józefa Mehoffera (ul. Krupnicza 26)

13.15  "Dom na Krupniczej z Mangghą w tle" – wykład Anny Zeńczak poświęcony darczyńcom zbiorów w Domu Józefa Mehoffera

14.00 Występ artystów Kabaretu Piwnica pod Baranami – Agata Ślazyk, Leszek Wójtowicz i  Tomasz Kmiecik

Muzeum Książąt Czartoryskich (ul. św. Jana 19)

Galeria Sztuki Starożytnej, Galeria Malarstwa Europejskiego,  Zbrojownia, Pamiątki Puławskie, Galeria Europejskiego Rzemiosła Artystycznego

10.00 „Od Kartaginy po Krym. O donatorach zabytków sztuki starożytnej” – Galeria Sztuki Starożytnej

13.00 „Jean-Pierre Norblin – Rembrandt van Rijn”

 

Czytaj także

Kolekcja Starmachów

W tym roku minie dwadzieścia lat działalności Galerii Starmach, jednej z najważniejszych w Polsce. W ciągu dwóch dekad jej właściciele - Andrzej i Teresa Starmachowie - zgromadzili niemal muzealną kolekcję sztuki czołówki polskich artystów współczesnych. Najlepsze i najciekawsze prace z tego zbioru można oglądać w Gmachu Głównym Muzeum Narodowego w Krakowie.

 

 

Wszystko zaczęło się w 1975 roku. Wtedy Andrzej Starmach wziął urlop dziekański i wyjechał do Szwecji, gdzie przeszedł wszystkie szczeble kariery restauracyjnej. Do Polski wrócił z pokaźną sumą pieniędzy, za którą mógł kupić wysokiej klasy auto. Ponieważ nie miał prawa jazdy, postanowił, że pieniądze zainwestuje w polską sztukę współczesną, którą prawie nikt się wtedy nie interesował. Kolekcja dość szybko zaczęła się rozrastać. Starmach zmuszony został do znalezienia odpowiedniej przestrzeni do jej przechowywania. Był rok 1989 kiedy wraz z żoną Teresą zdecydował się na otwarcie własnej galerii. Jej pierwszą siedzibą była kamienica Pod Orłem przy Rynku Głównym w Krakowie. Od roku 1997 Galeria Starmach działa na krakowskim Podgórzu.

 

W tym roku mija dwadzieścia lat działalności Galerii Starmach. W ciągu dwóch dekad jej właściciele, zorganizowali ponad 100 wystaw i zgromadzili olbrzymią, niemal muzealną kolekcję sztuki czołówki polskich artystów współczesnych. Jak przyznaje Andrzej Starmach profil galerii powstał w naturalny sposób, ponieważ przyjaźnie i sympatie zawiązane w tym okresie z większością artystów ze środowiska Grupy Krakowskiej, takimi jak: Jerzy Nowosielski, Tadeusz Brzozowski, Teresa Rudowicz, Marian Warzecha czy też spoza grupy - Henrykiem Stażewskim i Ryszardem Winiarskim pokrywały się z jego zainteresowaniami.

Z  okazji 20. rocznicy powstania Galerii Starmach w Muzeum Narodowym w Krakowie zorganizowana został ekspozycja prezentująca najważniejsze zbiory małżeństwa Starmachów. Wystawa gromadzi ponad 360 obiektów. Ekspozycja nie jest zbudowana chronologicznie. Opiera się na zaskakujących zestawieniach prac takich artystów jak np. Andrzej Wróblewski i Marek Chlanda, Henryk Stażewski i Marzena Nowak, Mikołaj Smoczyński i Zofia Gutkowska-Nowosielska, Katarzyna Kobro i Maria Jarema. Jak wyjaśnia Andrzej Starmach chodzi o to, by podkreślić podobieństwa poszukiwań artystycznych twórców starszego i młodszego pokolenia.


Wystawę "Kolekcja. Dwadzieścia lat Galerii Starmach" można oglądać w głównym gmachu Muzeum Narodowego w Krakowie. Wystawa czynna do 20 grudnia.