Historia

Kard. József Mindszenty schronienie znalazł w amerykańskiej ambasadzie

Ostatnia aktualizacja: 28.09.2017 07:00
Prymas Węgier kard. József Mindszenty schronił się w ambasadzie Stanów Zjednoczonych w Budapeszcie po stłumieniu powstania na Węgrzech w październiku 1956. Opuścił ją dopiero po 15 latach.
Audio
  • Węgierski Październik - fragm cyklu nadawanego na antenie Rozgłośni Polskiej RWE pt. "Kawalkada czasu".
Prymas Węgier, kard. József Mindszenty, kadr z amerykańskiej kroniki filmowej Universal International News z 1956 r.
Prymas Węgier, kard. József Mindszenty, kadr z amerykańskiej kroniki filmowej Universal International News z 1956 r.

Pozwolenie na wyjazd duchowny uzyskał 28 września 1971, a do Wiednia udał się prawie miesiąc później - 23 października 1971. Stamtąd było najbliżej do rodzinnego kraju, do którego nigdy potem nie dane mu było powrócić.

Naprawdę nazywał się József Pehm. Sakrę biskupią otrzymał 4 marca 1944 z rąk papieża Piusa XII. Wtedy przyjął nazwisko Mindszenty od nazwy miejscowości, z której pochodził.

Aresztowanie

Prymasem został w październiku 1945 roku. W tym czasie na Węgrzech komuniści pod wodzą Rákosiego rozpoczęli walkę z Kościołem. Jednym z jej kulminacyjnych momentów było aresztowanie kardynała Mindszenty’ego 26 grudnia 1948. W pokazowym procesie, jaki mu wytoczyły władze węgierskie, został oskarżony o zdradę stanu i skazany na dożywotnie więzienie. Główne zarzuty: sprzeciw wobec wprowadzenia na Węgrzech republiki i polityki prowadzonej przez komunistów, w tym nacjonalizacja szkół katolickich.

Październik 1956

Wyszedł z więzienia dopiero podczas rewolucji na Węgrzech w październiku 1956 roku. Powstanie zostało krwawo stłumione a przywódca buntu – premier Imre Nagy schronił się w ambasadzie jugosłowiańskiej. Imre Nagy, podstępnie aresztowany, został skazany w tajnym procesie na karę śmierci. Wyrok wykonano w nocy z 15 na 16 czerwca 1958.

Więcej na temat tragicznych wydarzeń rewolucyjnego zrywu na Węgrzech znajdziesz w serwisie "Węgry 1956">>>

Schronienie

Prymas József Mindszenty, w obawie przed represjami ze strony komunistów, schronił się w ambasadzie amerykańskiej w Budapeszcie. Pobyt kardynała w roli rezydenta placówki dyplomatycznej USA był niezwykle trudny, ale duchowny nie godził się na żadne ustępstwa wobec komunistów. Stosunki między Wschodem a Zachodem były w latach 50. i 60. napięte, co również nie ułatwiało znalezienia wyjścia z sytuacji.

Interencja papieża Pawła VI

Dopiero interwencja papieża Pawła VI u Janosa Kadara – sekretarza gen. KC Węgierskiej Socjalistycznej Partii Robotniczej spowodowała, że 28 września 1971 komuniści zgodzili się na wyjazd z kraju kardynała Mindszenty’ego. Po 15 latach opuścił mury ambasady amerykańskiej w Budapeszcie. Wyjechał do Wiednia 23 października, chcąc być bliżej ojczyzny – co niejednokrotnie podkreślał.

Pomnik
Pomnik prymasa Węgier kard. József Mindszenty'ego w Csehimindszenten. Wikimedia Commons/dp. Fot.: Pan Peter

Kardynał József Mindszenty zmarł 6 maja 1975 w stolicy Austrii. Zrehabilitowano go dopiero w 1989 roku, a w dwa lata później, w maju 1991 rokiu uroczyście sprowadzono jego szczątki na Węgry. Spoczywa w Krypcie Prymasowskiej archikatedry w Ostrzyhomiu.

Posłuchaj relacji Rozgłośni Polskiej RWE na temat tragicznych wydarzeń na Węgrzech w październiku 1956 roku.

Obejrzyj archiwalne kroniki z 1956 roku

bs

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Zmarł Laszlo Kovacs

Ostatnia aktualizacja: 24.07.2007 13:42
Laszlo Kovacs, wybitny operator węgierskiego pochodzenia, nie żyje – zmarł po długiej chorobie o świcie w niedzielę w wieku 74 lat w swoim domu w Beverly Hills w Stanach Zjednoczonych.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Stalin, Truman i Churchill dzielą Europę

Ostatnia aktualizacja: 02.08.2016 06:01
- Poczdam to było przypieczętowanie zwycięstwa Stalina w wojnie, moment największego triumfu Związku Sowieckiego w jego całej historii - stwierdził profesor Paweł Wieczorkiewicz, komentując obrady Wielkiej Trójki w Poczdamie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Węgrzy chodźcie z nami, pójdziemy za Polakami”

Ostatnia aktualizacja: 26.10.2012 11:00
Węgrzy przystąpili do krwawego powstania, pod hasłem walki o wolność za przykładem Polaków. A Polacy w 1956 roku pomogli im tak, jak nikt inny na świecie.
rozwiń zwiń