To ponadhistoryczne święto przekracza granice czasu i ludzkiego pojmowania. W nim chrześcijanie odnajdują sens i zwieńczenie historii świata i ludzkości oraz pozostają w nadziei własnego zmartwychwstania. Kościół Prawosławny obchodzi święto Zmartwychwstania w pierwszą niedzielę po pełni księżyca, po wiosennym zrównaniu dnia z nocą, zawsze po obchodach Paschy żydowskiej. Data świętowania Paschy przypada między 22 marca a 25 kwietnia według kalendarza juliańskiego.
Nabożeństwo jutrzni paschalnej rozpoczyna się zwyczajowo przed godziną 24:00, w ciszy i mroku kończącej się Świętej i Wielkiej Soboty. Kapłani i wierni wychodzą z cerkwi, procesja zatrzymuje się przed zamkniętymi drzwiami świątyni, które symbolizują grób Chrystusa. Kapłan czyniąc znak krzyża otwiera drzwi, co należy rozumieć jako zniszczenie wrót szeolu i otwarcie bram Królestwa Bożego. Rozpoczyna się jutrznia paschalna. Radosne hymny przeplatają się z podniosłym, paschalnym pozdrowieniem: Christos Woskresie! – Chrystus Zmartwychwstał!; Woistinu Woskresie! – Prawdziwie Zmartwychwstał! W ten sposób prawosławni wierni będą witać się w ciągu najbliższych trzydziestu dziewięciu dni.
W tygodniu Paschy codziennie odprawiane są takie same nabożeństwa, jak w noc paschalną. Oznacza to, że cały tydzień jest jednym i tym samym dniem Zmartwychwstania Pańskiego, dniem wiecznym. W tym czasie w świątyniach cały czas otwarta jest „królewska brama” ikonostasu symbolizująca pusty grób i otwarte bramy Królestwa Bożego.
Po nocnym nabożeństwie paschalnym i odpoczynku prawosławni zasiadają do paschalnego śniadania. Na stole dominują produkty poświęcone w Wielką Sobotę. W przeważającej większości będą to dania zabronione regułą cerkiewną w wielkim poście, np. mięso, ryby, nabiał, jaja, słodkości, czyli pascha serowa i babki. Po ponad czterdziestodniowym poście można zjeść ulubione potrawy.
Blisko czterdziestodniowy okres paschalny posiada charakterystyczne niedziele poświęcone konkretnym świętym bądź wydarzeniom: druga niedziela po Passze nosi nazwę Antypaschy, Niedzieli o św. Tomaszu lub Niedzieli Przewodniej; trzecia poświęcona jest świadkom Zmartwychwstania Chrystusa, czyli niewiastom, które zaniosły wonności do Jego grobu; czwarta mówi o cudzie uzdrowienia paralityka; piąta poświęcona jest Samarytance; szósta wspomina cud uzdrowienia niewidomego od urodzenia.
W środę czwartego tygodnia wielkanocnego Kościół Prawosławny obchodzi święto Połowy Pięćdziesiątnicy, które mówi o Chrystusie jako zmartwychwstałym Bogu i przygotowuje do przyjęcia łaski Świętego Ducha.
Po trzydziestu dziewięciu dniach radosnego wychwalania powstałego z martwych Zbawiciela kończy się okres Paschy. Przebóstwiona zmartwychwstaniem ludzka natura wzniosła się na niebo. Kościół pozostaje w oczekiwaniu na Pocieszyciela. Tego dnia św. liturgia sprawowana jest według takiego samego porządku jak w noc Paschy.
PRE
