X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
RCKL

Radiowe Centrum Kultury Ludowej świętuje 25 lat istnienia

Ostatnia aktualizacja: 11.12.2018 10:00
Radiowe Centrum Kultury Ludowej Polskiego Radia, jedyna taka instytucja w Polsce, świętuje ćwierćwiecze działalności. Dzięki pracy pasjonatów badających polską kulturę ludową, od lat przybliża tę fundamentalną część polskiego dziedzictwa kulturowego.
RCKL obchodzi 25-lecie istnienia
RCKL obchodzi 25-lecie istnieniaFoto: Katarzyna Rosik

Idea powstania Radiowego Centrum Kultury Ludowej rodziła się długo, co najmniej dwa lata, a była efektem ważnej i długoletniej pracy pasjonatów z Redakcji Muzyki Ludowej. Choć Redakcja ta powstała tuż po II wojnie światowej  i w założeniu miała służyć ludowemu państwu, to dzięki profesjonalizmowi i oddaniu redaktorów służyła przede wszystkim kulturze narodowej - to znaczy zachowaniu, podtrzymaniu, promocji muzyki tradycyjnej i szeroko pojętej kultury ludowej.

Warto przypomnieć tutaj takie nazwiska jak Barbara Krasińska, długoletnia szefowa Redakcji, inicjatorka  nagrań na Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu, i Marian Domański, niestrudzony kolekcjoner radiowych nagrań postaci kultury ludowej, muzyków, poetów, przedstawicieli kultury materialnej: rzeźbiarzy, malarzy, garncarzy itd. Wspomnienia związane z tamtym okresem pracy redakcyjnej pełne są anegdot, ale efekt cieszy do dzisiaj, bo to wtedy powstawały najciekawsze nagrania archiwalne. Czemu akurat wtedy? Ponieważ muzykanci wówczas jeszcze grali po wsiach i weselach i cieszyli się tym, co swoje!

Ta tradycyjna kultura powoli zaczęła zanikać i w latach 80. widać było powolny jej upadek. Odchodzili starzy muzykanci, nie przybywało niestety nowych. Polskie Radio zdecydowało się wspomóc tę kulturę i powołało Radiowe Centrum Kultury Ludowej. Do tej idei przychylił się ówczesny Zarząd Polskiego Radia, rozumiejący sens misji radia publicznego i wagę dziedzictwa.  

Od początku swojego istnienia Centrum i jego pracownicy - etnomuzykolodzy, antropolodzy, socjolog - postawili sobie kilka celów. Najważniejszy to informowanie na antenach Polskiego Radia o wydarzeniach z dziedziny szeroko pojętej kultury ludowej polskiej i świata, uświadamianie słuchaczom wagi tej części kultury narodowej, oswajanie z jej nowym obliczem, powodowanie zmiany stereotypu myślenia o niej, pokazywanie wartości i siły integrującej naród, a tkwiącej w kulturze ludowej. Równolegle do pracy antenowej stale dokumentujemy różne zjawiska kultury ludowej, pozostawiając w radiowym Archiwum bezcenne nieraz jej zabytki - rejestracje muzyczne, nagrania rozmów z wybitnymi twórcami, ślady świata zwyczajów, pieśni, opowieści, który powoli odchodzi.

Przez 25 lat istnienia Centrum powstało tysiące minut nagrań muzyki ludowej zarówno polskiej, jak i mniejszości narodowych i etnicznych zamieszkujących Polskę oraz muzyki ludowej Polaków poza granicami kraju. W latach 90. redaktorzy RCKL prowadzili nagrania wśród Polaków na Litwie, Białorusi - Grodzieńszczyźnie, Zaolziu, na Ukrainie, w Rumunii, w Kazachstanie, Brazylii i Argentynie. Efektem wypraw są unikatowe w skali kraju nagrania słowa i muzyki związanej z kulturą ludową, które znalazły się na płytach serii "Muzyka Źródeł - Z kolekcji muzyki ludowej Polskiego Radia". Obecnie to 31 płyt, wyjątkowa seria wydawana przy pomocy finansowej Ministerstwa Kultury. Na tych płytach znajduje się wybór nagrań ludowych śpiewaków i instrumentalistów oraz kapel dokonanych przez lata przez dwa pokolenia redaktorów. Znaczna część tych nagrań powstawała podczas Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu, ale są to także nagrania dokonane w terenie, w domach, w warunkach studyjnych i w studiach radiowych. Seria jest ważnym dokumentem, źródłem poznania polskiej muzyki ludowej. Ponadto jest źródłem inspiracji: korzysta z niej wielu muzyków folkowych, zespoły ludowe, i wszyscy szukający repertuaru i szkoły.  

W miarę możliwości finansowych Centrum stara się sprawować mecenat nad kulturą ludową i jej twórcami, fundując nagrody na festiwalach i - w ostatnich latach - nagrodę specjalną audycji "Źródła" dla wybitnego twórcy.

Nasza działalność antenowa to reportaże, magazyny, audycje muzyczne, relacje z imprez, bloki programowe, koncerty (na antenie radiowej Jedynki, Dwójki, a także Trójki). Najważniejszą pozycją jest magazyn "Źródła" w Programie 2, codziennie o godzinie 15.15, a w nim  można słuchać muzyki ludowej w swojej autentycznej postaci, rozmów z jej twórcami, a także wielobarwnej stylistycznie muzyki z Polski i świata.

Ważnym wydarzeniem poza antenowym jest doroczny Festiwal Folkowy Polskiego Radia "Nowa Tradycja". istniejący od 1998 roku. Jego celem jest promowanie muzyki opartej na ludowych źródłach -polskich oraz mniejszości narodowych i etnicznych zamieszkujących Polskę, wykonywanej przez młodych artystów, zwłaszcza ze środowiska miejskiego. Festiwal ma charakter konkursu i wychował już wielu artystów, w czasie ponad dwudziestu lat jego istnienia wzięło w nim udział kilkaset zespołów, z których  wiele zrobiło wspaniałe kariery. Dość wspomnieć Kapelę ze Wsi Warszawa czy Bester Quartet. Od wielu lat ważnym elementem festiwalu jest koncert Muzyka Źródeł, w którym prezentowani są twórcy muzyki tradycyjnej z wybranych regionów, w których jest ona jeszcze żywa. Nowa Tradycja to także dwa konkursy płytowe - Folkowy Fonogram Roku i Fonogram Źródeł. No i wspaniałe koncerty pozakonkursowe artystów z całego świata. 

Poza festiwalem Nowa Tradycja RCKL organizuje koncerty w Studiu Koncertowym Polskiego Radia im. Witolda Lutosławskiego i w studiu im. Władysława Szpilmana. Tam przez kilka lat odbywała się Muzyczna Scena Tradycji, cykl prezentacji wybranych zespołów polskich i zagranicznych. 

Lista wybitnych artystów polskich i zagranicznych, którzy brali udział w tych wydarzeniach, jest bardzo długa: od muzyków afrykańskich po indyjskich i od arabskich po reprezentantów muzyki i tradycji różnych krajów i grup etnicznych Europy!

Do promocji polskiej muzyki tradycyjnej i folkowej przyczynia się także współpraca z Europejską Unią Radiową prowadzona od 1992 roku. To aktywny udział we wspólnych projektach, koncertach i festiwalach. RCKL i Polskie Radio było organizatorem takich festiwali trzykrotnie, w 1995 roku w Zakopanem, w roku 2005 w Gdańsku i w roku 2015 w Krakowie. W wymianie programów, koncertów, płyt uczestniczy kilkadziesiąt radiofonii z Europy.

Działalności Radiowego Centrum Kultury Ludowej nie sposób przecenić. Nie ma zapewne drugiej takiej instytucji w Polsce, która może poszczycić się podobnym trwałym dorobkiem. Mimo iż radio to medium ulotne, to efekty naszych działań w postaci nie tylko nagrań i płyt, ale przede wszystkim rozkwitu polskiej muzyki ludowej, wzrastającej liczby wartościowych zespołów są  dostrzegalne. Cieszymy się z tego, że praca dwóch pokoleń pasjonatów RCKL przyczynia się do tego rozwoju.

Maria Baliszewska

 

Zobacz więcej na temat: kultura ludowa