X
Паважаны карыстальнік!
25 траўня 2018 году ўвайшло ў сілу Распараджэнне Еўрапейскага парламента і Еўрапейскага савета (ЕС) 2016/6/79 за 27 красавіка 2016 (RODO). Прапануем азнаёміцца з інфармацыяй пра апрацоўку асабістых дадзеных на сайце Polskieradio.pl
1.Адміністратарам асабістых дадзеных з'яўляецца Polskie Radio S.A з сядзібай у Варшаве, Al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa
2.Па пытанню, звязаным з вашымі дадзенымі, звяртайцеся да Інспэктара аховы асабістых дадзеных па электроннай пошце iod@polskieradio.pl альбо па тэл. (0048) 22 645 34 03.
3.Асабістыя дадзеныя апрацоўваюцца ў маркетынгавых мэтах на падставе дазволу карыстальніка.
4.Асабістыя дадзеныя могуць быць даступныя толькі для выканання паслуг, указаных у палітыцы прыватнасці.
5.Асабістыя дадзеныя не будуць перададзены за межы Еўрапейскай эканамічнай прасторы або міжнародным арганізацыям.
6.Асабістыя дадзеныя будуць захоўвацца на працягу 5 гадоў пасля адключэння профіля ў адпаведнасці з законам.
7.Вы маеце права атрымаць доступ да вашых асабістых дадзеных, выпраўляць іх, выдаляць або абмяжоўваць апрацоўку.
8.Вы маеце права забараніць далейшую апрацоўку; у выпадку, калі вы раней далі згоду на апрацоўку вашых асабістых дадзеных, вы можаце яе адклікаць. Ажыццяўленне права на адмену згоды не ўплывае на апрацоўку, якая адбылася да адклікання згоды.
9.Вы маеце права падаць скаргу ў назіральны орган.
10.Polskie Radio S.A. паведамляе, што падчас апрацоўкі асабістых дадзеных аўтаматычныя рашэнні не прымаюцца, а прафіляванне не ўжываецца.
Больш падрабязная інфармацыя знаходзіцца на старонках dane osobowe, а таксама polityka prywatności.
ЗГОДЗЕН
Беларуская Служба

Рэжысёр Аляксей Палуян: Калі нехта пачынае павучаць беларусаў, я пытаюся, а ты гатовы пайсці і загінуць?

08.09.2021 17:22
У Варшаве перад паказам фільма “Кураж” чутно шмат беларускай мовы. Рэжысёр фільма Аляксей Палуян гаворыць, што часта пасля прагляду ў залі стаіць мёртвая цішыня, хапае і слёз.
Аўдыё
  • Размова з Аляксеем Палуянам
Аляксей ПалуянФота: aliaksei.paluyan / Facebook

Размаўляем з Аляксеем пра яго асабістыя перажытыя страхі, у чым праявілася моц беларусаў і ці стаміліся ў свеце ад тэмы беларускіх пратэстаў.

– Наконт стомленасці. Я лічу, што яна ёсць. Але мы не маем права казаць пра стомленасць. Што прынясе мне, калі я буду казаць пра стомленасць? Мы заплацілі такі кошт, я заплаціў — я не магу вярнуцца ў краіну. У мяне засталося толькі права крычаць гэтым фільмам, як мага больш гучна. Мастак мусіць біць у званы, калі нешта не так у грамадстве. Калі ён будзе гаварыць пра стомленасць, значыць трэба мяняць прафесію.

– У творчым плане Беларусь, якая цяпер на зломе такіх драматычных падзей, пажыўны грунт для тых, хто стварае. Але як вы расцэньваеце Беларусь як краіну для жыцця, там можна ствараць?

– Канешне, не. Вы ж цудоўна разумееце, што прасторы там няма. І творцы вымушаныя або з’язджаць, каб заставацца ў прафесіі, ці мяняць прафесію, калі застаюцца. Гэта рытарычнае пытанне, таму мы жывём у такім эміграцыйным ядры. Але нам няма з чаго выбіраць. Мы з’язджаем у замежжа, прымаем правілы гульні. Але і для творцы гэта няпростая тэма. Я цяпер працую над сцэнаром наступнага фільма. І мне складана ўзяць аловак і пачаць пісаць далей, бо, пражыўшы тое, што мы бачылі ў жніўні мінулага года, складана штосьці напісаць, дзякуючы фантазіі.

Гэта будзе фільм пра падзеі 2020 года. Відаць, ён будзе прапрацоўваць балючую для мяне тэму тых працэсаў, якія не былі скончаныя ў Беларусі ў 1990-ыя гады, бо былі абрэзаныя тымі, хто прыйшоў да ўлады. І цяпер маладое пакаленне вымушанае гэтыя працэсы дарабляць. Гэта будзе фільм пра бацьку і сына, пра канфлікт паміж генерацыямі. Будуць закранацца часы Усходняй Германіі. Гэта аўтабіяграфічныя моманты, бо мае бацькі жылі ва Усходняй Германіі, і я там ледзьве не нарадзіўся. Пра рамантызм пакалення маіх бацькоў, якія атрымалі свабоду, але не ведалі, што з ёй рабіць.

– Як для вас змянілася Беларусь за гэты год?

Я з’ехаў з Беларусі 2 верасня 2020 года, То бок я не быў у Беларусі ўжо год і адзін тыдзень. Я не ўнутры краіны, і не магу сказаць, як яна змянілася. Але я бачу, што людзі былі здольныя сказаць сваё рашучае «не». Раней я такога не бачыў. Працэсы, якія мы назіралі ў мінулым годзе, — гэта нешта новае. Пратэст існуе з 1996 года, усе гэта ведаюць. Але новы маштаб, было шмат эйфарыі, я бачыў рамантызм, які хутка разламалі. Раней у пратэстах была стомленасць і няўпэўненасць. Цяпер у вачах маладых людзей я бачыў надзею. Рэальна надзею.

– Украінцы часта прад’яўляюць беларусам, што яны ў гэтай сітуацыі праявілі сябе недастаткова смела, настойліва, адважна. Як, на ваш погляд, беларусы як нацыя сябе праявілі?

— На паказах у Германіі ўкраінцы часта прыходзяць і мы маем такую дыскусію. Але я не згодны з імі. Па-першае, я не ведаю, ці можна беларусаў назваць сфармаванай нацыяй, мы яшчэ ў працэсе, у пошуку. Калісьці ў даваў ва Украіне інтэрв’ю і мне задалі пытанне: гэта праўда, што ўкраінскай нацыі сем год, а беларускай – толькі адзін? І я не змог адказаць. У тых умовах і з той сістэмай, якая ёсць, беларусы паступілі вельмі смела. І я не думаю, што ўкраінцы былі б здольныя застацца пры такім розуме — ніхто не ўзяўся за зброю. Ва ўмовах, калі цябе забіваюць, а ты трымаеш і з голымі рукамі ідзеш на БТРы, якія стаяць за Палацам незалежнасці, гэта трэба мець смеласць. Гэта больш смела, чым ісці гвалтам на гвалт. Гэта мая пазіцыя. Калі нехта пачынае павучаць, я пытаюся, а ты гатовы пайсці загінуць?

— Што было самым складаным з таго, што вы бачылі, калі збіралі матэрыял для фільма?

— Шмат усяго. Я, канешне, усім кажу, што гэта была сцэна каля Акрэсціна ўначы. Была цішыня. Як паказаць у мастацтве цішыню, візуальна, без гуку? Гэта была цішыня, якой я ніколі раней не пражываў. Шмат людзей, сваякоў, родных і абсалютная разгубленасць. Гэта быў адзіны момант, калі мы з аператарам выключылі камеру. Мы з Таняй (Таццяна Гаўрыльчык, аператар фільма. – Рэд) паглядзелі адзін на аднаго і вырашылі, што трэба перадыхнуць. Нават у экстрэмальных сітуацыях мы імкнуліся здымаць. Канешне, на Пушкінскай ці на Стэле было страшна, але гэта іншы страх.

— Можаце расказаць пра перажытае, пра ўласны страх ад убачанага?

— Гэта інстынкт, што могуць забіць. Мы здымалі з дзвюх камер і гэта была памылка. Бо гэта вельмі рызыкоўна — адзін павінен назіраць за сітуацыяй. На Стэле быў момант, калі блізка насупраць нас была шарэнга амапаўцаў і я выключыў камеру. Таня, да слова, працягвала здымаць. А ў ва мне, атрымліваецца, спрацаваў інстынкт. Гэта быў мой страх, я спыніў камеру.

Яшчэ быў момант, калі страшна было за іншую жанчыну. На Пушкінскай распылілі газ, , можа, за паўгадзіны да таго, як забілі Аляксандра (Аляксандра Тарайкоўскага. — Рэд.), было так шмат газу, што мы не маглі здымаць і з’ехалі. А гэтая жанчына бяжыць да нас. Я зняў свой супрацьгаз і аддаў ёй.

Я тады зразумеў, што пачынаецца нейкая грамадзянская вайна: ты нічога не ведаеш, вакол стрэлы, газ. Гэта быў фізічны шок, што такое перажываеш у сваёй краіне.

Я раней на фестывалях глядзеў фільмы пра Сірыю, Афганістан. І не мог уявіць падобнае пра сваю краіну, што людзі будуць з яе ўцякаць праз балоты, уцякаць ва Украіну, дзе ідзе вайна. Гэтае асэнсаванне проста разрывае. Складана было яшчэ падчас мантажу, шмат складана матэрыялу, як выбраць правільную дыстанцыю.

– І пра добрае. Што вас натхняла ў тыя дні?

Найбольш натхніла 16 жніўня. Думаю, вы там былі і ведаеце пра што я кажу. Мы здымалі на пераходзе каля Кастрычніцкай. Выходзім і не бачна канца і краю гэтай калоне. Было цікава здымаць герояў. Яны незвычайныя. Дзяніс кажа: «Каб не плакаць, я смяюся».

Фільм мусіў быць як дыханне. Ты не можаш паказваць абсалютную жэсць, бо глядач выходзіць. Трэба паказаць так, каб напрыканцы была надзея. Як мастак я не маю права згубіць надзею, мы кожны дзень, што б ні здарылася, жывем надзеяй.

Вольга Хвоін