Інстытут нацыянальнай памяці Польшчы, праводзячы расследаванне злачынства ў Едвабнэ 10 ліпеня 1941 года, прыняў тры гіпотэзы адносна адказнасці за разню яўрэяў. Пасля збору справаздач і аналізу доказаў прынята, што злачынства здзейснілі палякі, натхнёныя Германіяй. Такім чынам была выключана выключная адказнасць немцаў ці палякаў.
80 гадоў мінула з часу забойства ў Едвабнэ. Адначасова адбываліся пагромы і ў іншых месцах – у Радзілаве, Вансошу, Граеве, якія пасля агрэсіі Трэцяга рэйха на Савецкі Саюз былі акупаваны немцамі, якія заахвочвалі польскае насельніцтва да злачынстваў супраць суседзяў-яўрэяў.
10 ліпеня 1941 г оду ў Едвабне (Падляшша) было забіта як мінімум 340 яўрэяў. Большасць ахвяр пагрому былі спалены жыўцом у хляве.
Забойства было здзейснена прыкладна 40 палякамі. ІНП адзначае, што яны адыгралі вырашальную ролю, а да забойства натхнілі іх немцы, хаця іх роля не магла быць цалкам устаноўлена.
ав