Вярхоўны суд ЗША ў аўторак абвясціў неканстытуцыйным выканаўчы загад прэзідэнта Дональда Трампа, які абмяжоўвае грамадзянства па нараджэнні. Суд пастанавіў, што выканаўчы загад Трампа парушае 14-ю папраўку. Гэта палажэнне абвяшчае, што «кожная асоба, народжаная або натуралізаваная ў Злучаных Штатах і якая падпарадкоўваецца іх юрысдыкцыі, з'яўляецца грамадзянінам Злучаных Штатаў і штата, у якім яна пражывае».
Выканаўчы загад Трампа, падпісаны ў першы дзень яго другога тэрміну, адмяняў права на грамадзянства для дзяцей бацькоў, якія знаходзяцца ў ЗША нелегальна або па неіміграцыйных візах (у тым ліку дзелавых, студэнцкіх і турыстычных). Урадавыя юрысты сцвярджалі, што нелегальныя імігранты і часовыя наведвальнікі не падпарадкоўваюцца «суверэнітэту» Злучаных Штатаў, хоць гістарычна гэты тэрмін выключаў толькі дзяцей замежных дыпламатаў. Сам прэзідэнт Трамп сцвярджаў, што, паколькі 14-я папраўка была прызначана для гарантавання грамадзянства дзецям рабоў, яна не павінна ўжывацца да іншых.
Як адзначае CNN, суддзі па гэтай справе мелі нечакана падзеленыя меркаванні. Шэсць з дзевяці суддзяў прызналі выканаўчы загад Трампа незаконным, але адзін з іх, Брэт Кавана, пастанавіў, што ён не парушае Канстытуцыю, а зʼяўляецца толькі актам Кангрэса.
Галоўны суддзя Джон Робертс, які прадстаўляў большасць, сцвярджаў, што 14-ю папраўку варта чытаць у яе гістарычным кантэксце, і што закон краіны існаваў на практыцы яшчэ да яе прыняцця і паходзіць ад англійскага агульнага права, на якім грунтуецца амерыканская прававая сістэма. Робертс таксама адзначыў, што jus soli мае асаблівае значэнне ў «краіне імігрантаў», такой як Амерыка. Паводле слоў суддзі, сумнавядомае рашэнне суда 1857 года па справе Дрэд Скот супраць Сэнфарда, якое абвясціла, што рабы не зʼяўляюцца грамадзянамі ЗША, было здрадай гэтай традыцыі.
Трое кансерватыўных суддзяў у сваіх асобных меркаваннях сцвярджалі, што закон краіны — гэта «перажытак цёмных стагоддзяў».
Сам прэзідэнт Трамп пакуль не пракаментаваў гэтае рашэнне. Аднак у мінулым ён казаў, што яго параза ў гэтай справе будзе «ганьбай», сцвярджаючы — насуперак праўдзе — што Злучаныя Штаты — адзіная краіна, «дастаткова дурная», каб падтрымліваць права зямлі.
Насамрэч такія законы ёсць у 34 іншых краінах, большасць з якіх знаходзяцца ў Амерыцы.
ав