X
Паважаны карыстальнік!
25 траўня 2018 году ўвайшло ў сілу Распараджэнне Еўрапейскага парламента і Еўрапейскага савета (ЕС) 2016/6/79 за 27 красавіка 2016 (RODO). Прапануем азнаёміцца з інфармацыяй пра апрацоўку асабістых дадзеных на сайце Polskieradio.pl
1.Адміністратарам асабістых дадзеных з'яўляецца Polskie Radio S.A з сядзібай у Варшаве, Al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa
2.Па пытанню, звязаным з вашымі дадзенымі, звяртайцеся да Інспэктара аховы асабістых дадзеных па электроннай пошце iod@polskieradio.pl альбо па тэл. (0048) 22 645 34 03.
3.Асабістыя дадзеныя апрацоўваюцца ў маркетынгавых мэтах на падставе дазволу карыстальніка.
4.Асабістыя дадзеныя могуць быць даступныя толькі для выканання паслуг, указаных у палітыцы прыватнасці.
5.Асабістыя дадзеныя не будуць перададзены за межы Еўрапейскай эканамічнай прасторы або міжнародным арганізацыям.
6.Асабістыя дадзеныя будуць захоўвацца на працягу 5 гадоў пасля адключэння профіля ў адпаведнасці з законам.
7.Вы маеце права атрымаць доступ да вашых асабістых дадзеных, выпраўляць іх, выдаляць або абмяжоўваць апрацоўку.
8.Вы маеце права забараніць далейшую апрацоўку; у выпадку, калі вы раней далі згоду на апрацоўку вашых асабістых дадзеных, вы можаце яе адклікаць. Ажыццяўленне права на адмену згоды не ўплывае на апрацоўку, якая адбылася да адклікання згоды.
9.Вы маеце права падаць скаргу ў назіральны орган.
10.Polskie Radio S.A. паведамляе, што падчас апрацоўкі асабістых дадзеных аўтаматычныя рашэнні не прымаюцца, а прафіляванне не ўжываецца.
Больш падрабязная інфармацыя знаходзіцца на старонках dane osobowe, а таксама polityka prywatności.
ЗГОДЗЕН
Беларуская Служба

Цісна – вёска, пра якую ў 1980-х гадах спявалі песні (ФОТА)

04.09.2020 17:31
Гэта маляўнічы турыстычны цэнтр і дасканалая турбаза для аматараў пешых прагулак па гарах Бяшчадах.
Аўдыё
  • Цісна - гэта гмінная вёска, размешчаная ў даліне ракі Салінка.
, .
Цісна, помнік.Photo: Anna Zadrożna/Redakcja Białoruska/PRdZ

Цісна - гэта гмінная вёска, размешчаная ў даліне ракі Салінка (Solinka) ў Падкарпацкім ваяводстве. Адна з самых папулярных мясцінаў у гарах Бяшчадах - маляўнічы турыстычны цэнтр і дасканалая турбаза для аматараў пешых прагулак. 

Цісна. Photo: Anna Zadrożna/Redakcja Białoruska/PRdZ Цісна. Photo: Anna Zadrożna/Redakcja Białoruska/PRdZ

Вёска захапляе турыстаў не толькі выдатным размяшчэннем. Яна прапануе шмат месцаў, дзе можна атрымаць асалоду ад кантакту з прыродай, а таксама шмат месцаў, якія нагадваюць пра багатую гісторыю ейных жыхароў.

Паводле розных звестак, вёска была заснаваная сям’ёй Баляў (Bal) у XVI стагоддзі (у 1522 або 1552 годзе).

Цісна. Photo: Anna Zadrożna/Redakcja Białoruska/PRdZ Цісна. Photo: Anna Zadrożna/Redakcja Białoruska/PRdZ

У сярэдзіне XVIII стагоддзя яна стала ўласнасцю сям'і Фрэдраў (Fredro). Дарэчы, на пачатку XIX стагоддзя бацька вядомага польскага пісьменніка-драматурга Аляксандра Фрэдры - граф Яцэк Фрэдра заснаваў у вёсцы металургічны завод, адзін з некалькіх, якія тады працавалі ў рэгіёне.

Сам Аляксандр Фрэдра наведаў Цісну тры разы на пачатку XIX стагоддзя. Ён нават згадаў пра гэта ў сваім дзённіку „Trzy po Trzy”. Дарэчы, побач з мясцовым стадыёнам з 2014 года знаходзіцца, прысвечаны пісьменніку, валун. Ён нагадвае пра сувязі Аляксандра Фрэдры з Бяшчадамі.

Цісна. Photo: Anna Zadrożna/Redakcja Białoruska/PRdZ Цісна. Photo: Anna Zadrożna/Redakcja Białoruska/PRdZ

Металургічны завод Фрэдраў спыніў працу ў 1864 годзе, што, хутчэй за ўсё, было звязанае са зменай уладальніка маёмасці. Пасля Фрэдраў уладарамі вёскі былі Флемінгі (Flemming), затым Ліндэнвальды (Lindenwald), а ў міжваенным перыядзе - габрэйская сям'і Бэкенротаў (Baeckenroth).

На жаль, ад металургічнага завода, лесапільні, млына да нашых часоў у вёсцы нічога не захавалася.

Цісна. Photo: Anna Zadrożna/Redakcja Białoruska/PRdZ Цісна. Photo: Anna Zadrożna/Redakcja Białoruska/PRdZ

Пра першы грэка-каталіцкі храм у вёсцы Цісна згадваецца ў 1739 годзе. Старэнькая і занядбаная царква абрынулася ў 1805 годзе і цягам наступных 20 гадоў у вёсцы не было храма. Новая царква была пабудаваная ў 1825 годзе за грошы сям’і Фрэдраў. Яна стаяла да 1956 года, калі апушчаны будынак разабралі польскія жаўнеры. Вядома, што адна з іконаў з гэтай царквы знаходзіцца ў музеі ў Саноку. Да нашага часу захаваліся царкоўныя могілкі, а на іх – магіла кіраўніка металургічнага завода Антонія Квяціньскага (Antoni Kwieciński) і яго ўнучак з надмагіллем 1842 года. Гэта, бадай, самое старое надмагілле ў Бяшчадах.

Цісна. Photo: Anna Zadrożna/Redakcja Białoruska/PRdZ Цісна. Photo: Anna Zadrożna/Redakcja Białoruska/PRdZ

У вёсцы, праўда ў рэшткавым стане, знаходзяццa таксама ваенныя могілкі перыяду Першай сусветнай вайны. У сваю чаргу, мясцовыя габрэйскія могілкі падчас Другой сусветнай вайны знішчылі нацысты. Габрэйскія надмагіллі яны выкарыстоўвалі для будаўніцтва дарогі з Ціснай у Балігруд (Baligród).

Цісна. Photo: Anna Zadrożna/Redakcja Białoruska/PRdZ Цісна. Photo: Anna Zadrożna/Redakcja Białoruska/PRdZ

Перыяд Другой сусветнай вайны і пасляваенныя гады прычыніліся да заняпаду вёскі.  У цэнтры вёскі на ўзгорку Бетлеемка (Betlejemka), які таксама называюць Камёнка (Kamionka) звяртае ўвагу помнік, прысвечаны „загінуўшым у барацьбе за ўмацаванне народнай улады”. На каменных блоках помніка змешчаныя выявы жаўнераў і міліцыянтаў, а таксама назвы навакольных вёсак, у якіх адбываліся баі з УПА.

Цісна. Photo: Anna Zadrożna/Redakcja Białoruska/PRdZ Цісна. Photo: Anna Zadrożna/Redakcja Białoruska/PRdZ

Размяшчэнне помніка не выпадковае. Тут у сярэдзіне 1945 года, у мясцовым участку група міліцыянтаў і членаў вясковай аховы абаранялася ад нападаў УПА. Пасля 10-гадзінных баёў бандэраўцы адмовіліся працягваць аблогу „крэпасці” і ўцяклі ў лес.
Помнік быў пабудаваны ў 1980-х гадах мінулага стагоддзя.

Цісна. Photo: Anna Zadrożna/Redakcja Białoruska/PRdZ Цісна. Photo: Anna Zadrożna/Redakcja Białoruska/PRdZ

Статус курорта Цісна атрымала ў 1974 годзе. Аднак у цяперашні час вёска – гэта, перш за ўсё, важны цэнтр турыстычнага руху ў Бяшчадах. У летнім сезоне яна перапоўнена аматарамі горных вандровак. Гэта для іх былі пабудаваныя многія турыстычныя аб'екты - сувенірныя крамы, пансіянаты, рэстараны і бары, у тым ліку легендарны бар „Секеразада”. „Секеразада” прыцягвае турыстаў арыгінальным інтэр'ерам, які адначасова з'яўляецца галерэяй. На сталах ляжаць сякеры, а сцены ўпрыгожаны кліматычнымі скульптурамі і карцінамі д’ябляў. Бар часта наведваюць прыхільнікі творчасці Эдварда Стахуры (Edward Stachura), ад рамана якога ён і ўзяў сваю назву.

Цісна, бар „Секеразада”. Photo: Anna Zadrożna/Redakcja Białoruska/PRdZ Цісна, бар „Секеразада”. Photo: Anna Zadrożna/Redakcja Białoruska/PRdZ

Важным месцам у вёсцы з'яўляецца каплічка з Пакутуючым Хрыстом, прысвечаная людзям, звязаным з гэтым рэгіёнам. На ёй змешчаныя прозвішчы памерлых „закапёраў” – персанажаў, якія асабліва запомніліся ў гісторыі мясціны і Бяшчадаў.

Цісна, каплічка з Пакутуючым Хрыстом, прысвечаная людзям, звязаным з гэтым рэгіёнам. Photo: Anna Zadrożna/Redakcja Białoruska/PRdZ Цісна, каплічка з Пакутуючым Хрыстом, прысвечаная людзям, звязаным з гэтым рэгіёнам. Photo: Anna Zadrożna/Redakcja Białoruska/PRdZ

Пабываючы ў Ціснай варта наведаць таксама каталіцкі касцёл св. Станіслава біскупа, які быў пабудаваны ў 1912-1922 гадах. Падчас вайны, як і многія іншыя храмы, ён таксама быў пашкоджаны. Цяпер пасля рамонту і пашырэння святыня надалей служыць як мясцовым вернікам, так і шматлікім турыстам у вакацыйным сезоне.

Kасцёл св. Станіслава біскупа. Photo: Anna Zadrożna/Redakcja Białoruska/PRdZ Kасцёл св. Станіслава біскупа. Photo: Anna Zadrożna/Redakcja Białoruska/PRdZ

Цісна таксама ідэальна падыходзіць для менш актыўнага адпачынку. Вёска прапануе шмат маршрутаў як для працяглых, так і кароткіх прагулак. Гэта таксама зручная турбаза для тых турыстаў, што маюць аўтамабілі. У лыжным сезоне на схілах узгорка Гона дзейнічае гарналыжны пад'ёмнік.

Бяшчадская вузкакалейка ў Майдане. Photo: Anna Zadrożna/Redakcja Białoruska/PRdZ Бяшчадская вузкакалейка ў Майдане. Photo: Anna Zadrożna/Redakcja Białoruska/PRdZ

Аднак турыстам Цісна атаясамліваецца таксама з Бяшчадскай вузкакалейкай, стартавая станцыя якой знаходзіцца ў непадалёкім Майдане (Majdan).

Праз Цісну праходзяць таксама шматлікія турыстычныя сцежкі, у тым ліку пазначаная чырвоным колерам Галоўная бяскідская сцежка з Каманчы (Komańczа) у Валасатэ (Wołosate).

Цісна. Photo: Anna Zadrożna/Redakcja Białoruska/PRdZ Цісна. Photo: Anna Zadrożna/Redakcja Białoruska/PRdZ

І на канец яшчэ адна цікавінка, адзін з найвялікшых хітоў вядомай польскай спявачкі Крысціны Пронька (Krystyna Prońko) з 1978 года мае назву: „Дождж у Ціснай” ("Deszcz w Cisnej").

Анна Задрожна


Больш на гэтую тэму: Запрашаем у Польшчу