Пахаванні астанкаў 55 палякаў прайшлі ў 83-ю гадавіну масавых забойстваў палякаў у Астроўках і Волі Астравецкай ва Украіне, паведамляе Марцэль Вандас на сайце oko.press. У цырымоніях удзельнічалі прадстаўнікі польскіх і ўкраінскіх уладаў, а таксама нашчадкі ахвяр.
Астанкі раней былі эксгумаваныя ў трох месцах: у масавай яме на былой гаспадарцы Аляксандра Стражыца ў Волі Астравецкай, у масавай яме ў Астроўках побач з былой школай і ў адзіночнай магіле каля могілак у Астроўках. Месцы былі выяўленыя ў красавіку, а эксгумацыі праводзіліся з 13 ліпеня па 7 жніўня.
— Валынская трагедыя — цяжкая, сумная і трагічная частка нашай гісторыі. Для нас важна памятаць пра гэтыя падзеі, бо яны служаць урокам на будучыню, — заявіў падчас цырымоніі намеснік міністра культуры Украіны Іван Вярбіцкі.
— Усяго былі эксгумаваны парэшткі 55 чалавек, у тым ліку 26 дзяцей. Усе ахвяры былі вынятыя паасобку, а затым агледжаны спецыялістамі як з польскага, так і з украінскага боку, — паведаміў Інстытут нацыянальнай памяці (IPN) пасля эксгумацыі. — Ахвяры былі пахаваны ў выпадковых месцах, без трун, — заявілі ў Інстытуце нацыянальнай памяці.
IPN таксама адзначыў, што антрапалагічная і судова-медыцынская ацэнка парэшткаў «пацвярджае шматлікія траўмы на парэштках, якія адпавядаюць апісанням расстрэлаў, учыненых украінскімі нацыяналістамі над польскім мірным насельніцтвам вёсак Астроўкі і Воля Астравецка».
З эксгумаваных парэшткаў былі сабраны ўзоры ДНК. Пошукі ахвяр валынскіх забойстваў не скончаны.
Парэшткі былі перапахаваныя ў адной з двух існуючых масавых магіл, створаных у выніку папярэдніх эксгумацый у 1992, 2011 і 2015 гадах на польскіх могілках у Астроўках, паведамляе oko.press.
**
Гісторыю, што адбылося ў мінулым, нагадала Gazeta Wyborcza.
Дзікія яблыні і грушы — нямыя «сведкі» дзвюх вёсак, якія зніклі 30 жніўня 1943 года — Астроўкі і Воля Астравецкая, польскіх вёсак на Валыні, жыхароў якіх забілі ўкраінскія нацыяналісты. У нядзелю, праз 83 гады пасля злачынства, на могілках у Астроўках адбыліся перапахаванні астанкаў ахвяр.
Да вайны Астроўкі і суседняя Воля Астравецкая былі буйнымі польскімі вёскамі ў Любомльскім павеце Валыні. Усё скончылася 30 жніўня 1943 года.
У той дзень атрады УПА пад камандаваннем Івана Клімчака «Лысы» і Івана Зарэчнюка «Ворона», пры падтрымцы некаторых жыхароў суседніх украінскіх вёсак, акружылі Астроўкі і Волю Астравецкую. Нападнікі шчыльна перакрылі шляхі ўцёкаў. Людзей склікалі на сустрэчу, дзе мелася абмяркоўвацца важная інфармацыя. Аднак гэта было ашуканства.
У Астроўках жыхароў сабралі каля школы. Жанчын, дзяцей і старых пазней замкнулі ў касёле, а мужчын — у школьным будынку. У Волі Астравецкай людзей сагналі ў школу і на школьны двор. Пачалася спланаваная аперацыя па знішчэнні польскага насельніцтва.
Забівалі, як жывёл для забою
Мужчын забівалі за гаспадарчымі будынкамі, дзе загадзя былі падрыхтаваныя ямы смерці.
Некаторых ахвяр расстралялі, але часцей за ўсё іх забівалі сякерамі, малаткамі для забою жывёлы, драўлянымі дубінкамі і іншымі тупымі прыладамі.
У Астроўках некаторыя мужчыны былі забітыя каля ферм Сушкі і Трусюка і каля кузні Баланды. Дзясяткі целаў заставаліся ў часовых магілах.
Яшчэ больш трагічны лёс напаткаў жанчын і дзяцей. Спачатку злачынцы мелі намер спаліць людзей, замкнёных у касёле жывымі. План быў сарваны прыбыццём нямецкага патруля. Каля 300 вязняў вывелі на палі каля лесу Кокаравец. Гэта месца дагэтуль вядома як «Поле трупаў».
У брацкіх магілах было пахавана прынамсі некалькі сотняў чалавек.
Паводле звестак гісторыкаў, у Астроўках і Волі Астравецкай было забіта каля 1050 палякаў, у тым ліку амаль 400 дзяцей. За адзін дзень дзве буйныя вёскі перасталі існаваць. У наступныя тыдні будынкі былі спалены, а рэшткі знесены. На месцы былых дамоў паўсталі палі і лугі.
Падобны лёс напаткаў больш за 30 іншых польскіх вёсак Любомльскага павета.
яс