X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Redakcja Polska

Jan Czochralski - genialny chemik i metaloznawca, ojciec światowej elektroniki

22.11.2019 14:11
Jan Czochralski jako autor metody tworzenia monokryształów położył podwaliny pod fundamenty współczesnego przemysłu elektronicznego. Naukowiec do dziś jest najczęściej cytowanym Polakiem w światowej literaturze fachowej
Audio
  • Wybitni Polacy II RP Jan Czochralski, genialny chemik, ojciec współczesnej elektroniki. Audycja Marii Wieczorkiewicz [posłuchaj]
Jan Czochralski, wybitny chemik, ojciec światowej elektroniki
Jan Czochralski, wybitny chemik, ojciec światowej elektronikiFoto: materiały prasowe

Jan Czochralski urodził się w 1885 roku w Kcyni, małym miasteczku w zaborze pruskim, niedaleko Bydgoszczy, w szanowanej rodzinie stolarskiej. Był ósmym z dziesięciorga dzieci. Po ukończeniu Seminarium Nauczycielskiego  wyjechał do Berlina, gdzie trafił do laboratoriów koncernu Allgemeine Elektrizitaets Gesellschaft (AEG).  To w Berlinie, w 1916 roku Czochralski dokonał odkrycia, dzięki któremu  opracował metodę  tworzenia monokryształów metali. Dopiero  prawie pół wieku później Amerykanie zastosowali metodę Czochralskiego do otrzymywania monokryształów germanu i krzemu i tak rozpoczął się rozwój współczesnej elektroniki.

W 1917 r. Jan Czochralski przeniósł się do Frankfurtu nad Menem i utworzył  laboratorium metaloznawcze firmy Metallbank und Metallurgische Gesellschaft. Tu powstało wiele jego cennych prac naukowych i patentów, w tym najsłynniejszy –  bezcynowy stop zwany metalem B, który przyczynił się do rozwoju kolejnictwa na świecie. Jego twórcy przyniósł sławę i pieniądze

W 1928 roku Jan Czochralski zaproszony przez prezydenta Ignacego Mościckiego, powrócił do Polski. Na  Politechnice Warszawskiej  objął Katedrę Metalurgii i Metaloznawstwa. Mieszkając  w Warszawie  działał w kilku towarzystwach naukowych w kraju i za granicą. Ponadto aktywnie  zajmował się mecenatem sztuki, interesował się rzeźbą, poezją, muzyką, a także  malarstwem.

II wojna światowa przerwała działalność naukową Jana Czochralskiego. Na terenie Politechniki stworzył  usługowy Zakład Badań Materiałów, dzięki czemu uchronił wielu polskich naukowców przed wywiezieniem do Niemiec. Po wojnie, w 1945   posądzony o kolaborację z Niemcami  Jan Czochralski został aresztowany. Śledztwo umorzono z braku dowodów. Nie pozwolono  mu jednak  podjąć pracy na Politechnice Warszawskiej. Powrócił więc do rodzinnej Kcyni i założył firmę drogeryjną BION, która wytwarzała pastę do butów, proszek na katar i płyn do trwałej ondulacji. Zmarł  w 1953 roku  w Poznaniu.

Starania o rehabilitację Jana  Czochralskiego podejmowano na Politechnice Warszawskiej kilkakrotnie. Dopiero dokumenty odnalezione w Archiwum Akt Nowych w Warszawie  pozwoliły jednoznacznie potwierdzić współpracę profesora Politechniki Warszawskiej, Jana  Czochralskiego nie z okupantem, a z wywiadem Komendy Głównej Armii Krajowej. W 2011 roku Senat Politechniki Warszawskiej w specjalnej uchwale całkowicie zrehabilitował Jana Czochralskiego.

Odkrycia i wynalazki Jana Czochralskiego zmieniły technologię, a świat naukowy uważa, że gdyby żył 10 lat dłużej otrzymałby Nagrodę Nobla.

O Janie Czochralskim rozmawiamy z dr Pawłem Tomaszewskim z Instytutu Niskich Temperatur i Badań Strukturalnych PAN we Wrocławiu, autorem książek poświęconych polskiemu uczonemu.

Audycja jest współfinansowana przez Fundację "Pomoc Polakom na Wschodzie" w ramach sprawowania opieki Senatu Rzeczypospolitej Polskiej nad Polonią i Polakami za Granicą.

Teksty czytał Krzysztof Dumała.

Audycję zrealizowała Magdalena Górecka-Balcer.

Do wysłuchania audycji zaprasza Maria Wieczorkiewicz.

Zobacz więcej na temat: Senat Jan Czochralski