X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem

Urodziny Tolkiena, czyli toast za Profesora

Ostatnia aktualizacja: 03.01.2014 09:00
W dniu 122. rocznicy urodzin J.R.R. Tolkiena prezentujemy archiwalne nagranie, w którym odkrywca Śródziemia czyta tekst w języku elfów. Znawcy mówią w Dwójce także o nieznanym życiu prywatnym pisarza.
Audio
John Ronald Reuel Tolkien
John Ronald Reuel Tolkien Foto: PAP/Photoshot

Na początku były, jak zawsze, słowa. I wiara w to, że w jakiś tajemniczy sposób przechowują one – podtrzymują, czynią autentycznym –  istnienie. Że są początkiem każdej historii.

Odkrycie Śródziemia

John Ronald Reuel Tolkien – oksfordzki profesor filologii angielskiej – stworzył kilka języków: z dokładną gramatyką, z historią, a nawet ze słownikami. Potem w kongenialnej wyobraźni Tolkiena pojawili się ci, którzy tymi językami mieli mówić, a także cały zamieszkiwany przez nich świat. Utworzona rzeczywistość z biegiem lat obrastała w opowieści, które z dokładnością badacza opisywały historię tego świata, jego mitologię, kulturę i geografię. Tak narodziła się Arda, tak odkryliśmy Valinor, a przede wszystkim: Śródziemie z jego różnorodnymi rasami, skomplikowanymi dziejami, z fascynującą opowieścią o Pierścieniu.

Świat powołany do życia (czy, jak chciałby sam autor: zrekonstruowany) przez Tolkiena, odwołujący się do szeroko rozumianej mitologii północnej Europy, doskonale umotywowany, wydaje się stanowić odsłonę jakieś istniejącej niegdyś – w zamierzchłych czasach, za Dawnych Dni – mitycznej, na swój sposób prawdziwej rzeczywistości. Jej uniwersalne przesłanie oraz owa totalna realność – przekazana w epickiej narracji "Władcy Pierścieni" czy też w mitologicznej historii "Silmarillionu" – sprawiają, że trudno się tym światem nie zachwycić, nie oczarować, trudno nie rozpocząć fascynującej podróży z Eärendilem, z Lúthien i Berenem, z Aragornem. Trudno nie wsłuchać się w "stare opowieści i legendy o elfach i ludziach, o szlachetnych i nikczemnych czynach z Dawnych Dni". Można nawet uwierzyć, że – jak głosił popularny slogan amerykańskiej kontrkultury lat 60. i 70. – Frodo żyje.

Źr.
Źr. Flickr/fot. quinn anya

1892-2012

121 lat temu, w nieistniejącym dziś już państwie na południu Afryki, urodził się J.R.R. Tolkien. "Dziecko jest (oczywiście) śliczne. Ma piękne rączki i uszy (bardzo długie palce), bardzo jasne włosy, 'Tolkienowskie' oczy i zdecydowanie 'Suffieldowskie' usta. (…) Napiliśmy się whisky za szczęście chłopca. Jego pierwszym imieniem będzie John na cześć jego dziadka, a w całości będzie się chyba nazywał John Ronald Reuel" – pisał ojciec przyszłego pisarza, Artur, w liście do swojej matki.

J.R.R. Tolkien myślał o XXI wieku. W swojej nieukończonej powieści "Zapiski Klubu Mniemań" (z 1945) – historii o podróży w czasie –  umieścił "odnalezione relacje" z rozmów nawiązujących do oksfordzkich spotkań Inklingów. Odnalezione przez niejakiego Howarda Greena w 2012 roku..

T ajemnice korespondencji

Kim był ów wielki rekonstruktor zaginionych opowieści, wyjątkowy mag słowa? – Dotychczasowe biografie nie potrafiły pokazać Tolkiena jako człowieka żywego – mówił w "Sezonie na Dwójkę" (styczeń 2011) prof. Jakub Lichański. – Dopiero z listów pisarza wychodzi żywy, autentyczny człowiek, z którym naprawdę byłoby cudownie porozmawiać – powiedział badacz, zwracając przy tym uwagę na zmianę, jaka dokonała się w naszym odbiorze postaci Tolkiena właśnie po lekturze jego korespondencji. – Dopóki te listy nie zostały wydane – mówił prof. Lichański – mieliśmy wrażenie, że był to oderwany od życia marzyciel. A tu nagle okazuje się, że ten człowiek fenomenalnie orientuje się w bieżących sprawach!

J.R.R.
J.R.R. Tolkien. Fot. bluinfaccia/Flickr, lic. CC
Listy Tolkiena to przebogate źródło wiedzy zarówno o samym ich autorze, o jego twórczości, jak i burzliwych czasach, w których przyszło mu żyć. A dowiadujemy się rzeczy niezwykle interesujących: poznajemy poglądy polityczne Tolkiena (potrafił skrytykować i samego Churchilla; jako wielki miłośnik wolności zdradzał poglądy… anarchistyczne), jego historie rodzinne, jego zapatrywania na kwestie obyczajowe (był konserwatystą), jego kłopoty z terminowością (wydawnictwa, z którymi współpracował, wykazywały iście świętą cierpliwość), jego czytelników (pewna pani prosi o zgodę na nazwanie jednego ze zwierząt domowych imieniem z Tolkienowskiego świata). – Te teksty stanowią swoistą kronikę XX wieku zapisaną właśnie w listach – powiedział prowadzący audycję Michał Montowski.

Dr Marek Gumkowski – redaktor polskiego wydania listów Tolkiena – zwrócił uwagę na tematykę religijną pojawiającą się stosunkowo często w korespondencji autora "Władcy Pierścieni". – Wizja świata wpisana w te teksty jest naznaczona jakimś pesymizmem, ten świat jest światem upadłym – mówił badacz, podkreślając, jak dramatyczny, jak swoiście trudny wydawał się katolicyzm angielskiego pisarza.

Audycje do wysłuchania ...

Zapraszamy do zapoznania się z rozmową na temat "Listów" J.R.R. Tolkiena, a przy tym: usłyszenia nagrania archiwalnego, w którym pisarz czyta (w języku elfów!) fragmenty swoich utworów.

Zapraszamy również do wysłuchania niezwykle interesującej rozmowy z archiwalnej (2005 r.) audycji Hanny Marii Gizy. Gośćmi "Sezonu na Dwójkę" byli Agnieszka Sylwanowicz i prof. Jakub Lichański.

...i Urodzinowy Toast

Przypomnijmy na koniec, że z okazji urodzin J.R.R. Tolkiena The Tolkien Society proponuje, jak co roku, wzniesienie toastu (niekoniecznie alkoholowego!) "Za Profesora" - dokładnie o 21.00 czasu lokalnego. W tym roku okazja jest wyjątkowa, wszak to już 122 lata!

Cyt. za: H. Carpenter, "J.R.R. Tolkien: wizjoner i marzyciel", tł. Agnieszka Sylwanowicz, wyd. Alfa-Wero, 1997.

JP

Zobacz więcej na temat: Tolkien
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

10 tajemnic na 10-lecie "Władcy Pierścieni"

Ostatnia aktualizacja: 21.11.2011 16:10
Wyjaśniamy, jak na planie filmu zachowywała się armia orków złożona z 20 tysięcy kibiców i czego obawiał się reżyser, filmując ujęcia z kilkumetrowym sztucznym pająkiem.
rozwiń zwiń