Polski yass, czyli scena faraonów

Ostatnia aktualizacja: 04.04.2013 16:33
- Tak książka musiała w końcu powstać – zgodzili się prowadzący audycję "Rozmowy improwizowane” z Sebastianem Rerakiem, autorem monografii "Chłepcąc ciekły hel. Historia yassu".
Audio
  • Sebastian Rerak opowiada o swojej książce "Chłepcąc ciekły hel. Historia yassu" (Rozmowy improwizowane/Dwójka)
Koncert zespołu Tymański Yass Ensemble. Skład: Antoni Ziut Gralak - trąbka, tuba Aleksander Korecki - saksofon altowy i barytonowy, flet Ireneusz Wojtczak - saksofon tenorowy i sopranowy Tymon Tymański - gitara Wojtek Mazolewski - gitara basowa, elektrobas Kuba Staruszkiewcz - bębny.
Koncert zespołu Tymański Yass Ensemble. Skład: Antoni Ziut Gralak - trąbka, tuba Aleksander Korecki - saksofon altowy i barytonowy, flet Ireneusz Wojtczak - saksofon tenorowy i sopranowy Tymon Tymański - gitara Wojtek Mazolewski - gitara basowa, elektrobas Kuba Staruszkiewcz - bębny.Foto: PAP/Rafał Nowakowski

"Yass  był wszystkim  i  niczym. Wielką blagą, przełomem, hucpą i zmianą. Pęknięciem formy i marketingowym chwytem. Tworzył manifesty, łamał zasady, pokazywał dupę.” - pisze w swojej książce Sebastian Rerak. "Chłepcąc ciekły hel – historia  yassu” to książka poświęcona jednemu z ciekawszych zjawisk polskiej kultury ostatnich lat, czyli scenie yassowej –  ruchowi nowej muzyki improwizowanej, jaki objawił się w Polsce w latach 90. ubiegłego stulecia, skutecznie przewartościowując dotychczasowe myślenie o roli artysty, jego relacji z odbiorcą i rytuale tworzenia sztuk.

/

– Siłą tej książki jest to, że można w niej znaleźć wiele anegdot, których nikt wcześniej nie opowiadał – przekonywał w Dwójce Sebastian Rerak. Publicysta mówił, że yass kojarzył się z młodzieńczym buntem, był element zgrywu, żartu, dobrej zabawy. Teraz, po dwudziestu latach od momentu zaistnienia tego zjawiska, jego główni przedstawiciele, jak choćby Mikołaj Trzaska, są o wiele bardziej poważni, nie widać już w nich nic z poprzedniej młodzieńczości. W jego opinii może to wynikać z tego, że "czasy nie sprzyjają ironii”. Wyjątkiem jest Tymon Tymański, który wciąż stara się przedstawiać siebie jako "wesołek”, co nie przez wszystkich jest akceptowane.

- Myślę, że yass był zawsze ironiczny, ale nigdy nie otarł się o "polskie jaja" niskich lotów. Tymon się właśnie o to ociera i to jest jego nieszczęście. Pozostali realizują się już jako muzycy. Wtedy yass domagał się takiego buntu poprzez pewną kpinę i ironię – zauważył.

W  książce  znajdziemy rozmowy  z  blisko  sześćdziesięcioma osobami – muzykami, plastykami, reżyserami, dziennikarzami. Oprócz samych uczestników sceny yassowej (m.in. Ryszard "Tymon” Tymański, Leszek Możdżer, Mikołaj Trzaska, Jerzy Mazzoll, Tomek Gwinciński,  Wojtek  Mazolewski,  Jerzy  Zdunek,  Joanna  Charchan,  Rafał Gorzycki i inni), swoimi refleksjami dzieliły się z autorem także kluczowe postaci rodzimej muzyki (m.in. Tomasz Stańko, Włodzimierz  Kiniorski, Alek Korecki, Antoni „Ziut” Gralak, Andrzej  Przybielski, Olaf Deriglassoff, Grzegorz Nawrocki, Macio Moretti, Marcin Masecki) oraz przedstawiciele środowiska artystycznego (m.in. Grzegorz  Klaman, Jacek  Staniszewski, Darek  Orwat,  Krzysztof Gruse, Elvin  Flamingo oraz dawni uczestnicy ruchu Totart: Paweł "Końjo” Konnak i Paweł "Paulus” Mazur).

Patrząc z dwudziestoletniej perspektywy na to zróżnicowane środowisko, ciężko znaleźć wspólną nić łączącą wszystkich w nie zaangażowanych. Autor "Chłepcąc ciekły hel. Historia yassu" przywołał słowa Mikołaja Trzaski, który określił je jako "scenę faraonów”, gdyż grupa muzyków zmieniała bez przerwy formacje i tworzyła nowe.

- Oni byli w jakiś sposób wyklęci, gdyż mówimy o muzykach postpunkowo - nowofalowych, którzy nigdy mandatu na granie jazzu nie otrzymali. Z drugiej strony mówimy też o wykształconych muzykach, którzy szli pod prąd i nie bali się współpracować z tymi odrażającymi, dzikimi i złymi. Otwarta głowa, myślę że to był ich wspólny mianownik – przekonywał Sebastian Rerak.

Audycję prowadzili Tomasz Gregorczyk i Janusz Jabłoński.
jamsession@polskieradio.pl
facebook.com/improwizowane

Zobacz więcej na temat: Jazz Mikołaj Trzaska MUZYKA

Czytaj także

Jason Kao Hwang: być Chińczykiem w Ameryce

Ostatnia aktualizacja: 01.03.2013 07:00
- Jako dziecko nie słyszałem chińskiego w telewizji, nie miałem chińskich książek i nikt nie mówił o historii Chińczyków w Ameryce. Wszystko było nieco zafałszowane - opowiadał gość "Rozmów Improwizowanych", Jason Kao Hwang, znakomity skrzypek
rozwiń zwiń

Czytaj także

Bobo Stenson - jazz, tenis i armia

Ostatnia aktualizacja: 14.03.2013 17:07
W "Rozmowach improwizowanych" spotkaliśmy się z wybitnym szwedzkim pianistą jazzowym.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Gretchen Parlato: byłam jak gąbka

Ostatnia aktualizacja: 21.03.2013 11:34
Krytycy zachwycają się jej ciepłą barwę głosu, choć nie to czyni z niej niepowtarzalne zjawisko.
rozwiń zwiń