Historia jednej znajomości. Za kulisami obrazu "Dama z gronostajem"

Ostatnia aktualizacja: 13.03.2021 08:45
Ukrywała się przed okupantami, wywieziono ją z kraju, była obiektem pożądania Hermana Göringa i Adolfa Hitlera. Po tych wszystkich przejściach odpoczywa w muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie. Mowa oczywiście o "Damie z gronostajem" pędzla Leonarda da Vinci. Kogo właściwie widzą ci, którzy tłumnie przychodzą oglądać najdroższe dzieło sztuki w polskich zbiorach?
Dama z gronostajem Leonardo da Vinci
"Dama z gronostajem" Leonardo da VinciFoto: Polona

najdroższa podwójne życie damy z gronostajem katarzyna bik 1200.jpg
Dama z gronostajem. Niezwykła historia portretu Cecylii Gallerani

Romans od pierwszego wejrzenia

Był rok 1490. Nastoletnia Cecylia Gallerani wraz z braćmi złożyła wizytę księciu Mediolanu Lodovicowi Sforzy, by prosić go o zwrot skonfiskowanych rodzicom dóbr. Dziewczyna od razu wpadła w oko starszemu o ponad 20 lat mężczyźnie, który nie tylko darował dług jej rodzinie, ale i samą Cecylię objął finansową (i nie tylko) opieką. – Mało tego – gdy brat zabił w awanturze lekarza pochodzącego ze znakomitego rodu, sam Lodovico Sforza zaangażował się załagodzenie sprawy – dodaje Anna Popek. 


Posłuchaj
04:51 Trojka Program obyczajowy 2021_03_13-08-35-31.mp3 Tajemnica "Damy z gronostajem". Niezwykły życiorys Cecylii Gallerani (Program obyczajowy/Trójka)
 

 Podwójne życie księcia

Mniej więcej w tym okresie powstało dziś słynne dzieło Leonarda da Vinci. Cecylia pozuje na nim, trzymając w ramionach gronostaja, którego grecka nazwa galé ("koci") zawiera się w nazwisku Gallerani. Poza tym zwierzę jest symbolem Lodovico Sforzy, nazywanego przez współczesnych "Ermellino", czyli "Gronostajem". Nie każdy wie, że na obrazie jest ktoś jeszcze – gdy powstawał, Cecylia już nosiła w łonie syna Lodovica, którego nazwano Cezary Sforza Visconti.

Mimo wspólnej pociechy i wysokiego wykształcenia młodej kobiety, nie mogła ona zostać żoną księcia, ponieważ Lodovico był już zaręczony z Beatrice d’Este. – Brzydka, głupia zajęta wyłącznie strojami i zabawami, ale pochodząca z wpływowego rodu, była mu obiecana. Książę miał dwie kobiety u boku – niechcianą, lecz konieczną żonę i uwielbianą, choć nielegalną metresę – opisuje autorka "Programu obyczajowego"

Żyli długo i szczęśliwie, ale…

Życie całej trójki nadal toczyłoby się swoim rytmem, gdyby nie… ciuchy. Z braku roztropności mąż Beatrice, a kochanek Cecylii kupił obu paniom niemal identyczne kreacje. – Urażona małżonka zakazała Cecylii chodzić w tej sukni. Cecylia, czy to z wyrachowania, czy w emocjach, wdała się awanturę, której nie dało już zamieść pod dywan. Zdesperowany książę musiał opowiedzieć się po stronie żony i jakoś pozbyć się Cecylii. Wydał więc ją za mąż za swojego stronnika, hrabiego Ludovico Carminati de Brambillę. Nie zapomniał też o swoim synu, któremu przekazał pałac Carmagnola – opowiada Anna Popek.

Oczy "Damy z gronostajem"

Po zakończeniu romansu ze Sforzą, Cecylia Gallerani zamieszkała wraz z mężem w pałacu, którego pozostałości do dziś można odnaleźć przy ulicy Puccini 3 w Mediolanie. Tam dysponowała swoim wielkim majątkiem, doczekała się kolejnych potomków, zajmowała się pisaniem wierszy i rozpraw. Wszędzie, gdzie się udała, towarzyszyła jej poezja muzyka i sztuka. Cecylia zmarła w San Giovanni in Croce, mając 63 lata.

– Czy ten niezwykły los widać było w oczach "Damy z gronostajem"? Zobaczcie Państwo sami – zachęciła na koniec Anna Popek.

Przeszłość przyszłości - Dama z gronostajem/Muzeum Narodowe w Krakowie

***

Tytuł audycji: Program obyczajowy
Prowadzi: Anna Popek
Data emisji: 13.03.2021
Godzina emisji: 8.37

kr

Czytaj także

Dzień z życia księcia Pepi. Pałac Pod Blachą i jego dzieje

Ostatnia aktualizacja: 30.01.2021 07:00
Pałac Pod Blachą – późnobarokowa budowla znajdująca się u podnóża Zamku Królewskiego dziś mieści w sobie muzeum. A kiedyś? – W czasach gdy mieszkał tu książę Józef Poniatowski, był centrum życia towarzyskiego i rozrywkowego stolicy – mówiła w najnowszym wydaniu "Programu obyczajowego" Anna Popek, która dzięki kuratorowi pałacu dr. Mariuszowi Klareckiemu poznała dzieje budowli od fundamentów po, jak nazwa wskazuje, blaszany dach.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Spa dla królów. Historia uzdrowiska w Lądku-Zdroju

Ostatnia aktualizacja: 13.02.2021 08:45
To tu kąpały się koronowane głowy, poeci i… finalistki konkursu Miss World, a szósty prezydent Stanów Zjednoczonych John Quincy Adams powiedział o tym miejscu, że nigdy nie widział uzdrowiska, którego położenie miałoby wygląd bardziej obliczony na zachowanie lub przywrócenie zdrowia. Lądek-Zdrój wraz z jego słynnym basenem Zdrój Wojciech, tak jak wszystkie inne hotele i uzdrowiska w Polsce, znów jest dostępny dla chcących zadbać o swoje zdrowie i urodę. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Post – sposób na odpoczynek dla naszego organizmu

Ostatnia aktualizacja: 20.02.2021 08:47
– Posty w różnych religiach występują od wieków. Współcześnie lekarze przyznają, że okresowe niedojadanie może mieć korzystny wpływ na nasze zdrowie, zwłaszcza gdy wykluczymy z diety, to co raczej nam szkodzi, niż pomaga. Oczywiście na pierwszym miejscu wymienić trzeba alkohol  – zaznacza Anna Popek.
rozwiń zwiń