Wynalazek, który zrewolucjonizował medycynę. 58 lat temu w Polsce uruchomiono pierwszy laser

Ostatnia aktualizacja: 20.08.2021 11:40
Laser (którego nazwa pochodzi od angielskiego skrótu Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation) to urządzenie emitujące wzmocnioną wiązkę światła, o różnorodnym zastosowaniu praktycznym od elektroniki po medycynę. 20 sierpnia 1963 roku w Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie został uruchomiony pierwszy polski laser. 
Zdjęcie ilustracyjne
Zdjęcie ilustracyjneFoto: shutterstock/d13

laserowa harfa piknik naukowy free 1200.jpg
Piknik Naukowy: laserowa harfa. Nauka w służbie muzyki

Lasery w latach 60.? To nie science-fiction

Sukces uruchomienia pierwszego polskiego lasera zawdzięczamy prof. Zbigniewowi Puzewiczowi (1930-2018), długoletniemu wykładowcy i kierownikowi katedr na Wojskowej Akademii Technicznej, który wraz ze swoim zespołem stworzył laser helowo-neonowy. Laserem helowo-neonowym (He-Ne) nazywamy laser gazowy, za którego działanie odpowiada mieszanina helu i neonu umieszczona wewnątrz rury próżniowej.   

Wymyślenie lasera He-Ne nie było jedynym sukcesem Puzewicza. – Trzeba wspomnieć jeszcze o tym, że w roku 1963 zespół prof. Puzewicza stworzył pierwszy w Polsce laser na ciele stałym, czyli tzw. laser rubinowy – podkreśla prof. Tomasz Gajownik, historyk Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.

Do stworzenia pierwszego polskiego lasera rubinowego doszło zaledwie trzy lata po tym, jak pierwsza wiązka światła laserowego rozbłysła w pracowni amerykańskiego naukowca Theodore'a Maimana. W maju 1960 roku pobudził on do emisji pierwszej wiązki światła laserowego pręt z rubinu, umieszczony wewnątrz potężnej lampy błyskowej. 


Posłuchaj
05:02 2021_08_20 11_33_23_PR3_Niezla_historia.mp3 Historia polskiego lasera według prof. Tomasza Gajownika (Niezła historia/Trójka)

 

Niezwykła moc wiązki światła

Przełomowym wynalazkiem dla polskich badaczy było jednak wynalezienie tzw. koalugatora laserowego, co miało miejsce w 1964 roku. Niedługo potem zaczął być wykorzystywany w okulistyce, w celu przyklejania odklejonej siatkówki do dna oka. Obie tkanki są punktowo łączone za pomocą koagulacji. Nakierowana na odpowiednie miejsce wiązka lasera wytwarza punkt koagulacji, a następnie, za pomocą impulsu świetlnego, skleja w tym miejscu odwarstwioną siatkówkę. 

– Już na przełomie lat 60. i 70.w Klinice Chorób Oczu w Akademii Medycznej w Warszawie z pomocą koagulatora laserowego przeprowadzono operację przyklejenie siatkówki na sześciu tys. osobach. – podsumowuje prof. Tomasz Gajownik.

Bliżej Nauki: Za co kochamy lasery?/Wydział FAIS - Uniwersytet Jagielloński

***

Tytuł audycji: Niezła historia
Prowadzą: Piotr Łodej, dr hab. Tomasz Gajownik
Data emisji: 20.08.2021
Godzina emisji: 11.33

kr

Czytaj także

Armatką w gradowe chmury czyli o walce z anomaliami pogody

Ostatnia aktualizacja: 30.07.2021 07:45
Niespodziewane i niezwykle gwałtowne zjawiska pogodowe zagrażają zarówno ludziom, jak i ich dobytkowi i uprawom. Niezbędne są więc działania, które zapewnią bezpieczeństwo, a przynajmniej zminimalizują straty. Takie, jak armatka przeciwgradowa, choć ona nie wszystkim się podoba. Przynajmniej na początku...
rozwiń zwiń

Czytaj także

39 lat płyty kompaktowej. Jak CD zrewolucjonizowało rynek muzyki?

Ostatnia aktualizacja: 17.08.2021 07:00
Dokładnie 39 lat temu w zachodnich Niemczech zaprezentowano pierwszą płytę kompaktową. Popularne CD zrewolucjonizowały świat muzyki. – Były tańsze, lżejsze i zajmowały mniej miejsca – wspominał Bogdan Fabiański, dziennikarz, prezenter dyskotekowy i koncertowy w Polsce, USA, Kanadzie i Australii. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Zamiast jeść będziemy pokonywać głód zapachami? Trwają badania wrocławskich naukowców

Ostatnia aktualizacja: 19.08.2021 12:23
Są zapachy, które natychmiast wywołują u nas uczucie głodu i powodują, że mamy ochotę na daną potrawę – dla jednych może to być ciepły chleb z masłem, a dla innych pizza. Zespół naukowców z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu opracowuje natomiast środek, który ma działać na nas zupełnie odwrotnie i zmniejszać lub całkowicie hamować łaknienie.
rozwiń zwiń