Stosowanie form pierwszej osoby liczby mnogiej, czyli "my", zwykle ma funkcję perswazyjną i służy budowaniu więzi - ma stworzyć poczucie wspólnoty między nadawcą a odbiorcą. Używając tak zwanego "my...
Najczęściej mówimy o "romantyźmie" lub o "pesymiźmie". Nie oznacza to jednak, że wymowa "romantyzmie" lub "pesymizmie" jest błędna. Jest mniej naturalna dla naszego aparatu artykulacyjnego, a przez...
Nowy serial "Lalka" wzbudza wiele emocji... także językowych. Z ust Izabeli Łęckiej pada obraźliwe "ty, **ujcu borsuczy" (pierwsza głoska h pominięta ze względów obycazjowych). Skąd się wzięło to...
"Strzyżenie włosów" i "strzyżenie uszami", czyli nasłuchiwanie, mają wiele wspólnego. Sam czasownik "strzyc" pochodzi od praindoeuropejskiego streig - w znaczeniu uderzać, obrabiać za pomocą ostrego...
Wyraz "pedał" pochodzi najpewniej z języka francuskiego, w którym "pedale" to pogardliwe określenie na homoseksualnego mężczyznę. W językoznawstwie francuskim funkcjonują dwie teorie na temat...
"Zakapior" to w polszczyźnie ogólnej oczywiście osoba skłonna do zaczepek; awanturnik, zawadiaka, ale już mniej oczywiste jest pochodzenie tego słowa. Niektóre źródła podają, że wyraz ten ma związek...
W chatach, w których mieszkali chłopi, progi zazwyczaj były wyższe niż w dworach. A to dlatego, że do ochrony przed przeciągami czy zalaniem wodą, do czego służył właśnie próg, bogatsi...
Według legendy nazwa "Bieszczady" to miejsce występowania i ścierania się diabłów, czyli biesów oraz czadów, znaczy dobrych duchów, aniołów. Ta równowaga miała zapewniać spokój, co umożliwiło...
Wyraz "banialuka" rzeczywiście na wiele wspólnego z nazwą miasta Banja Luka. A pochodzi od imienia bohaterki utworu Hieronima Morsztyna "Historyja ucieszna o zacnej królewnie Banialuce ze wschodniej...
Frazeologizm "figa z makiem" może być używane zarówno w znaczeniu nic; zupełnie nic, jak i w funkcji wyrażenia sprzeciwu. "Figa" pochodzi tu prawdopodobnie od dawnego sformułowania "figi podawać",...
Słowa "ogród" i "gród" mają wspólnego przodka. Dawniej istniało słowo "gord", które oznaczało miejsce odgrodzone. I stąd słowo "gród", bo przecież "gród" to osada obronna położona w trudno dostępnym...
"Kuguar" lub "kuguarzyca" to kobieta w średnim wieku, która jest pewna siebie, atrakcyjna i – co ważne – uwodzi mężczyzn młodszych od siebie. Zazwyczaj jest to słowo wartościujące pozytywnie. Wyraz...
Słowo "kondolencje" pochodzi z łaciny, w której condolēre oznacza cierpieć razem. I właśnie taką funkcję mają pełnić wypowiadane przez nas słowa - dawać sygnał, że osoba w żałobie nie pozostaje...
Frazeologizm "myśleć o niebieskich migdałach" oznacza oczywiście myśleć o rzeczach nierealnych lub mało ważnych. Słowo "migdał" pojawiło się w polszczyźnie mniej więcej w drugiej połowie XV wieku i...
Wyraz "garnitur" przeszedł do polszczyzny z języka francuskiego najprawdopodobniej za pośrednictwem niemieckiego. Francuskie garniture oznacza zdobienie, wyposażenie, zestaw... i dlatego pierwotnie...
W takim przypadku używamy oczywiście słowa "ciężko" metaforycznie. I to dość powszechna metafora. Mówimy, że ciężko nam na sercu, uginamy się pod ciężarem problemów, a jakaś sytuacja może być na...
Przyimek „po” pełni w naszym języku wiele funkcji. I tak na przykład słownik pod red. Witolda Doroszewskiego wylicza ich 17. Dotyczą między innymi czasu. Mówimy na przykład "pójdę tam po pracy" albo...
Zacznę od teorii, która krąży w internecie, i która - choć ciekawa - jest zupełnie... fałszywa. A mówi o tym, że dawniej zamiast "rozpuszczony jak dziadowski bicz" mówiono "rozpuszczony jak dziad...
Wyraz "panicz" powstał od słowa "pan" i oznacza niedorosłego syna w szlacheckiej albo zamożnej rodzinie. Zbudowany jest tak samo jak "królewicz" (syn króla). Dziś "paniczem" nazywamy - często z nutą...
Określenie "Wrzeszcz" pochodzi od dawnej nazwy "wrzosiec”" albo "wrzost", która oznaczała wrzos. Nazwa gdańskiej dzielnicy, a wcześniej oczywiście osobnej wsi, ma związek z wrzosowiskami, które...
