W cyklu "PrzySłowie" Mateusz odpowiada na pytanie, kim są "małżonek" i "małżonka", skąd wzięły się te słowa i dlaczego nie powinniśmy ich używać do naszych osobistych partnerek i partnerów życiowych.
Znaczenie tego słowa zmieniało się na przestrzeni lat. Tradycyjnie "spolegliwy" oznacza taki, który wzbudza zaufanie i można na nim polegać, jak na przykład na spolegliwym przyjacielu. Od jakiegoś...
W tym wydaniu audycji opowiadamy o tym, dlaczego w prośbach często używamy formy "chciałbym", a nie po prostu "chcę". Dowiadujemy się też co nieco na temat etymologii sów Pan, Pani i Państwo.
Tym razem o tym, gdzie powinno stać wyrażenie "dobry" w popularnych przywitaniach i dlaczego to miejsce jest zmienne. Za granicą słyszymy "Guten Tag", "Good morning" czy "Dobrý den", a więc...
To staropolskie słowo może przydać się w zimne dni. Ogacić czyli owinąć, osłonić przed chłodem (na przykład donice czy okno). Brzmienie tego wyrazu przypomina także potoczną nazwę pewnej części...
Te dwa słowa zastanowiły jedną ze słuchaczek. "Podkurek" ma w sobie coś wspólnego z porannym pianiem koguta, ale i posiłkiem - zarówno porannym, jedzonym na zakończenie nocnych zabaw, jak i...
W polszczyźnie funkcjonuje wyrażenie "załatwić sprawy", ale czasem można spotkać również wersję "łatwić sprawy". Druga z tych form to regionalizm, który ma swoje korzenie w dawnej polszczyźnie. W...
Tylko kto i gdzie sieje tytułowy mak? Wyjaśniamy czy genezy tego określenia szukać należy w rolnictwie, czy jednak w nieco innych obszarach życia. Zastanawiamy się tez nad powiedzeniem "sypać mak na...
Dlaczego mieszkańcy Danii to Duńczycy, a nie Dańczycy? Gdzieś blisko językowo leżą także "dania" - potrawy, choć w wymowie stosuje się wyraźnie słyszalne rozróżnienie między daniami a Danią. Czy...
Dwusetny odcinek cyklu zobowiązuje! Tym razem wyjaśniamy wszystko, co może pomóc w podawaniu wielkości i miar. Czym różni się cyfra od liczby, a liczba od ilości? Jest nieskończenie wiele powodów,...
Jeśli ktoś "gra na zwłokę", znaczy to, że opóźnia podjęcie jakiejś decyzji. Skąd jednak wzięła się owa "zwłoka"? To słowo pochodzi od wyrazu "zwlec", który z kolei wziął się od "wlec" - czyli...
Odpowiadamy na kolejne pytania językowe od słuchaczy. Czym właściwie jest "lada" w wyrażeniach "lada chwila" i "lada moment"? Jej korzenie sięgają języka prasłowiańskiego. Co ciekawe, "lada" dała...
Tym razem wyrażenia bliskie sytuacjom... matrymonialnym. Ciekawość słuchaczki wzbudziło słowo "narzeczony", podobne w brzmieniu do "narzekania", a znaczeniowo bliższe jednak "przyrzekaniu". Wyjaśnia...
Dlaczego polskie psy robią "hau hau", a angielskie "whoof whoof"? Psy, rzecz jasna, szczekają tak samo na każdej szerokości geograficznej, a ludzie w ten sam sposób słyszą ich dźwięki. Różnice...
Często mamy problem z prawidłowym zastosowaniem przyimków "do" i "dla". Wyjaśniamy jakie są zasady ich używania. Poruszamy też temat... regionalizmów z Podlasia.
Otrzymaliśmy kolejny list od słuchacza, któremu w trakcie zakupu warzyw w osiedlowym sklepiku, zrodziło się w głowie pytanie dotyczące nienegującej negacji. Cóż to takiego?
"Idzie raczek, nieboraczek" - tak zaczyna się popularna rymowanka dla dzieci. Czym zatem jest "nieborak"/"nieboraczek" i czy mamy w języku jego przeciwieństwo - "boraka" i "boraczka"? Okazuje się,...
"Od zarania dziejów"... czyli tak właściwie od kiedy? Szukamy źródła tego wyrażenia. Dawniej w polszczyźnie funkcjonował wyraz "zaranie" - zbudowany na tej samej zasadzie jak "zalesie" i "zarzecze"....
Kiedy powinniśmy zapytać "czemu", a kiedy poprawną forma jest "dlaczego". Jakie są zasady zastosowania słów "gdzie" i "dlaczego". Czy używając zamiennie tych słow popełniamy błędy językowe?
Mówiąc "do siego roku" czego tak właściwie życzymy? Dawne określenie "do siego" oznaczało rok, który właśnie nadchodzi... czyli składamy życzenia aby w zdrowiu i szczęściu doczekać następnego roku....
