Portal Polskiego Radia SA
słuchaj
shopping_cart
Polskie Radio
Section05

wyłączenie banerów

Czy słowo "dociekliwy" ma coś wspólnego z cieknącą wodą?

W dawnej polszczyźnie funkcjonował czasownik "ciekać" i stanowił parę do wyrazu "ciec", który znamy dziś. Tak jak mamy "biec - biegać", tak mieliśmy "ciec - ciekać". Nie bez przyczyny odwołałem się do czasownika "biegać", ponieważ słowo "ciekać" miało dwa znaczenia: albo płynąć, sączyć się, albo biegać właśnie. Widać to w czasowniku "uciekać", który oznacza biegiem oddalać się z miejsca, w którym nie chcemy przebywać. I właśnie dlatego mówimy, że "dociekamy prawdy", czyli - oczywiście metaforycznie - dobiegamy do prawdy. Choć może dziś częściej powiemy, że do prawdy dochodzimy. Tak czy inaczej stąd właśnie określenie "dociekliwy", czyli dosłownie taki, który dobiega do prawdy w celu jej poznania. Ze słowem "dociekliwy" związany jest przymiotnik "ciekawy", który pierwotnie oznaczał taki, który szybko i dużo biega, następnie taki, który biega, by zebrać nowiny i wreszcie pragnący coś wiedzieć, zainteresowany czymś...  Zobacz więcej na temat:  Trójka

ПРОФІТ. Підтримка бізнесу та відбудова України: як нова угода BGK і ЄС відкриває можливості для інвесторів

30 березня Банк господарства крайового разом із Європейською комісією підписали гарантійну угоду в межах програми Ukraine Facility. Вона відкриває нові можливості для фінансування інвестицій в Україні — передусім у сферах енергетики, транспорту, виробництва та проєктів подвійного призначення. Це перша подібна угода, укладена національним банком розвитку з ЄС у межах другого стовпа Ukraine Facility. Її ключова особливість — перенесення значної частини кредитних ризиків на Європейський Союз, що дозволяє бізнесу отримувати фінансування на значно вигідніших умовах навіть в умовах війни. Володимир Гарматюк Zobacz więcej na temat: 

Fit fake newsy czyli mity na temat odchudzania po świętach

Po kilkudniowym maratonie jedzenia wielu z nas zaczyna dziś poświąteczny poranek z pełną lodówką… i masą recept na przejedzenie? Jak skutecznie wrócić do formy bez łykania fejków? Internet podpowiada szybkie detoksy i cudowne diety - tylko pytanie: czy to działa, czy raczej szkodzi? Jak to się ma do często powtarzanego, że "śniadanie to najważniejszy posiłek dnia"? To też mit? Czy warto teraz eliminować konkretne grupy produktów, żeby szybciej "naprawić" dietę? Czyli np. żadnych słodyczy, a jajka z majonezem czy sałatka warzywna najwcześniej pod koniec kwietnia? Szukanie ratunku w produktach "light" i "fit" to dobre rozwiązanie na poświąteczne dni, czy marketingowa pułapka? Te wszystkie rady z internetu o "spalaniu świątecznych kalorii" można nazwać po prostu dezinformacją? Gościni - Ewa Sypnik-Pogorzelska, dietetyczka (Dietosfera).  Zobacz więcej na temat:  Trójka

Haft w czasach zgiełku. O powrocie do rękodzieła i korzeni

Skąd bierze się rosnące zainteresowanie rękodziełem - od haftu po robienie na drutach - i jaką rolę odgrywają w tym świat cyfrowy oraz zmęczenie fast fashion? W rozmowie z Pauliną Pleskot, autorką profilu "Nici, wzorki, folk historki", przyglądamy się historii haftu, jego współczesnym interpretacjom oraz związkom z lokalnym folklorem. Punktem odniesienia stają się także opowieści o folklorze z okolic Płocka. Zobacz więcej na temat:  Trójka

Aurora-George

7 kwietnia 1832 r. Aurora Dudevant, nie nosząca jeszcze pseudonimu George Sand, napisała list do swego syna Maurycego przebywającego w Nohant. Już wtedy pozostawała w separacji ze swym mężem Casimirem. 26-letnia Aurora związała się z młodszym o siedem lat powieściopisarzem, Jules'em Sandeau, z którym przeniosła się do Paryża. W liście opisywała wesołe chwile, jakie spędzają oboje z małą Solange. Podczas zwiedzania ogrodu zoologicznego w Jardin des Plantes, gdy dziewczynka zobaczyła żyrafę, wykrzyknęła zachwycona, że już kiedyś widziała ją na łące w Nohant. Przepełnione radością opisy dziecięcych zabawach, kontrastowały z posępnymi refleksjami pisarki, związanymi z szerzącą się wówczas epidemią cholery. W kwietniu 1832 r. Chopin rozpoczął w Paryżu działalność pedagogiczną, skarżąc się do przyjaciół: „Bardzo tu trudno [...] o lekcje, a koncerta dawać jeszcze trudniej”. Dopiero po czterech latach kompozytor liczący wówczas 26 lat poznał 32-letnią znaną już francuską pisarkę, występującą pod pseudonimem George Sand. (md) Zobacz więcej na temat: 

Tradycje związane z wielkanocnym stołem oraz święta jako szansa na nawrócenie

W dzisiejszej audycji rozmawiamy o tym, jak rozpoznawać Boga w codziennym życiu, w zwyczajnych chwilach. Z Magdaleną Tomaszewską- Bolałek,  kierowniczką studiów podyplomowych Food Studies na Uniwersytecie SWPS w Warszawie, rozmawiamy o polskich tradycjach kulinarnych związanych z Wielkanocą. Rozmawiamy także o Wielkanocy jako o źródle siły jaką daje wiara i szansie na nawrócenie Zobacz więcej na temat: 

Czy ziemia z kazachskiego stepu może stać się rodzinną relikwią? Audycja Anny Dudzińskiej

Reportaż Katarzyny Michalak "Światło na stepie" przywraca pamięć o losach Polaków deportowanych w głąb Związku Sowieckiego w czasie II wojny światowej. Przywraca też pamięć pojedynczej, rodzinnej historii, która ukrywana była przez lata. To opowieść o Henryce Paśnik - małej dziewczynie wyrwanej z domu i skazanej na życie na zesłaniu. Jej historia to zapis cierpienia ale także ponadprzeciętnej siły, wiary w przetrwanie i nadziei, której nie zniszczyły nawet najtrudniejsze doświadczenia. Po latach, do zapomnianej historii powraca wnuk pani Henryki, ksiądz Arkadiusz Paśnik. Podejmuje próbę ocalenia rodzinnych wspomnień zapisanych w sześciu zeszytach - jedzie do Kazachstanu i dociera do miejsc naznaczonych losem rodziny, przywołuje wspomnienia i nadaje im sens. Pamięć przestaje należeć już tylko do jednej osoby. Staje się i zobowiązaniem, i odkrytą, nieznaną dotąd wspólnotą. "Światło na stepie" to poruszająca opowieść o zesłaniu, pamięci i ponadprzeciętnej miłości... Reportaż powstał dziesięć lat temu w Radiu Lublin. W świąteczny wieczór spotkamy się z autorką, Katarzyną Michalak i z Zobacz więcej na temat: 

КУЛЬТУРА. Великодні традиції на Житомирському Поліссі

Цього року у Польщі Великдень вперше за григоріанським календарем святкують греко-католики, а також частина православних спільнот, однак в Україні християни східного обряду святкуватимуть це одне із найбільших християнських свят - за тиждень. Про те, як колись і сьогодні до нього готуються на Житомирському Поліссі, як ці традиції змінюються далі розповість історикиня літератури, краєзнавиця Ванда Чайковська, з якою розмовляла Мар'яна Кріль Zobacz więcej na temat: