Polskie Radio
Section05

wyłączenie banerów

Mikołaj i Napoleon

18 stycznia 1807 r. Napoleon Bonaparte zawitał do Teatru Narodowego, gdzie polska trupa teatralna odegrała specjalnie skomponowaną na ten wieczór heroiczną operę Józefa Elsnera zatytułowaną „Andromeda”. Wysławiano w niej cesarza jako nowego Perseusza, rozrywającego łańcuchy tytułowej bohaterki symbolizującej ujarzmioną Polskę. Polacy szybko zorientowali się, że władcy nie zależało na oswobodzeniu ich ojczyzny, czego dowodem były słowa: „Polacy nie są godni ani zdolni być wolnym narodem”, po wygłoszeniu których Polskę „odstąpił” Rosji. Mikołaj Chopin nie wierzył zapewnieniom Napoleona. Znał też „fałszywą odezwę Kościuszki”, opublikowaną przez władze napoleońskie. Jako 24-letni Lotaryńczyk, walczył o wolność swojej drugiej ojczyzny, Polski. Jak podają biografowie, jego syn Fryderyk, wierność wzniosłym ideałom powstańczym, przejął nie tylko od swych przyjaciół, uczestników Powstania Listopadowego, lecz także od swojego ojca. (md)
Zobacz więcej na temat: 

Komentarze z Polski: polsko-słowacka współpraca energetyczna oraz Chatbot Grok a dezinformacja

Dziś w programie: Mija Tydzień - przegląd najważniejszych wydarzeń międzynarodowych; Polska może zostać hubem gazowym dla całego regionu - przedstawiciele polskiego rządu przekonywali o tym w Bratysławie swoich słowackich partnerów. Obok energetyki jądrowej, dostawy gazu poprzez gazoporty były głównym tematem polsko-słowackich rozmów o współpracy energetycznej; Chatbot Grok, działający w ramach X jest narzędziem AI o wyjątkowych możliwościach - pozwala tworzyć treści tekstowe, obrazy i dźwięki, ale niesie też poważne zagrożenia, w tym naruszenia prawa, dezinformację i problemy etyczne - rozmowa z Piotrem Mieczkowskim, dyrektorem zarządzającym Fundacji Digital Poland; gość PRdZ - Monika Przypkowska, historyk sztuki  z Muzeum Zamku Królewskiego w Warszawie. Zapraszamy!
Zobacz więcej na temat: 

"Biały dmuchawiec" Mateusza Pakuły w adaptacji i reżyserii Przemysława Wyszyńskiego

Mateusz i Karolina, studenci krakowskiej reżyserii, przyjeżdżają do podhalańskiej wsi Biały Dmuchawiec, by w ramach zajęć zbadać mroczną sprawę Elżbiety Surówki. Kobieta przed laty miała zamordować swojego narzeczonego, Jana Liszaja, zakopać go i zamurować pod nowo wybudowanym domem. Choć skazana, spędziła w więzieniu jedynie dwa lata dzięki pomocy bogatej ciotki z Ameryki. Na miejscu młodzi badacze odkrywają, że Liszaj latami ją napastował, a w czasie odsiadki mąż Elżbiety uciekł za ocean z ich dzieckiem. Im głębiej Mateusz i Karolina wchodzą w historię, tym bardziej rzeczywistość zaczyna się odkształcać, a oni sami stają się częścią opowieści, która wymyka się spod kontroli. Adaptacja, reżyseria i opracowanie muzyczne: Przemysław Wyszyński. Reżyseria dźwięku: Andrzej Brzoska. Kierownictwo produkcji: Beata Jankowska. Obsada: Barbara Zielińska, Michał Breitenwald, Zuzanna Saporznikow, Adrianna Izydorczyk, Izabella Bukowska, Robert Jarociński, Fabian Kocięcki
Zobacz więcej na temat: 

УКРАЇНА-ПОЛЬЩА. ПРОСТІР ДІАЛОГУ. Століття Юзефа Чапського

Юзеф Чапський належав до тих постатей, без яких важко уявити історію польської еміграції після Другої світової війни. Він пережив радянський полон, дивом уникнув Катинського розстрілу й залишив одне з найважливіших свідчень про Радянський Союз часів війни. Разом з Єжи Ґедройцем він створював середовище «Культури» — простір думки, який на десятиліття визначив інтелектуальний ландшафт Європи.
Zobacz więcej na temat: 

ПОЛЬСЬКА ВЕРСІЯ: Цифрова гігієна та спортивні перемоги Польщі

Інтерв'ю з польським еспертом про те, як обмежити час перед екранами й подбати про цифрову гігієну разом. А також найважливіші новини зі світу польського спорту: медальні успіхи на чемпіонаті Європи з ковзанярства, подіуми у сноуборді, підготовка до Australian Open, тріумф Клаудії Зволінської та футбольні інтриги в єврокубках.
Zobacz więcej na temat: 

РОЗМОВА. Історик Роберт Чижевський: «Не так важливо, що нас розʼєднує, а важливо — що об'єднує»

Про польсько-українські відносини в контексті історичної співпраці між країнами та історичного дискурсу йшлося у програмі «Розмова». Авторка та ведуча Світлана Мялик запросила до розмови історика, екс-директора Польського інституту у Києві (2020 - 2024 рр.) Роберта Чижевського.  
Zobacz więcej na temat:  війна РФ проти України українці у Польщі історія

Umowa handlowa UE z Mercosurem podpisana. Zadyma w Londynie - Irańczycy zaatakowali swoją ambasadę |DZIEŃ W 5 MINUT (17.01.26)

Po 25-ciu latach negocjacji Unia Europejska podpisała umowę handlową z czterema krajami Mercosuru. Uroczystość odbyła się w Paragwaju. W ubiegłym tygodniu umowę zatwierdziła większość krajów, przy sprzeciwie Polski, Austrii, Francji, Irlandii i Węgier;  Cztery osoby w szpitalu, kilkunastu aresztowanych po zamieszkach przed ambasadą Iranu w Londynie. Demonstracja zwolenników demokracji w Iranie przerodziła się w brutalne starcia z policją;  W całej Danii odbywają się wiece poparcia dla mieszkańców Grenlandii i przeciwko polityce Waszyngtonu. Tysiące osób zgromadziły się w największych miastach;  Jedna z głównych arterii w Palm Beach na Florydzie jest Bulwarem Donalda Trumpa. Prezydent Stanów Zjednoczonych przyleciał do swojego rodzinnego stanu na specjalną ceremonię nadania ulicy jego imienia;  Policjanci z Bytowa na Pomorzu uratowali 28-latka przed zamarznięciem. Mężczyzna był pijany i spał w śnieżnej zaspie. Był silnie wychłodzony i zdezorientowany, nie potrafił wskazać miejsca zamieszkania;  Zakopane świętuje Dzień Śniegu.
Zobacz więcej na temat: 

Komentarze z Polski: Polonijne Halowe Mistrzostwa Świata w Tenisie Ziemnym oraz przyszłość Putina bez Kadyrowa

Dziś w programie: Polska może zostać hubem gazowym dla całego regionu - przedstawiciele polskiego rządu przekonywali o tym w Bratysławie swoich słowackich partnerów. Obok energetyki jądrowej, dostawy gazu poprzez gazoporty były głównym  tematem polsko-słowackich rozmów o współpracy energetycznej ; Rusza BESKID CUP 2026 - IV POLONIJNE HALOWE MISTRZOSTWA ŚWIATA W TENISIE ZIEMNYM w Czechach - rozmowa z Arnoldem Sikorą, kierownikiem turnieju, prezesem Polskiego Towarzystwa Turystycznego w Czechach; 98 lat temu Polskie Radio Wilno rozpoczęło emisję programu. Było to  pierwsze radio na ziemiach wschodnich II Rzeczpospolitej. Równo dwa lata po rozpoczęciu nadawania przez rozgłośnię wileńską zainaugurowała działalność rozgłośnia Polskiego Radia we Lwowie: gość PRdZ - Wojciech Górecki, dziennikarz, pisarz,  główny specjalista w Zespole Turcji Kaukazu i Azji Centralnej Ośrodka Studiów Wschodnich. Zapraszamy!
Zobacz więcej na temat: 

Co Rosja ukrywa przed obywatelami? Mechanizmy kontroli mediów

Rosja kontroluje Internet i buduje cyfrową żelazną kurtynę na wzór Chin. W tym odcinku pokazujemy, jak działa cenzura, propaganda i blokowanie informacji – i dlaczego ten system zaczyna się chwiać. Analizujemy źródła „informacji” w Rosji, mechanizmy kontroli narracji oraz rolę państwowych mediów. Sprawdzamy też, czemu wojenne kłamstwa coraz częściej rozpadają się jak domek z kart.
Zobacz więcej na temat:  cenzura Rosja

Matysiakowie - odcinek 3584

Lusia staje przed jedną z ważniejszych decyzji w swoim życiu, ale zanim zdąży cokolwiek wyjaśnić, Malinowska dopowiada sobie resztę i w Dobrej rodzi się plotka, która zaczyna żyć własnym życiem. Gienek i Dorota czują, że nadciąga burza, i z niepokojem obserwują, jak niewinne zdarzenie może przerodzić się w poważne zamieszanie. Tymczasem Kominek i Zygmunt wreszcie biorą się za problem, który od tygodni wisiał nad nimi jak cień. Wszyscy przekonają się, że w małej społeczności nic nie pozostaje bez echa. Autor: Rafał Wojasiński. Reżyseria: Waldemar Modestowicz. Reżyseria dźwięku: Maciej Kubera. Kierownictwo produkcji: Teresa Skoczylas. Obsada: Ewa Kania, Leon Charewicz, Włodzimierz Press, Barbara Zielińska, Aleksandra Radwan
Zobacz więcej na temat: 

УКРАЇНА І/ЧИ ЄС. Скільки кутів має Веймарський трикутник?

УКРАЇНА І/ЧИ ЄС. Про Веймарський трикутник, який як платформа для обговорень зараз переживає нове піднесення розповідає Бартломєй Кот, директор варшавського відділення Аспен Інституту Центральної Європи - у передачі Сніжани Чернюк.
Zobacz więcej na temat:  Веймарський трикутник

Polska w strefie euro - awers i rewers

Wspólna waluta euro to parasol ochronny czy kula u nogi? Do eurolandu dołączyła 1 stycznia Bułgaria, a Polska wciąż się nie spieszy. W Szczycie Europy Beata Płomecka i Maciej Sokołowski opowiadają historię euro i pytają o korzyści i pułapki jakie czekają na Polskę na drodze do strefy. Rozmawiają z autorami książek na ten temat, z Dariuszem Rosatim, który rozprawia się z mitami na temat euro oraz ze Stefanem Kawalcem, który nazywa wspólną walutę pułapką dla europejskich państw.
Zobacz więcej na temat: 

W poetyckiej woni

17 stycznia 1847 r. na łamach „Revue et Gazette Musicale de Paris” pod hasłem „Bibliografia muzyczna. Fortepian” ukazała się anonimowa recenzja Deux Nocturnes op. 62 (H-dur i E-dur) Fryderyka Chopina. Skomponowane w 1846 r., w tym samym czasie wydane zostały w Lipsku, Londynie i w Paryżu. W prasie francuskiej napisano wówczas: „Wśród wszystkich współczesnych kompozytorów, nikt nie jest bardziej wierny swej indywidualności aniżeli Chopin. Wszystko, co tryska spod jego pióra, nosi znamię oryginalności i tym samym zasługuje na estymę”. Recenzując te dwa nokturny jako „formy elegijne uprawiane przez kompozytora z największym powodzeniem”, autor użył wielu niezwykłych odniesień, jak: „oba Nokturny mają odcień melancholijny, wydzielają tajemniczą woń poetycką”. W recenzji poruszony został także problem wykonawstwa tych urzekających pięknem kompozycji: „[...] konieczne jest finezyjne, delikatne, wybitnie wrażliwe wykonanie. Te gorączkowe melodie, ta niespokojna harmonia domagają się empatycznego uderzenia, duszy w opuszkach palców”. (md)
Zobacz więcej na temat: 

АКТУАЛЬНЕ. Трансатлантичний розкол — нова реальність для ЄС?

Заяви американських політиків, торговельна напруга та слабка координація в питаннях безпеки змушують Європу шукати нові підходи у відносинах із Вашингтоном. Чи зможе трансатлантичне партнерство зберегти стабільність, і до чого готується ЄС? В ефірі — польський політолог, Томаш Камінський. Ведучий: Олексій Бурлаков
Zobacz więcej na temat:  США-ЄС трансатлантичні відносини росія Трамп Європейський Союз

Między dumą a krytyką. Jak opowiadamy historię Polski

Czy Polska ma powody do dumy, czy raczej do krytycznego rozliczenia własnej historii? W tym odcinku podcastu rozbieramy na czynniki pierwsze polskie mity, bohaterów i narracje, które do dziś kształtują naszą tożsamość. Sprawdzamy, jak konstruowana była historia Polski – od Chrobrego, przez Kościuszkę, po mit „imperium” Jagiellonów. Pokazujemy też ciemne strony dziejów i pytamy, czy Polska ma 1000 lat ciągłości, czy raczej 100 lat nowej opowieści o sobie.  
Zobacz więcej na temat:  HISTORIA POLSKA

Komentarze z Polski: Swiatłana Cichanouska dziękuje Polsce za wsparcie oraz digitalizacja dzieł Edwarda Dwurnika

W tym wydaniu: spotkanie prezydenta Karola Nawrockiego z ministrem obrony    narodowej i ministrem koordynatorem służb specjalnych dotyczące bezpieczeństwa Polski; Swiatłana Cichanouska, szefowa Zjednoczonego Gabinetu Przejściowego Białorusi o polskim wsparciu dla białoruskich sił demokratycznych i Białorusinów, którzy byli zmuszeni opuścić swój kraj; tegoroczne Złote Globy pod znakiem triumfu filmu "Jedna bitwa po drugiej" Paula Thomasa Andersona; Daniel Ożga z Fundacji Edwarda Dwurnika o digitalizacji dzieł artysty. Zapraszamy do słuchania!
Zobacz więcej na temat: