Portal Polskiego Radia SA
słuchaj
shopping_cart
Polskie Radio
Section05

wyłączenie banerów

Dlaczego mówimy "dzień dobry", ale "dobry wieczór"?

Tym razem o tym, gdzie powinno stać wyrażenie "dobry" w popularnych przywitaniach i dlaczego to miejsce jest zmienne. Za granicą słyszymy "Guten Tag", "Good morning" czy "Dobrý den", a więc zaczynamy od "dobrego". W polskim powitaniu "dobry" przeemigrowało na drugie miejsce m.in. z powodów niechęci do gwar i pewnego rodzaju akcentowania. Niełatwą historię ma też "dobranoc". Za to "dobry wieczór" nie mógłby na przestrzeni stuleci brzmieć inaczej za sprawą budowy tego zwrotu. Zobacz więcej na temat:  Trójka

Infomagazin aus Polen: Frost in Polen, in Erinnerung an Rita Süssmuth UND: wieso seine Freunde in Polen vor Begeisterung umkippen würden

Viele Gespräche beginnen mit einem Satz über das Wetter. Doch in diesen Tagen ist das Wetter längst mehr als nur Smalltalk – es bestimmt die Schlagzeilen. Seit Jahrzehnten hat Polen keinen Winter wie diesen erlebt. Seit Wochen leidet das ganze Land unter eisigen Temperaturen. In der vergangenen Nacht war es so kalt, dass zahlreiche Schulen heute den Unterricht abgesagt haben – auch in Warschau. Mehr zum Wetter hören Sie gleich. Außerdem erinnern wir an Rita Süssmuth. Die frühere Bundestagspräsidentin und langjährige CDU-Politikerin ist am Wochenende im Alter von 88 Jahren gestorben. Zobacz więcej na temat: 

Jak osoby niewidome doświadczają kina? Audiodeskrypcja w filmie

Jak osoby niewidome "widzą" film dzięki dźwiękowi? Jak audiodeskrypcja buduje emocje, napięcie i znaczenia? Dlaczego dostępność wzbogaca doświadczenie wszystkich widzów, nie tylko tych z niepełnosprawnością? Ten temat porusza specjalne wydarzenie na 28. Festiwalu Orły. O tym wydarzeniu, a także o dostępności filmów dla osób niewidzących porozmawialiśmy z Janem Dybczyńskim z Fundacji Kino Dostępne oraz z reżyser filmu "Przywiązanie" Katarzyną Babicz.  Zobacz więcej na temat: 

Klaudia Adamek - pierwsza polska letnia i zimowa olimpijka

Wielkopolanka zaczynała na bieżni. Przez większość sportowej kariery startowała w sztafecie (4x100m, 4x200m). Ze sztafetą pojechała na Letnie Igrzyska Olimpijskie w Tokio w 2021 roku. Ze sztafetą zdobyła też złoto i srebro podczas nieformalnych mistrzostw świata sztafet podczas World Athletics Relays w 2021 roku. W 2024 roku Klaudia Adamek zamieniła lekkoatletykę na bobsleje. Wraz z Lindą Weiszewski startuje w dwójkach i w tej dwójce zakwalifikowała się na Igrzyska w Mediolanie/Cortinie, dzięki czemu stanie się pierwszą polską olimpijską, która wystartuje podczas letnich i zimowych igrzysk olimpijskich.  Zobacz więcej na temat: 

Śnieżna, mroźna zima to mniej komarów i kleszczy latem?

Za oknem śnieg i mróz, a na platformach społecznościowych znów pojawiają się wpisy, że sroga zima "wybije" kleszcze i komary. Na ile to stwierdzenie pokrywa się z wiedzą entomologiczną? Skąd to powszechne przekonanie, że przez śnieżną i mroźną zimę latem będzie mniej kleszczy czy komarów? One w ogóle odczuwają mróz? Jakie mechanizmy pozwalają im przetrwać niskie temperatury, a co skutecznie je dziesiątkuje? Gość: dr hab. inż. Paweł Sienkiewicz - profesor Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.  Zobacz więcej na temat:  Trójka

„Kiedyś będzie pani grać bardzo dobrze”

2 lutego 1859 r. zmarła Jane Wilhelmina Stirling, uczennica Chopina wywodząca się z szacownego szkockiego rodu. Przeżyła swego uwielbianego mistrza o dziesięć lat. Przechowywała pieczołowicie chopinowskie dzieła, zawierające liczne dedykacje, warianty i uwagi rękopiśmienne, prawdopodobnie z myślą o wydaniu zbiorowym, które kompozytor planował od czasu swego pobytu w Szkocji. Zakupiła ona główną część spuścizny po Chopinie, w tym liczne rękopisy, listy, papiery, szkice i wiele innych przedmiotów. Wszystko to ofiarowała przyjaciołom, przekazała rodzinie kompozytora oraz zachowała ze względów osobistych. Chopin cenił talent Jane Stirling, zwracając się do niej: „Kiedyś będzie pani grać bardzo, bardzo dobrze”. Miss Stirling w ostatnich miesiącach życia swego nauczyciela, trapionego poważnymi kłopotami finansowymi, udzieliła mu dyskretnego wsparcia. Ona też czuwała nad wykonaniem pomnika nagrobnego (dłuta Auguste Clésingera) na cmentarzu Père-Lachaise. Prowadziła także rozmowy z Julianem Fontaną na temat wydania oeuvres posthumes Chopina. (md) Zobacz więcej na temat: 

Granice w erze danych. Dlaczego suwerenność cyfrowa ma znaczenie

W cieniu debat o konfliktach i fizycznym bezpieczeństwie państw coraz częściej umyka kwestia równie istotna - suwerenność cyfrowa. Kontrola nad danymi, infrastrukturą informacyjną i technologiami staje się dziś jednym z kluczowych wymiarów niezależności, wpływając nie tylko na bezpieczeństwo, ale też na gospodarkę, demokrację i codzienne funkcjonowanie obywateli. Gościem Jakuba Kukli był dr Jarosław Kuisz (Kultura Liberalna). Zobacz więcej na temat: 

Artur Ruciński: śpiewam dla ludzi, nie dla krytyków

Baryton Artur Ruciński jest jednym z najbardziej znanych polskich śpiewaków. Magazyn "Festspiele" zalicza go jest do 20 najlepszych głosów na świecie. Specjalizuje się w repertuarze verdiowskim i stylu belcanto. W rozmowie z Remigiuszem Grzelą opowiada o swojej fascynującej drodze od dziecka artystów z zespołu Mazowsze do najważniejszych scen operowych świata. Jak łączy pasję do muzyki z codziennością i co w życiu jest naprawdę ważne? Zobacz więcej na temat:  Artur Ruciński opera

ПОЛЬСЬКА ВЕРСІЯ. Штучний інтелект у кіно? «Польський Віфлеєм» про страхи та проблеми Польщі

Спектакль «Польський Віфлеєм» можна побачити на сцені Театру Остерви в Любліні. Вистава поєднує минуле із сучасністю, наближає страхи та проблеми сьогоднішньої Польщі, зокрема порушує тему війни в Україні. Твір «Польський Віфлеєм» Люціана Ридля був виданий у 1904 році. Це відома різдвяна драма, що поєднує біблійний сюжет народження Христа з польськими традиціями, колядками та історичними постатями. Драма вдало також поєднує традицію вертепу з національними мотивами, показуючи долі звичайних людей, їхню віру, надію та прагнення до спільноти. Це твір, який повертається до польської ідентичності й нагадує, що навіть у часи кризи джерелом сили є солідарність і здатність бути разом. Zobacz więcej na temat: