Portal Polskiego Radia SA
słuchaj
shopping_cart
Polskie Radio
Section05

wyłączenie banerów

Stare cymbały

18 sierpnia 1848 r. Chopin przebywając pod Edynburgiem napisał list do swego przyjaciela Juliana Fontany. Obaj w tym czasie byli bardzo blisko siebie, lecz do spotkania nie doszło. Fryderyk podróżował po zamkach szkockich, a Julian przejazdem był w Londynie. „Moje Życie! – napisał wówczas Fryderyk – Żebym był zdrowszy, to bym do Londynu jutro Cię uściskać pojechał. Może się już nie tak prędko bliżej zobaczymy. Jesteśmy stare cymbały, na których czas i okoliczności swoje tryliki nieszczęsne powygrywały. Tak, stare cymbały, chociaż się będziesz bronił od tego towarzystwa”. Chopina i Fontanę łączyło wiele wspólnych chwil spędzonych w Paryżu i wcześniej w Polsce. Po śmierci kompozytora Fontana na stałe powrócił do Paryża i zajął się gromadzeniem oraz porządkowaniem niepublikowanej dotychczas spuścizny po przyjacielu. Z wielką starannością wywiązał się z podjętego zadania. W 1855 roku wydał utwory Fryderyka Chopina op. 66 – 73, zaś w 1859 r. – op. 74. (md) Zobacz więcej na temat: 

Poradnik językowy - ciąg dalszy. O kolorze żółtym w kulturze i języku, cz. II

Rozmowy Małgorzaty Tułowieckiej i dr Agaty Hąci o języku polskim. Rozwiązujemy zagadki językowe, rozwiewamy wątpliwości słuchaczy, objaśniamy, jak się mówi i pisze poprawnie i dlaczego właśnie tak. Zastanawiamy się nad tym, skąd się biorą słowa, jak się zmienia polszczyzna i czy należy się tym niepokoić, czy wręcz przeciwnie. Dziś ... "Jego żółć zalała, a ona myślała o niebieskich migdałach" (cz.II). czyli o kolorze żółtym w kulturze i języku. Zobacz więcej na temat: 

[#bestofŚWIAT] Tak wygląda Polonia w Nowym Jorku

Jackowo w Chicago oraz Greenpoint w Nowym Jorku to dwa miejsca, które przez lata kojarzyły się z mieszkającą w Stanach Zjednoczonych Polonią. Dzisiaj to dzielnice w których mieszkają inne grupy. Polacy wyprowadzili się do innych, zazwyczaj tańszych miejsc. W tym odcinku, który po raz pierwszy ukazał się we wrześniu 2021 roku, przedstawiamy Ci fakty i mity o amerykańskiej Polonii. Tej z Nowego Jorku. Wykorzystano fragment filmu “Kochaj albo rzuć, reż. Sylwester Chęciński (1977) oraz archiwalne jingle Radia Rytm. Zobacz więcej na temat: 

Większa przystępność

17 sierpnia 1836 r. w „Allgemeine Musikalische Zeitung” pojawiła się recenzja Koncertu fortepianowego f-moll op. 21 Chopina. Autorem był redaktor naczelny tego lipskiego pisma, Gottfried Wilhelm Fink, należący do grona „najzagorzalszych krzewicieli kultu chopinowskiego”. Posiadał gruntowne wykształcenie teologiczne i muzyczne. Spod jego pióra wyszło wiele artykułów poświęconych dziełom polskiego kompozytora. Zrecenzował m.in. Wariacje op. 2, Trio fortepianowe g-moll op. 8, Rondo à la Krakowiak F-dur op.14, Grand duo concertant E-dur, Scherzo h-moll op. 20, Balladę g-moll op. 23, Sonatę b-moll op. 35 oraz liczne mazurki, nokturny, polonezy i walce. O Koncercie f-moll tak napisał: „Porównywanie piękna [dwóch koncertów] byłoby daremne, ponieważ obecnie ocenia się w większości nie według pojęcia piękna, lecz raczej według samowolnego upodobania. […] ten drugi koncert, ze względu na jego większą przystępność, najprawdopodobniej znajdzie jeszcze powszechniejszy poklask”. (md) Zobacz więcej na temat: 

"Śladami pamięci" - reportaż Urszuli Żółtowskiej-Tomaszewskiej o ks. Ignacym Skorupce, jednym z symboli Bitwy Warszawskiej

W tym roku obchodzimy 102. rocznicę Bitwy Warszawskiej 1920 roku. Jednym z jej najsłynniejszych symboli stał się ks. Ignacy Skorupka. Został on upamiętniony m.in. na słynnym obrazie Jerzego Kossaka "Cud nad Wisłą" z 1930 roku. W lipcu 1920 roku w obliczu napaści Sowietów na Polskę ksiądz Skorupka uzyskał nominację na kapelana garnizonu na warszawskiej Pradze. Stał się duchowym przewodnikiem obrońców Warszawy. Wraz z porucznikiem Stanisławem Matarewiczem wyruszył 13 sierpnia 1920 roku, by ratować stolicę przed bolszewikami. Padł od kuli wroga w momencie udzielania pomocy i ostatniego namaszczenia konającemu żołnierzowi. Wieść o ofiarnej postawie i śmierci kapelana natchnęła żołnierzy, a wkrótce obiegła cały kraj powodując wzrost uczuć patriotycznych. Bój pod Ossowem był pierwszą zwycięską potyczką Bitwy Warszawskiej. Od niej zaczął się początek końca bolszewików. Dzięki ofierze księdza Skorupki i wielu młodych żołnierzy i ochotników zmienił się bieg historii Polski i Europy.  Zobacz więcej na temat: 

"Larry" - reportaż Weroniki Puszkar o kocie Larrym uznanym za stałego członka personelu Downing Street oraz o roli kotów w naszej kulturze

Gdy miał 4 lata, został przygarnięty do rezydencji premiera Davida Camerona. Później pełnił już służbę w rezydencji. Mowa o kocie Larrym. W 2011 roku został zatrudniony przez brytyjski rząd, aby pełnić funkcję "myszołapa", ponieważ walczono wówczas z inwazją szczurów, a Larry miał mieć prawdziwy instynkt myśliwski. I chyba się sprawdził, bo na dobre zadomowił się w rezydencji brytyjskich premierów. A Larry to tylko kolejny przykład tego, jak mocno koty przeszły do naszej kultury. Powstają o nich filmy, w Polsce coraz więcej pojawia się też kocich kawiarni. Co mają w sobie te zwierzęta? Zobacz więcej na temat: 

"Bitwa pod Komarowem" - reportaż Mariusza Kamińskiego

Opowieść o ostatniej wielkiej bitwie kawaleryjskiej świata, stoczonej w walce o niepodległość w sierpniu 1920 roku między bolszewikami a Polakami. Znane i nieznane fakty z miejsca potyczki (np. udział żołnierzy w zbrojach), a także legendy związane z bitwą opowiadane przez okolicznych mieszkańców. Z drugiej strony jest to też historia mogił poległych żołnierzy i trud ich zachowania dla potomnych, zwłaszcza w okresie komunizmu. Zobacz więcej na temat: 

Uczucie z brzucha

16 sierpnia 1824 r. pojawił się pierwszy numer wyimaginowanej gazety, którą 14-letni Fryderyk nazwał „Kurierem Szafarskim”. Pisał ją podczas wakacyjnych miesięcy, spędzanych w Szafarni, w majątku Julianostwa Dziewanowskich, rodziców przyjaciela z lat szkolnych, Dominika. „Pismo” ukazywało się na ćwiartce papieru i składało z dwóch rubryk: wiadomości krajowych (z Szafarni) i zagranicznych (z okolicy). Fryderyk przeistoczył się w redaktora Pichona i był autorem wszystkich artykułów, dotyczących błahostek. Przyjazd swego ojca Mikołaja, odnotował w „Kurierze Szafarskim” z poczuciem humoru: „co dzień cztery bułeczki zjada, notabene prócz potężnego obiadu i trzypotrawnej kolacyjki”. Ciekawsze są uwagi redaktora Pichona, dotyczące muzyków, z którymi zetknął się w Szafarni. O pianiście Betterze z Berlina, napisał: „z takim uczuciem gra, iż każda prawie nutka nie z serca, ale z potężnego brzucha wychodzić się zdaje”. (md) Zobacz więcej na temat: