Słuchaj
więcej

Bogowie przyszli z Iranu? W poszukiwaniu zaginionej mitologii Słowian

23.11.2013 00:20
O świecie religijnej wyobraźni dawnych Słowian wiemy niewiele. Dziejopisom nie zależało na utrwaleniu pogańskiej przeszłości. Jednak to, co przetrwało, wydaje się bardzo frapujące...
Audio
  • 58'12
    Z prof. Leszkiem Słupeckim i prof. Władysławem Duczko o mitologii Słowian rozmawia Hanna Maria Giza (Klub Ludzi Ciekawych Wszystkiego/Dwójka)
Posąg Światowida Zbruczańskiego (znaleziony w rzece Zbrucz) witający odwiedzających wystawę historyczną w Poznaniu na temat codziennego życia Słowian, Poznań, marzec 2010.
Posąg Światowida Zbruczańskiego (znaleziony w rzece Zbrucz) witający odwiedzających wystawę historyczną w Poznaniu na temat codziennego życia Słowian, Poznań, marzec 2010. Foto: PAP/Adam Ciereszko

Niektórzy twierdzą, że "historia badań nad religią Słowian jest historią rozczarowań". Inni, że Słowianie w ogóle nie posiadali mitów ani mitologii. Nie zachował się przecież żaden zbiór słowiańskich mitów.

A jednak żywy jest mit kosmogoniczny o bogu dryfującym po świecie pokrytym wodą - w łodzi, do której zaprosił diabła. W micie tym - dualistycznym, mówiącym o bogu, który wycofuje się ze świata - dostrzec można echa... religijności irańskiej. Skąd u Słowian świat bliskowschodnich wyobrażeń?

Wpływ duchowości irańskiej na słowiańskie wierzenia jest dla współczesnych badaczy faktem. Był wszak czas, gdy Słowianie i Irańczycy niemal sąsiadowali ze sobą. – Trzydzieści podstawowych pojęć religijnych używanych przez Słowian to czyste irańskie słowa - podkreślał w Dwójkowym "Klubie Ludzi Ciekawych Wszystkiego" prof. Władysław Duczko. Stąd również, z dualizmu wschodniego, owa wizja świata podzielonego na domenę dobra i zła, światła i ciemności. Świata, w którym toczy się nieustanna walka.

Czy mitologia słowiańska jest  dziś w ogóle możliwa do zrekonstruowania? Przecież historia, którą jak zawsze piszą zwycięzcy, nie przekazuje nic - prócz kilku wzmianek - o świecie słowiańskich bogów. Dziejopisowie, przypominali goście Hanny Marii Gizy, wypełniali pewne zamówienia, dalecy byli od obiektywizmu. Celem było ukazanie chwały dynastii, władcy czy też konkretnego biskupstwa, a nie przedstawienie pogaństwa.

Jak zatem dotrzeć do zaginionych wierzeń? - Można zestawiać dane dotyczące Rusi oraz Połabszczyzny i domyślać się, że pośrodku powinno znajdowac się coś pośredniego - mówił prof. Leszek Słupecki o tej swoistej, niedoskonałej jednak, metodzie porównawczej.

Więcej o nieznanym obliczu słowiańskiej mitologii w nagraniu audycji Hanny Marii Gizy.

jp

Zobacz więcej na temat: mitologia
Komentarze8
aby dodać komentarz
Sortuj: od najnowszegood najstarszego
indianiec2015-11-24 18:55 Zgłoś
Dwa poniższe artykuły wychwalają mitologię germańską i skandynawską, w tytule tego kwestionuje się istnienie naszej słowiańskiej. Czy tylko ja widzę że coś tu nie gra? Folklor germański i skandynawski to karzełek przy słowiańskim. To skandaliczne jak mainstreamowe media uparcie pomniejszają naszą kulturę i tradycje.
guslar2013-11-28 11:55 Zgłoś
"Jezus nigdy nie nawoływał do gwałtów, oszustwa i zbrodni" to prawda więcej twierdził by się nie buntować przeciwko władzy: wyjątkowo perfidny i wygodny dla władzy wymysł starozakonnych...
szeleszczyciel2013-11-26 23:18 Zgłoś
Użytkownik ysuk-san napisał
Użytkownik wiechosta napisał
Prawdą natomiast jest że nasza polska wiara przodków została brutalnie wykopana przez siłą narzucone nam agresywne chrześcijaństwo, zupełnie obce naszej prastarej kulturze. .
Jak siłą narzucone? O ile sobie przypominam z historii, to niejaki Mieszko dobrowolnie przyjął chrzest. Wcześniej zresztą ochrzczone były też Małopolska i Śląsk. Więc bez jaj
Siłą narzucone, czy dobrowolnie, to wobec braku rodzimych wierzeń, wolę naukę Jezusa, Jezus nigdy nie nawoływał do gwałtów, oszustwa i zbrodni. Wobec islamu pochłaniającego całą Europę (bo już nawet w polskim rządzie islam ma sprzymierzeńców), wolę chrześcijaństwo.
ysuk-san2013-11-26 21:08 Zgłoś
Użytkownik wiechosta napisał
Prawdą natomiast jest że nasza polska wiara przodków została brutalnie wykopana przez siłą narzucone nam agresywne chrześcijaństwo, zupełnie obce naszej prastarej kulturze. .
Jak siłą narzucone? O ile sobie przypominam z historii, to niejaki Mieszko dobrowolnie przyjął chrzest. Wcześniej zresztą ochrzczone były też Małopolska i Śląsk. Więc bez jaj
Strzyboga2013-11-26 01:18 Zgłoś
Mieszkańcy Strzybogi też pozdrawiają serdecznie, nieświadomi w większości gdzie mieszkają. Mnie zawstydził wiele lat temu Szwed - pracownik lotniska w Göteborgu, który sprawdzał mój dowód osobisty, zapytał Striboga - bóg wiatru? Na prawdę jest taka miejscowość? ... i jak wytłumaczyć cudzoziemcowi, że nie mamy zielonego pojęcia, dlaczego właśnie małą wioskę pod Skierniewicami, tak nazwano. Słucha się Państwa wspaniale!
szeleszczyciel2013-11-26 00:08 Zgłoś
Użytkownik mikolaj napisał
To była, jak zwykle, ciekawa audycja. Było słychać, że Goście są ekspertami i entuzjastami przedmiotu. Zafrapowany, nie byłem w stanie odejść od głośnika.
"ekspertami" - ZNAWCAMI, "entuzjastami" - jakoś tam inaczej, "zafrapowany" - UDERZONY.
mikolaj2013-11-25 14:29 Zgłoś
To była, jak zwykle, ciekawa audycja. Było słychać, że Goście są ekspertami i entuzjastami przedmiotu. Zafrapowany, nie byłem w stanie odejść od głośnika.
wiechosta2013-11-25 09:45 Zgłoś
Zbiór słowiańskich mitów jak najbardziej się zachował. Nie rozumiem skąd takie stwierdzenie. Prawdą natomiast jest że nasza polska wiara przodków została brutalnie wykopana przez siłą narzucone nam agresywne chrześcijaństwo, zupełnie obce naszej prastarej kulturze. Ale może kiedyś dobry Bóg przeniesie chrześcijaństwo do lamusa.

Czytaj także

Germańscy bogowie muszą umrzeć

29.07.2013 13:00
Dlaczego boscy władcy świata germańskiej wyobraźni nie byli, jak to na bogów przystało, nieśmiertelni? W Dwójce opowiadaliśmy o Germanach i ich fascynującej mitologii.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Szczęśliwi bogowie Skandynawów

14.10.2013 12:00
- Świat tych mitów to świat przepiękny, pełen gorących uczuć, wspaniałych krajobrazów i ciekawych ludzi - mówił w Dwójce historyk prof. Leszek Słupecki. O skandynawskiej mitologii dyskutowaliśmy w "Klubie Ludzi Ciekawych Wszystkiego".
rozwiń zwiń