X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Nauka

Wydrzeć sekret olbrzymowi

Ostatnia aktualizacja: 03.06.2007 10:31
Polsko-amerykański zespół badaczy odkrył planetę o masie 4.6 masy Jowisza na orbicie wokół gwiazdy HD 17092, czerwonego olbrzyma.
Audio

 


Międzynarodowy zespół badaczy, kierowany przez dra hab. Andrzeja Niedzielskiego z Centrum Astronomii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu (CA UMK)  i prof. Aleksandra Wolszczana z Uniwersytetu Stanowego Pennsylwanii (PennState) oraz UMK, we współpracy z drem hab. Maciejem Konackim z CA UMK, odkrył planetę o masie 4.6 masy Jowisza na orbicie wokół gwiazdy HD 17092.

Gwiazda HD 17092 to trzecia co do masy gwiazda, przy której odkryto planetę. Jest ona 2.3 razy cięższa od Słońca i jej średnica jest dziesięciokrotnie większa od słonecznej. Gwiazda znajduje się w gwiazdozbiorze Perseusza w odległości około 300 lat świetlnych od Ziemi i jest widoczna tylko uzbrojonym okiem, czyli za pomocą teleskopu.

Orbita odkrytej planety przebiega dalej od jej gwiazdy niż orbita Ziemi od Słońca, jest też bardziej eliptyczna. Rok na  HD 17092 b (nazwę planety stworzono, dodając do nazwy jej gwiazdy literę b), jest, mimo to, o kilka dni krótszy od ziemskiego.

HD 17092 b to dziesiąta planeta, jaką odkryto przy czerwonym olbrzymie. Takich planet może być więcej, ale bardzo trudno je odkryć z powodu aktywności ich gwiazd, która bardzo utrudnia dokonywanie precyzyjnych pomiarów, podstawowych w procesie poszukiwania planet.

Sama gwiazda, HD 17092, to tzw. czerwony olbrzym, gwiazda na schyłkowym etapie ewolucji, czyli  dużo starsza od Słońca. Czerwone olbrzymy to gwiazdy, które wyczerpały już wodór w jądrach, a źródłem energii staje się dla nich wodór położony bliżej powierzchni gwiazdy. W efekcie centralne obszary gwiazdy, pozbawione już wodoru, zapadają się pod wpływem grawitacji, a zewnętrzne ekspandują, sprawiając, że olbrzym staje się coraz większy. Ma to szereg następstw: zmniejsza się gęstość i temperatura gwiazdy, a kolor zmienia w kierunku czerwieni – stąd nazwa.

„HD 17092 b została odkryta jako pierwsza w wyniku szerokiego przeglądu prowadzonego we współpracy Uniwersytetu Stanowego Pensylwanii i Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Przegląd ten obejmuje około 1000 gwiazd zaawansowanych ewolucyjnie, których prędkości radialne monitorowane są teleskopem Hobby-Eberly w Teksasie (HET) już od czterech lat. Ogromne rozmiary tego teleskopu, o średnicy głównego zwierciadła 9.2m, jednego z największych na świecie pozwalają na precyzyjne pomiary prędkości słabych, niewidocznych gołym okiem gwiazd. Obecnie osiągana rutynowo dokładność prędkości w ramach przeglądu to około 5 m/s czyli około 18 km/godz., prędkość z jaką porusza się rowerzysta w trakcie weekendowej wycieczki” – czytamy w komunikacie opublikowanym na stronach internetowych UMK.

W skład zespołu badawczego, poza wymienionymi wyżej naukowcami, wchodzą mgr Grzegorz Nowak, doktorant w CA UMK w Toruniu, dr Gracjan Maciejewski, asystent w CA UMK w Toruniu, dr M. Shao i dr C. Gelino z Caltech/Jet Propulsion Laboratory w Pasadenie, dr M. Shetrone z Obserwatorium McDonald w Teksasie, a także prof. L. Ramsey z PennState.

Poszukiwania planet, krążących wokół czerwonych olbrzymów, pozwolą nam np. zrozumieć zaawansowane ewolucyjnie układy planetarne, jakim nasz stanie się za około 5 mld lat.

Eugeniusz Wiśniewski

Źródło: UMK


Zobacz więcej na temat: Toruń słońce POLSKA
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Fale uderzeniowe tworzą składniki planet

Ostatnia aktualizacja: 14.11.2008 16:13
Teleskop Spitzera wykrył kryształów kwarcu, tworzące planety.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Planeta zakręcona inaczej

Ostatnia aktualizacja: 14.08.2009 07:34
Astronomowie zaobserwowali niezwykłą planetę.
rozwiń zwiń