У Італіі напісана першая опера, прысвечаная Пізанскай вежы. Яе прэм'ера адбудзецца ў пятніцу ў тэатры Вердзі. Музычная гісторыя будынка была завершана праз два гады пасля урачыстасцей, прысвечаных 850-годдзю закладкі першага каменя.
Опера пад назвай «Вежа» была створана дзякуючы ўдзелу шматлікіх устаноў Пізы, у тым ліку гарадскіх уладаў і фондаў садзейнічання культуры.
Твор быў напісаны пісьменнікам Марка Мальвальдзі, а кампазітар - Марка Барганья. Лібрэта напісаў Вінчэнца Дэ Віва, вядомы оперны кампазітар з міжнародным імем, які гадамі займаў кіруючыя пасады ў найважнейшых музычных установах Еўропы. Ён таксама з'яўляецца кансультантам аркестра RAI Італьянскага радыё і тэлебачання.
Рэжысёр оперы - Стэфанія Панігіні.
Як падкрэсліў кіраўнік Пізанскага тэатральнага фонду Дыега Фіёрыні, было прынята рашэнне расказаць гісторыю гэтага сусветна вядомага помніка і яго гісторыю праз універсальную мову музыкі.
Віцэ-мэр Пізы Філіпа Бедзіні адзначыў, што Пізанская вежа была намалявана ў шматлікіх творах розных мастакоў, і пра яе напісана мноства кніг. Больш за восем стагоддзяў званіца сабора, пабудаваная ў асноўным з белага мармуру, захапляла і натхняла мастакоў, пісьменнікаў, навукоўцаў і інжынераў. «Не хапала оперы», — дадаў Бедзіні.
У оперы спалучы розныя віды мастацтва: архітэктуру, музыку, танец, тэатр і разам з імі гісторыю.
Сярод галоўных постацяў оперы — скульптар і архітэктар Бананна Пізана, якому прыпісваюць праектаванне вежы, якая будавалі з 1173 года. Маштаб яго рэальнага ўкладу незразумелы.
Аднак вядома, хто зрабіў вырашальны ўнёсак у выратаванне Пізанскай вежы ад абвальвання, калі яна пачала ўсё больш нахіляцца ў канцы мінулага стагоддзя. Гэта быў Мікель Ямялкоўскі, прафесар грамадзянскага будаўніцтва і геатэхнікі, які памёр у 2023 годзе.
Ён нарадзіўся ў Другой Рэчы Паспалітай у 1932 годзе ў Львоўскай вобласці. У 1959 годзе пераехаў у Італію. Скончыў Турынскі політэхнічны ўніверсітэт і працаваў там. Ён працаваў кансультантам і дарадцам па некаторых з найбуйнейшых і найбольш складаных інжынерных праектаў у свеце.
З 1990 па 2001 год ён узначальваў міжнародны камітэт экспертаў, які меў задачу забяспечыць бяспеку званіцы сабора і прадухіліць яе абвальванне.
У двары музея сабора была адкрыта мемарыяльная дошка, прысвечаная Ямялкоўскаму.
«Нахіленая вежа выратавана», — абвясціў Мікель Ямялкоўскі ў 2001 годзе, калі раманская канструкцыя зноў адкрылася для публікі пасля гадоў складанай працы. Тады вучоны польскага паходжання даў помніку гарантыю на 300 гадоў.
ав