X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Redakcja Polska

100 lat temu uchwalono konstytucję marcową

17.03.2021 12:41
Ustanowiona 17 marca 1921 r. była pierwszą nowoczesną ustawę zasadniczą odrodzonej Polski i w decydujący sposób wpływała na funkcjonowanie kraju.
Audio
  • 100-lecie konstytucji marcowej - materiał Ewy Plisieckiej [posłuchaj]
Okładka jednego z wydań konstytucji marcowej
Okładka jednego z wydań konstytucji marcowejFoto: Wikimedia/pixabay/domena publiczna

Konstytucja marcowa była efektem 15-miesięcznej pracy i wspólnym dziełem ówczesnej klasy politycznej - od prawicy po lewicę. Wprowadziła republikę demokratyczną, władzę oddając w ręce narodu. Uznawała własność prywatną za jedną z głównych podstaw ustroju. Gwarantowała też wolność słowa.

Odzyskanie przez Polskę niepodległości w 1918 roku, po 123 latach zaborów, stworzyło konieczność ustalenia ustroju odrodzonego państwa. Dlatego uchwalenie ustawy zasadniczej było najważniejszym zadaniem Sejmu Ustawodawczego. Posłowie pracowali nad pełną ustawą zasadniczą dwa lata w trudnych warunkach ciągle toczących się walk o granice państwa i przy ogromnych problemach wewnętrznych.

Przyjęte zapisy były bardzo nowoczesne, wyprzedzały nawet rozwiązania francuskie, na których się wzorowano – uważa Patryk Pleskot z Instytutu Pamięci Narodowej

Konstytucja marcowa obowiązywała 14 lat, do 23 kwietnia 1935 roku, czyli do czasu wejścia w życie konstytucji kwietniowej. Zdaniem historyka dr Krzysztofa Jabłonki stanowiła demokratyczny fundament II Rzeczpospolitej.

Przyjęcie konstytucji stanowiło wynik kompromisu stronnictw sejmowych oraz potwierdzało szacunek względem ideałów demokracji reprezentacyjnej, rządów prawa i wolności jednostki. Dr Maciej Korkuć z Instytutu Pamięci Narodowej przypomina, że dokument miał był wyrazicielem spójności i nierozerwalności państwa.

Stulecie uchwalenia konstytucji marcowej uczcił Sejm. Uchwałę w tej sprawie przyjęto przez aklamację. Treść dokumentu przedstawiła posłom marszałek Sejmu Elżbieta Witek.

Nad stworzeniem konstytucji pracowali między innymi: socjalista Mieczysław Niedziałkowski, reprezentant ruchu ludowego, profesor Józef Buzek, przedstawiciele narodowej demokracji: profesor Edward Dubanowicz i profesor Stanisław Głąbiński, oraz działacz ruchu prometejskiego, profesor Włodzimierz Wakar. W odczytanym przez marszałek Sejmu dokumencie zwrócono uwagę, że "wszyscy doskonale rozumieli, na czym polega istota służby dla państwa, bez względu na polityczne podziały".

Dla historii Polski rok 1921, m.in. ze względu na uchwalenie Konstytucji marcowej, jest równie ważny jak rok 1918 – mówi historyk prof. Tadeusz Wolsza, zachęcając do obejrzenia wirtualnej wystawy, którą na 100-lecie uchwalenia tej ustawy zasadniczej przygotowała Kancelaria Sejmu. Wystawa to ponad 100 fotografii, a także afisze, plakaty, ulotki, rękopisy, czasopisma, druki  okolicznościowe, mapy, medale i odznaki. Eksponaty pochodzą m.in. ze zbiorów Biblioteki Sejmowej, z kolekcji Narodowego Archiwum Cyfrowego, Archiwum Akt Nowych, Biblioteki Narodowej oraz Muzeum Niepodległości.

IAR/ep