Section00

Folkowy Fonogram Roku

Nowa Tradycja 2021Folkowy Fonogram Roku
Section04

Laureaci Folkowego Fonogramu Roku 2020

Miejsce I
Uwodzenie
Kapela ze wsi Warszawa

Rzeka ze swoimi dopływami jest jak część krwioobiegu, to wytchnienie współczesnego miasta. Chcieliśmy to uchwycić w muzyce - mówi o inspiracjach skrzypaczka i wokalistka zespołu Sylwia Świątkowska - z drugiej strony Wisła była dawniej ważniejszym kanałem komunikacji. Flisackie tratwy zapewniały Mazowszu kontakt z całą Polską i światem, przynosiły tchnienie wolności, nowoczesności i niezależności, tworząc w rezultacie bogatą i różnorodną mozaikę kulturową”. W tytułowym Uwodzeniu zespół łączy siły ze spławionym w tym celu z Krakowa, poetą i wokalistą Marcinem Świetlickim. Impulsem do powstania płyty było skomponowanie przez kapelę w 2019 roku muzyki do filmu dokumentalnego „Zaginione Urzecze” w reżyserii Adama Rogali i zdjęciami Wiktora Strumiłło. W specjalnej, limitowanej edycji film będzie dołączony do albumu. „Muzyczne wiry i strumienie w które wpadliśmy to dźwięki charakterystycznych dla zespołu akustycznych instrumentów: cymbałów, skrzypiec, fideli, barabanu, kobiecych głosów. I tym razem również pięknie brzmiących i wysmakowanych ręką producenta Mariusza Dziurawca ze Studia As One” - podsumowuje cymbalistka i wokalistka Magda Sobczak.

Kapela ze Wsi Warszawa:

Magdalena Sobczak - Kotnarowska – głos, cymbały

Sylwia Świątkowska – głos, skrzypce, skrzypce oktawowe, fidel płocka, suka biłgorajska

Ewa Wałecka – głos, skrzypce

Miłosz Gawryłkiewicz – trąbka, flugelhorn

Piotr Gliński – baraban, perkusjonalia

Paweł Mazurczak – kontrabas

Maciej Szajkowski – bęben obręczowy, perkusjonalia, udu

Mariusz Dziurawiec – dub master

Miejsce II
Wiązanka
WoWaKin

Wowakin to muzyczny trójkąt. Paula Kinaszewska Bartłomiej Woźniak i Mateusz Wachowiak uprawiają pełen pasji, improwizacji i zaskakujących pomysłów flirt instrumentalno- wokalny. Chemia między artystami, męsko- damskie przyciąganie zamieniają się w energetyczny dialog między banjolele, skrzypcami a harmonią. Wowakin zabierze was w podróż na wiejskie wesela, potańcówki, szalone potańce podmiejskie pełne spontanicznej, gorącej energii nocnych rozrywek, wiru zabawy i pijanych nocy. A to wszystko przetkane rzewnymi pieśniami o przemijaniu, stracie, tęsknocie za młodością.

Na drugiej płycie wykonują utwory nawiązujące do wiejskiej tradycji tanecznej Radomszczyzny, Mazowsza, Suwalszczyzny, a także rzewne pieśni poruszające serce swoją oryginalną melodyką i poetyckością, filozoficzną mądrością tekstów. Muzyka na tej płycie pochodzi od tradycyjnych muzykantów, którzy przekazali nam ja drogą bezpośrednią, przez spotkanie i wspólne muzykowanie lub przez nagrania archiwalne z bliższej bądź dalszej przeszłości. To m.in.: Piotr Gaca, Czesław Kocemba, Tadeusz Jedynak, Tadeusz Moczarski, Władysław Kosylak, Franciszek Racis, Staniszława Czuper.

Miejsce III
Prawdziwie Polskie Techno
Fanfara Awantura

Polskie melodie ludowe w rytmach techno, na dodatek zagrane przez orkiestrę dętą!? To „Prawdziwie Polskie Techno” („True Polish Techno")!. Na taką techno-awanturę czekaliśmy! Mózgiem projektu jest Michał Fetler, znany z Jazzbandu Młynarski Masecki i grupy Polmuz, który ze swą orkiestrą stworzył klubowe bomby, równocześnie zachwycające słowiańskim liryzmem i porywające surowym jazzowym sznytem.

Prawdziwie Polskie Techno to zupełnie nowy garnitur orkiestry dętej Fanfara Awantura, kojarzonej dotychczas z estetyką bałkańsko-punkową. Po wielu latach udawania Cyganów, nadszedł czas na swoisty coming-out i objawienie prawdziwie nafutrowanego, techno-polo-futurystycznego oblicza. Tradycyjna, na pozór, orkiestra dęta zaskoczy teraz biegłością w stylach Rave, Psytrance, Progressive, Minimal czy Detroit Techno, choć zagrane z klubową werwą utwory na motywach polki czy walcerka zdradzają, że awanturniczy tech-załoganci obeznani są też zarówno z muzyką Gorana Bregovica, Brandt Brauer Frick, jak i rozwibrowanym tanecznie jazzem gigantów z The Comet Is Coming i Sons Of Kemet.

Projekt Prawdziwie Polskie Techno powstał na specjalne zamówienie Radiowego Centrum Kultury Ludowej w Polskim Radiu. Na potrzeby jubileuszowego koncertu z okazji 25-lecia tej instytucji, Michał Fetler (Jazz Band Młynarski Masecki, Polmuz) skomponował dziewięć autorskich wariacji melodii ludowych południowo-wschodniej Polski. Zestawił w nich stylistykę srogiego techno i muzyki elektronicznej z brzmieniem Orkiestry Reprezentacyjnej Sił Zbrojnych oraz kapeli ludowej z towarzyszeniem ekstatycznych syntezatorów.

Konkurs na Folkowy Fonogram Roku, organizowany od 1998 roku w ramach festiwalu Mikołajki Folkowe w Lublinie, towarzyszy Festiwalowi Folkowemu Polskiego Radia „Nowa Tradycja” od 2002 roku i jest ważną pozycją dla wielbicieli i twórców muzyki folkowej. Jego celem jest promocja muzyki folkowej w Polsce. Wziąć w nim udział mogą zespoły, które działają w Polsce i wykonują muzykę inspirowaną tradycjami muzycznymi świata.
W ubiegłym roku pierwsze nagrody w tym konkursie za rok 2018 zdobyły płyty: "Po śladach", Janusz Prusinowski Kompania, Słuchaj Uchem / Buda Musique, "Joy!Guru", Bhattacharya / Traczyk / Zemler, Unzipped Fly Records oraz "Bramy Nieba", Vocal Varshe feat. Jacaszek, Requiem Records.

Wśród laureatów tej nagrody byli czołowi polscy muzycy związani z folkiem, muzyką świata, etno, eksperymentalną czy jazzem, m.in.: Muzykanci, Golec uOrkiestra, Kapela Brodów, Kapela ze Wsi Warszawa, Dikanda, Osjan, Indialucia, Lautari, Joanna Słowińska, Orkiestra św. Mikołaja, Kwadrofonik, Wołosi i Lasoniowie, Raphael Rogiński czy Maria Pomianowska.

Jury

Lopa Kothari – dziennikarka BBC3, Simon Broughton – redaktor naczelny "Songlines Magazine", Jan Pospieszalski – dziennikarz, muzyk, Jarosław Szubrycht – krytyk muzyczny, "Gazeta Magnetofonowa", Kuba Borysiak – dziennikarz RCKL


Finałowa trzynastka

"Bajgelman. Get the tango"
Bester Quartet

Na płycie znalazły się twórczo zinterpretowane utwory urodzonego w 1888 roku łódzkiego kompozytora Dawida Bajgelmana, który specjalizował się w adaptowaniu żydowskiej tradycji muzycznej na potrzeby operetki i kabaretu. W getcie założył orkiestrę symfoniczną, nie przestał także komponować. Jarosław Bester, autor nowych aranżacji, wydobył na światło dzienne mało znane dzieła Bajgelmana, którego twórczość nie ustępuje takim artystom jak Jerzy Petersburski czy Henryk Wars. Kluczem do nowego podejścia była stylistyka klasycznego tanga, przywodząca na myśl interpretacje Astora Piazzoli. Historia Dawida Bajgelmana opowiedziana jest charakterystycznym brzmieniem Bester Quartet oraz polskich wokalistów jazzowych: Grażyny Auguścik, Doroty Miśkiewicz i Jorgosa Skoliasa.

„Będziemy się krężyli”
Babooshki

Kolejna płyta zespołu Babooshki, którego liderkami są Karolina Beimcik, wokalistka jazzowa, oraz Dana Vynnytska, z pochodzenia Ukrainka na stałe mieszkająca w Polsce znana m.in. z zespołu DagaDana. Zespół od początku swego istnienia, czyli 2011 roku, czerpie inspiracje z dźwiękowego świata Słowiańszczyzny. Na najnowszej płycie odnaleźć można fotosferę małych wiosek uchwyconą w pieśniach żniwnych, chrzcinnych, miłosnych i weselnych. Ich pochodzenie to regiony takie jak wieś Załuki, położona nieopodal granicy z Białorusią, Biłgoraj czy ukraińskie Polesie. Babooshki interpretują tradycyjne melodie w unikalny dla siebie sposób. Odnaleźć tu można zarówno wpływy jazzu, muzyki klasycznej jak i “muzyki świata”, a śpiewane melodie to połączenie oryginalnych barw dwóch głosów: tradycyjnego białego i jazzującego; oraz dwóch języków: polskiego i ukraińskiego.

„Kurpian Songs & Meditations”
Łukasz Ojdana

Łukasz Ojadana, pianista znany z tria RGG, a także ostatniego kwartetu Tomasza Stańki i zespołu Zbigniewa Namysłowskiego. Debiutancki, solowy album z pieśniami kurpiowskimi i towarzyszącymi im improwizacjami, które autor nazwał medytacjami. Na płytę "Kurpian Songs & Meditations" trafiło 21 miniatur, dziesięć interpretacji pieśni i towarzyszące im medytacje. Źródłem melodii były dla pianisty zapisy Oskara Kolberga oraz słynna „Puszcza Kurpiowska w pieśni” Władysława Skierkowskiego. Album został nagrany podczas jednej sesji w studiu Tokarnia w Nieporęcie. Na płycie pojawia się także wokalistka Maria Ojdana, która wykonuje wokalizę w kompozycji „Song IV” ..

Lumpeks
Lumpeks

Lumpeks to czterech muzyków, trzech jazzmanów z Francji i polska śpiewaczka i barabanistka. Olga Kozieł, kontrabasista Sébastien Beliah, saksofonista Pierre Borel i trębacz Louis Laurain, stworzyli wspólnie mieszankę jazzu i dawnej polskiej muzyki wiejskiej. Pod koniec października 2019 artyści weszli do studia Polskiego Radia, aby zarejestrować materiał swojej pierwszej płyty. Nagrali swoje interpretacje polskiej muzyki tradycyjnej - mazurków, oberków czy polek. Punktem wyjścia do stworzenia oryginalnych interpretacji zespołu były, oprócz melodii, m.in. charakterystyczne maniery wykonawcze starych mistrzów czy ich oryginalne brzmienie.

„Nikt nam nie zrobił nic
Hańba

Lumpeks to czterech muzyków, trzech jazzmanów z Francji i polska śpiewaczka i barabanistka. Olga Kozieł, kontrabasista Sébastien Beliah, saksofonista Pierre Borel i trębacz Louis Laurain, stworzyli wspólnie mieszankę jazzu i dawnej polskiej muzyki wiejskiej. Pod koniec października 2019 artyści weszli do studia Polskiego Radia, aby zarejestrować materiał swojej pierwszej płyty. Nagrali swoje interpretacje polskiej muzyki tradycyjnej - mazurków, oberków czy polek. Punktem wyjścia do stworzenia oryginalnych interpretacji zespołu były, oprócz melodii, m.in. charakterystyczne maniery wykonawcze starych mistrzów czy ich oryginalne brzmienie.

Prawdziwie Polskie Techno
Fanfara Awantura

Projekt „Prawdziwie Polskie Techno" powstał na specjalne zamówienie Radiowego Centrum Kultury Ludowej w Polskim Radiu. Na potrzeby jubileuszowego koncertu z okazji 25-lecia tej instytucji, lider zespołu, Michał Fetler (Jazz Band Młynarski Masecki, Polmuz) skomponował dziewięć autorskich wariacji melodii ludowych południowo-wschodniej Polski. Zestawił w nich stylistykę techno i muzyki elektronicznej z brzmieniem Orkiestry Reprezentacyjnej Sił Zbrojnych oraz kapeli ludowej z towarzyszeniem analogowych syntezatorów.

„Siostry Rzeki”
Sutari

Trzecia płyta tria Sutari, które w swój niepowtarzalny, osobisty i intymny sposób interpretuje ludowe pieśni i melodie. Tym razem artystki postanowiły zaprezentować także swoje własne teksty i kompozycje, wciąż jednak głęboko tradycją inspirowane. Podobnie jak na poprzednich albumach pieśni obracają się wokół tematu kobiecości, siostrzeństwa oraz wolności. Silną inspiracją na płycie jest także temat natury. Tytułowa rzeka jest dla Kasi Kapeli, Basi Songin i Zofii Zembrzuskiej niezwykle ważnym miejscem: „Rzeka jest szlakiem dla podróżujących, źródłem wody i pokarmu, domem dla wielu gatunków zwierząt, naturalną granicą. Z rzeką wiąże się wiele obyczajów, wierzeń, rytuałów i opowieści. Jest miejscem wypoczynku, świętowania i obcowania z tajemnicami. Rzeka to żyły Matki Ziemi.” W warstwie dźwiękowej dominują delikatne brzmienia akustycznych instrumentów, warto jednak zwrócić uwagę, że na płycie poraz pierwszy w historii zespołu pojawia się także elektronika.

„Śląskie Powstaje”
Krzikopa

Pierwszy album koncepcyjny zespołu, który od lat na nowo interpretuje muzyczne tradycje Śląska. Na płycie „Śląskie powstaje” znalazły się stare melodie Górnego Śląska pochodzące z czasów tworzenia się lokalnej tożsamości, śpiewane po śląsku, oraz pieśni pochodzących z czasów trzech powstań śląskich (sierpień 1919, sierpień 1920, maj-lipiec 1921), kiedy o tę tożsamość Ślązacy musieli walczyć. Muzycy w nowoczesny sposób wykonują m.in.: pieśni sobótkowe, weselne, miłosne i powstańcze. Oprócz instrumentów akustycznych (skrzypce, akordeon) pojawia się także elektronika oraz rockowa perkusja.

„Tany”
Karolina Cicha i Spółka

Album „Tany" to według artystki „dialog tradycji ze współczesnością”. Cicha sięga po formy typowe dla regionu: traktując je z szacunkiem, wzbogaca o współczesne efekty dźwiękowe i taneczne gatunki muzyki etnicznej. Na płycie można zatem usłyszeć uderzenie bębnów, polkę, sambę, czy elementy technotransu i rapu (w utworze, z udziałem Karoliny Czarneckiej) Na album „Tany” składa się szesnaście utworów. Karolina Cicha śpiewa w językach polskim, białoruskim i ukraińskim.” O swojej twórczości pisze: „Chcę, żeby to było transowe, w innym sensie tradycyjne. Chcę zbadać, czy moje teksty pasują do tradycyjnych pieśni. (...) Niby nie ma już tego ducha, ale problemy i emocje się nie zmieniają (...) Kiedy jest groove, kiedy jest rytm, wrzuca się jakąś emocję, człowiek może bardziej wyrażać siebie, w tańcu, w ciel” W singlu promującym album: "Płacz nad młodością, co odchodzi" gościnnie wystąpiła Kayah

„Uwodzenie”
Kapela ze Wsi Warszawa

Impulsem do powstania płyty było skomponowanie przez kapelę w 2019 roku muzyki do filmu dokumentalnego „Zaginione Urzecze” w reżyserii Adama Rogali i zdjęciami Wiktora Strumiłło. Na swojej najnowszej płycie zespół ponownie eksploruje Mazowsze. Tym razem zanurza się muzycznie i emocjonalnie w Wisłę i Urzecze czyli historyczne podwarszawskie mikroregiony etnograficzne, rozciągające się po obydwu brzegach Wisły. „Rzeka ze swoimi dopływami jest jak część krwioobiegu, to wytchnienie współczesnego miasta. Chcieliśmy to uchwycić w muzyce - mówi o inspiracjach skrzypaczka i wokalistka zespołu Sylwia Świątkowska - z drugiej strony Wisła była dawniej ważniejszym kanałem komunikacji. Flisackie tratwy zapewniały Mazowszu kontakt z całą Polską i światem, przynosiły tchnienie wolności, nowoczesności i niezależności, tworząc w rezultacie bogatą i różnorodną mozaikę kulturową”. Na płycie gościnnie pojawia sie Marcin Świetlicki (wokal) oraz Piotr Malec (tabla).

„Wiązanka”
WoWaKin

Drugi album warszawskiego tria zafascynowanego muzyką tradycyjną w wersji in crudo. Muzyka na płycie pochodzi od ludowych muzykantów, którzy przekazali ją muzykom tworzącym WoWaKin drogą bezpośrednią, przez spotkanie i wspólne muzykowanie lub przez nagrania archiwalne z bliższej bądź dalszej przeszłości. To m.in.: Piotr Gaca, Czesław Kocemba, Tadeusz Jedynak, Tadeusz Moczarski, Władysław Kosylak, Franciszek Racis, Staniszława Czuper. Paula Kinaszewska, Bartłomiej Woźniak i Mateusz Wachowiak wykonują utwory nawiązujące do wiejskiej tradycji tanecznej Radomszczyzny, Mazowsza, Suwalszczyzny, a także „rzewne pieśni poruszające serce swoją oryginalną melodyką i poetyckością, filozoficzną mądrością tekstów”

„W malowanych sankach”
WoWaKin, Wesołe Mazurki z Pragi i Justyna Piernik

“W malowanych sankach” to płyta zawierająca tradycyjne polskie pastorałki i kolędy życzące, popularne dawniej, w czasach, kiedy ludzie powszechnie kolędowali po domach i przyjmowali kolędników. Kolędy życzące służyły zgodnie ze swoją nazwą składaniu życzeń w okresie Bożego Narodzenia i Nowego Roku. Wierzono, że aby się wiodło w Nowym Roku, wszyscy w rodzinie byli zdrowi i szczęśliwi, należy przyjąć życzenia od kolędników a w zamian za to hojnie ich obdarować świątecznymi przysmakami i napitkami. Kolędowanie w okresie karnawału było więc dawniej ważnym elementem życia, służyło zabawie i ważnemu obyczajowi składania życzeń noworocznych. Ludzie świętowali śpiewając i tańcząc. Kolędnicy przebierali się za zwierzęta: kozę, bociana, niedźwiedzia, turonia, a także postaci występujące w historii narodzenia Jezusa: pasterzy, aniołów, króla Heroda, trzech króli. A gwiazdor idący na przedzie z gwiazdą niósł światło i nadzieję, że zima się skończy, jasność zwycięży ciemność a dobro pokona zło.

„Wyraj”
KakofoNikt & Chór Pogłosy

Zespół kakofoNIKT od trzynastu lat porusza się na styku takich taktyk jak free improvisation, noise, industrial. W 2018 roku, (dzięki interwencji festiwalu Sonus ex Machina), zespół spotkał się z liczącym kilkadziesiąt osób Chórem WSJO Canto-Cantare, działającym od 1996 roku, a od 2016 roku pod dyrygenturą poszukującej i niezwykle żywiołowej Joanny Sykulskiej (wcześniej dyrygentki Chóru Czarownic) – by pracować wspólnie nad nowym elektryzującym projektem, łączącym mitologię słowiańską, ludową rytualność, średniowieczne i renesansowe tradycje chóralne, wglądy botaniczne, historyczne i psychonautyczne w sferę rodzimej flory i mykoflory psychoaktywnej oraz sonorystyczne, eksperymentalne, ale też folkowe techniki muzyczne. Szkielet muzyczny oparty został na fundamentach harmonicznych kompozytorów takich jak Guillaume de Machaut, Giovanni Pierluigi da Palestrina czy Wacław z Szamotuł, na nowo opracowanych i przełożonych na środki muzyki elektronicznej.

Laureaci Folkowego Fonogramu Roku 2019

Miejsce I
Lajko Felix & Vołosi
Lajko Felix & Vołosi

Album jest wynikiem współpracy węgierskiego wirtuoza skrzypiec Felixa Lajko i zespołu Vołosi, który współtworzą artyści z Beskidu Śląskiego i związani z muzyką współczesną bracia Krzysztof i Stanisław Lasoniowie. Na płycie znajdują się kompozycje Felixa Lajki, Stanisława Lasonia i Jana Kaczmarzyka. Zespół Vołosi to laureat (pod nazwą Wołosi i Lasoniowie) Grand Prix w Konkursie Muzyki Folkowej „Nowa Tradycja" 2010, a także Nagrody Specjalnej im. Czesława Niemena i Nagrody Publiczności Burza Braw. Krzysztof Lasoń, skrzypek zespołu, zdobył nagrodę dla najlepszego instrumentalisty Złote Gęśle.

Lajko Felix – skrzypce

Vołosi:

Jan Kaczmarzyk - altówka

Krzysztof Lasoń – skrzypce

Stanisław Lasoń – wiolonczela

Zbigniew Michałek – skrzypce

Robert Waszut – kontrabas

www.lajkofelix.hu/www.volosiband.com/
Miejsce II
Radical Polish Ansambl
Radical Polish Ansambl

Projekt Radical Polish Ansambl to próba połączenia archaicznej tradycji polskiej wsi i współczesnej muzyki eksperymentalnej. Za inspiracje posłużyły odnalezione przez Wacława Zimpla w Dehli zapiski dotyczące Tadeusza Sielanki wraz z notacjami muzycznymi a album jest próbą rekonstrukcji muzyki polsko-indyjskiego eksperymentatora.

Radical Polish Ansambl to:

Maciej Filipczuk – skrzypce, kierownictwo muzyczne

Emila Bolibrzuch – skrzypce

Łucja Siedlik – skrzypce

Maria Stępień – skrzypce

Mateusz Kowalski – skrzypce

Marcin Lorenc – skrzypce

Piotr Gwadera – dżaz

Michał Brzozowy – szeptun

www.facebook.com/radicalpolishansambl/
Miejsce III
Ciemnienie
Mehehe

Debiutancki album duetu, który zdobył trzecia nagrodę w Konkursie Muzyki Folkowej w 2018 roku. Na płycie znalazły się głównie autorskie utwory inspirowane wiejskimi rytuałami i praktykami magicznymi: zamawiania, pokrzykiwania, wyliczanki i rymowanki.

Mehehe to:

Basia Songin – wilk, kankle, drumla, wrzeciona, szepty, zaklinania, śpiew

Helena Matuszewska – złóbcoki, kaszgar, wrzeciona, looper, szepty, zaklinania, śpiew

www.facebook.com/mehehemusic/
Ex aequo
Rebetiko Poloniko
Jorgos Skolias & Jarosław Bester

Duet Skolias & Bester to eksperymentalny projekt muzyczny, dla którego punktem wyjścia jest tradycyjna muzyka grecka – rebetiko, określana także jako „grecki blues". Na repertuar składają się utwory powstałe w latach 20-tych i 30-tych XX wieku przetworzone przez artystów. Jorgos Skolias to polski wokalista greckiego pochodzenia, laureat – wraz z braćmi Olesiami – I nagordy w konkursie na Folkowy Fonogram Roku 2013 za album „Sefardix". Jarosław Bester wraz ze swoim zespołem The Cracow Klezmer Band (obecnie Bester Quartet) to zdobywca Grand Prix Konkursu Muzyki Folkowej „Nowa Tradycja" w 2000 roku.

www.jorgosskolias.pl/www.besterquartet.com/
Kontakt

Festiwal Folkowy Polskiego Radia NOWA TRADYCJA

Radiowe Centrum Kultury Ludowej
al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa

tel. 22 64 55 301
nowatradycja@polskieradio.pl

Patroni medialni

Section012
Section013
Section025