Jan Rafalski z Jagodnego i jego rodzinna wytwórnia dłubanek

Ostatnia aktualizacja: 16.09.2019 16:00
- Ojciec był stolarzem, a gdy roboty było mało, zaczął robić skrzypce, bo na to był zbyt. Ja zacząłem grać na skrzypcach, żeby lepiej się sprzedawały - mówił w archiwalnym nagraniu skrzypek z lutniczej rodziny Rafalskich z Gadki, przed II wojną światową znanej z wytwórstwa wiejskich dłubanych skrzypiec. 
Audio
  • Archiwalna rozmowa ze skrzypkiem Janem Rafalskim (Dwójka/Źródła)
Kapela Jana Rafalskiego, lata 60. XX wieku.
Kapela Jana Rafalskiego, lata 60. XX wieku.Foto: Z archiwum Polona

Jan Rafalski urodził się w 1911 roku w Gadce i był synem znanego na Kielecczyźnie stolarza, a później także lutnika Józefa Rafalskiego z okolic Skarżyska-Kamiennej. Jak wspominał, jego ojciec zrozumiał, że fach lutniczy powiązany jest z umiejętnościami gry na instrumentach, stąd pozwolił synowi pobierać prywatne lekcje. 

- Ojciec postanowił robić skrzypce, bo na to był zbyt. Od muzyka dowiedział się, jak to robić, przyszedł do domu, zrobiliśmy szkic i zaczęliśmy je budować. Najpierw tylko ojciec, a potem i my z bratem - wspominał muzyk z Jagodnego. - Ojciec słabo umiał grać, więc pomyślał, żeby jednego z nas nauczyć, to wtedy prędzej się skrzypce klientowi spodobają i sprzedadzą.

Rodzina Rafalskich już przed drugą wojną światową znana była w okolicy jako świetni wytwórcy wiejskich dłubanych skrzypiec. - Tygodniowo robiliśmy troje skrzypiec, sprzedawaliśmy je w Szydłowcu, Iłży, Starachowicach, no i w Skarżysku-Kamiennej - mówił pan Jan. - Kupowali je i muzykanci ze wsi, i studenci do szkół. Za lepsze braliśmy 18 złotych, za gorsze - 10. 

W archiwalnym nagraniu z 1967 roku Jan Rafalski wspominał początki i rozwój rodzinnej manufaktury w latach 30. oraz przemiany w muzyce wiejskiej tamtego okresu. Wytłumaczył różnice między mazurkami a oberkami, opowiadał także o dawnych weselach, których jako czynny muzykant zagrał w swoim życiu niemało. 

***

Tytuł audycji: Źródła

Prowadziła: Magdalena Tejchma

Gość: Jan Rafalski (skrzypek ludowy)

Data emisji: 16.09.2019

Godzina emisji: 15.15


at/gs

 


 

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak