Portal Polskiego Radia SA
słuchaj
shopping_cart
Polskie Radio
Section05

wyłączenie banerów

"Czarna owca" - reportaż Moniki Chrobak o hodowli czarnych owiec Tadeusza Maślanki z Piwnicznej

Tadeusz Maślanka z Piwnicznej jest właścicielem największego stada czarnych owiec w regionie. Ma w swojej owczarni blisko 50 sztuk. W hodowli pomaga mu jego syn Piotr. Czarna owca to cakiel górski odmiany barwnej. Oprócz czarnego koloru, wyróżnia go biała końcówka ogona i plamka na głowie. Ta rzadka rasa kiedyś była nieodłączną częścią życia Górali Nadpopradzkich zwanych inaczej Czarnymi Góralami. Dawała mieszkańcom doliny Popradu nie tylko mleko, mięso, skórę ale też wełnę używaną do szycia strojów regionalnych, w tym spodni męskich (chołośni) i okrycia wierzchniego. Stąd pojawiła się ich potoczna nazwa. Ci, którzy mają wielopokoleniowe tradycje pasterskie wspominają, że przed wojną gazda, który miał białe owce był mniej poważany niż ten z czarnymi. Dziś tę rasę odtwarzają i przywracają na hale już tylko nieliczni hodowcy, głównie z pasji i miłości do tych zwierząt. Zobacz więcej na temat: 

Poradnik językowy - ciąg dalszy. Językowo o cytrusach i owocach kiedyś kojarzonych z Bożym Narodzeniem

Rozmowy Małgorzaty Tułowieckiej i dr Agaty Hąci o języku polskim. Rozwiązujemy zagadki językowe, rozwiewamy wątpliwości słuchaczy, objaśniamy, jak się mówi i pisze poprawnie i dlaczego właśnie tak. Zastanawiamy się nad tym, skąd się biorą słowa, jak się zmienia polszczyzna i czy należy się tym niepokoić, czy wręcz przeciwnie. Dziś o cytrusach i owocach kiedyś kojarzonych z Bożym Narodzeniem.  Zobacz więcej na temat: 

Melodia porywająca do czynów

28 grudnia 1830 r. po spektaklu w Teatrze Narodowym „po raz pierwszy z wielkim wrażeniem wykonany został i przyjęty” Mazur wojenny Karola Kurpińskiego, co z satysfakcją odnotował kompozytor w swym „Dzienniku”. Do podsycania nastrojów rewolucyjnych i uczuć patriotycznych przyczyniła się jego działalność kompozytorska, obejmująca m.in. 8 pieśni powstańczych, w tym słynną Litwinkę i Warszawiankę. Wykonywane one były w Teatrze Narodowym jako antrakt lub zakończenie spektakli. Nie były tematycznie związane z akcją prezentowanych na scenie przedstawień, stanowiły jedynie akcent oddziałujący na aktualne nastroje społeczeństwa. W tym czasie Chopin przemierzał już drogę do Paryża, zatrzymując się na jakiś czas w Wiedniu. Dotarł tam do niego list Jasia Matuszyńskiego, będącego świadkiem wydarzeń w Teatrze Narodowym, pozostającego także pod wpływem powstańczej atmosfery w Warszawie. Namawiał Fryderyka do skomponowania melodii patriotycznej „przypominającej chwałę polskiego oręża, budzącej wiarę w zwycięstwo i porywającej Polaków do czynu”. (md)  Zobacz więcej na temat: 

"Cud dwudziestu jeden metrów" – reportaż Romana Czejarka o przesunięciu kościoła Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Warszawie

60 lat temu, w nocy 1 grudnia 1962 roku, dokonano w Polsce pionierskiego wyczynu przesuwając o 21 metrów zabytkowy kościół na warszawskim Lesznie. W ciągu zaledwie kilku godzin udało się bezpiecznie przesunąć konstrukcję ważącą prawie 7000 ton! W ścianach budynku nie powstała nawet jedna rysa. Niezwykłe wydarzenie śledziły setki osób, które specjalnie przyjechały wtedy do stolicy z całej Polski. W audycji wypowiadają się m.in. ks. Michał Sieradzan z parafii na Lesznie, świadek wydarzenia Tadeusz Januszkiewicz oraz varsavianista i historyk dr Tomasz Lerski. Wykorzystaliśmy też fragmenty archiwalnego nagrania Polskiej Kroniki Filmowej z grudnia 1962 roku oraz relację Jerzego Maczkowskiego z archiwum Polskiego Radia. Zobacz więcej na temat: 

Dom zakatarzonych

27 grudnia 1845 r. Chopin, zaniepokojony złym stanem zdrowia George Sand, wezwał zaprzyjaźnionego z nimi doktora Jana Molina: „Drogi Doktorze. Proszę być tak dobrym i przyjść do pani Sand dziś około godziny 6-tej”. O jej przeziębieniu i nasilającym się ostrym bólu gardła informował już wcześniej doktora, wysyłając do niego listy w dniu 24 i 26 grudnia. Molin kilkakrotnie w okresie świątecznym składał wizyty George, udzielając jej porad i przepisując leki. Od wigilii, jak pisał Chopin do rodziny: „wszyscy w domu zakatarzeni. Że ja kaszlę nieznośnie, to nic dziwnego, ale Pani domu tak zakatarzona i gardło ją boli, że musi ze swego pokoju nie wychodzić, co ją mocno niecierpliwi. Im więcej zdrowia zwykle się ma, tym mniej cierpliwości w cierpieniu fizycznym. Na to nie ma lekarstwa na świecie, nawet rozum na nic się zda”. Nikt bardziej od Chopina nie zaznał w życiu bólu i cierpienia fizycznego, nikt też nie wykazał się większą cierpliwością w znoszeniu i pokonywaniu uciążliwości chorób nękających go od najmłodszych lat. (md)  Zobacz więcej na temat: 

Tomy przez Neukomma

26 grudnia 1849 r., kompozytor, dyrygent, pianista i organista, Sigismund Neukomm skomponował utwór zatytułowany „A la mémoire de notre ami Fr. Chopin. Elégie harmonique pour l'Orgue Expressif ou Piano”. Nazwisko autora tej kompozycji pojawiło się w oświadczeniu zamieszczonym na początku tomu I oryginalnej edycji francuskiej niemal wszystkich dzieł Chopina, obejmującej siedem tomów. W tym wydaniu, będącym w posiadaniu Bibliothèque Nationale de France w Paryżu, można było przeczytać m.in.: „Palcowania ołówkowe nad utworami zostały zaznaczone jego [kompozytora] ręką, podobnie jak wszystko, co jest napisane. […] Spis treści został sporządzony przez Chopina i Franchomme'a. Tomy [brak wyszczególnienia] przez S. Neukomma”. Na początku każdego z 7 tomów znalazły się incipity zawartych w nich utworów, w t. I, II i VII napisane ręką Franchomme'a, zaś w t. III – VI, sporządzone przez Neukomma. Nazwisko tego muzyka pojawiało się w listach Chopina pisanych do Fontany i Grzymały. (md)  Zobacz więcej na temat: