Portal Polskiego Radia SA
słuchaj
shopping_cart
Polskie Radio
Section05

wyłączenie banerów

Małcużyński

18 maja 1978 r. miał miejsce koncert zorganizowany przez Fundację Barbary Piaseckiej-Johnson w nowojorskiej Carnegie Hall, poświęcony pamięci wielkiego polskiego pianisty Witolda Małcużyńskiego, zmarłego w 1977 roku w Palmie na Majorce. Zespołem The American Symphony Orchestra dyrygował wówczas Jacek Kaspszyk, solistą był wybitny polski pianista i chopinista Piotr Paleczny. W repertuarze Małcużyńskiego ważne miejsce zajmowały dzieła Chopina. Po debiucie w Paryżu napisano: „Jego Chopin nie jest zmanierowany, ani sztuczny, ani zniekształcony przez ozdoby z blichtru. W jego wykonaniu ozdobniki stają się składnikami frazy muzycznej, nie zaś dorzuconymi błyskotkami”. Po recitalu w Carnegie Hall w 1942 roku wpływowy krytyk Olin Downes zachwycił się grą polskiego pianisty: „[…] mistrzowsko panuje nad wszystkimi środkami pianistyki XIX wieku, […] romantyczną elokwencją, pedalizacją, śpiewnym tonem, grzmiącymi oktawami, biegłością i potęgą w gradacjach. […] Chopina gra z wielką prostotą, a jednak w sposób dramatyczny. Umie być równocześnie naturalny i wielki”. (md) Zobacz więcej na temat: 

"Dookoła Emaus i dalej" - reportaż Anny Łoś o ks. Kazimierzu Wójtowiczu

Ksiądz Jan Twardowski, ksiądz Janusz Pasierb weszli na stałe do literatury polskiej. Warto dodać jeszcze jedno nazwisko - dziś trochę zapomniane. Zmartwychwstaniec, poeta, tłumacz - ksiądz Kazimierz Wójtowicz. To postać od ponad czterdziestu lat obecna w polskim obiegu literackim. Należy do nurtu tzw. poezji kapłańskiej, lecz cokolwiek miałoby to określenie znaczyć, nie oddaje ono rzeczywistości jego wierszy. Ks. dr Kazimierz Wójtowicz to nie tylko zmartwychwstaniec, prowincjał, poeta, pisarz, tłumacz, który założył, zorganizował i prowadzi wydawnictwo "Alleluja". To także rekolekcjonista, założyciel i redaktor naczelny miesięcznika "Via Consecrata" i krzewiciel polskiej kultury w Austrii. Jako poeta debiutował w 1974 r. wierszem pt. "Kolęda spóźnionych", w tym samym roku władze zakonne przeniosły go do Wiednia (do Misji Polskiej przy Rennwegu) na studia. Przy okazji pełnił także posługę duszpasterską wśród emigrantów polskich w Wiedniu. Studia doktoranckie rozpoczął w 1975 r. na Wydziale Katolickim Uniwersytetu Wiedeńskiego i w 1981 r. uzyskał doktorat. Zobacz więcej na temat: 

"Tylko ptaki śpiewają" – reportaż Andrzeja Urbańskiego o Piaskach - wiosce położonej na najdalszym polskim odcinku Mierzei Wiślanej

850 metrów. Tyle dokładnie wynosi fragment granicy lądowej Polski, a jednocześnie Unii Europejskiej z Federacją Rosyjską na Mierzei Wiślanej w Piaskach obok Krynicy Morskiej. To tylko 90 km od Gdańska. Miejsce piękne, urokliwe z wyjątkowym mikroklimatem. Czy przyjeżdżający tu turyści myślą o niebezpieczeństwie, zagrożeniu? W końcu graniczymy z agresorem, który napadł na Ukrainę. Na szczęście granica strzeżona jest przez 24 godziny na dobę przez 365 dni. A mowa o Piaskach. Malutkiej, spokojnej miejscowości, leżącej z dala od zatłoczonych centrów turystycznych. Formalnie należy do Krynicy Morskiej. Wioska ta położona jest na najdalszym, polskim odcinku Mierzei Wiślanej, za nią rozciąga się już teren Federacji Rosyjskiej, a dokładnie Obwodu Kaliningradzkiego. Równocześnie miejsce to jest także granicą Unii Europejskiej i NATO. Ten wąski pas lądu oblewany przez Morze Bałtyckie oraz wody Zalewu Wiślanego po II wojnie światowej został podzielony miedzy Polskę a ZSRR. Na sam koniec Polski docieramy idąc najpierw przez las, a potem plażą.  Zobacz więcej na temat: 

Nie żyje Ignacy Gogolewski. Reportaż "Jubilat" Doroty Bonieckiej - Górny

Zmarł Ignacy Gogolewski, miał 91 lat. Debiutował rolą Demetriusza w przedstawieniu PWST "Sen nocy letniej" Williama Szekspira, w reżyserii Jana Kreczmara (premiera 26 stycznia 1953). Pierwszą rolą w zawodowym teatrze był Sekretarz w "Lalce" Bolesława Prusa w reż. Bronisława Dąbrowskiego (Teatr Polski w Warszawie, 1 stycznia 1954), jednak prawdziwy rozgłos przyniosła mu rola Gustawa w "Dziadach" Adama Mickiewicza w reż. Aleksandra Bardiniego w 1955 roku w warszawskim Teatrze Polskim, który był wtedy najważniejszą i najbardziej prestiżową sceną w kraju.  Jakim człowiekiem był Ignacy Gogolewski, jakie pasje miał, czego się bał, a co go bawiło, jakie lekcje odebrał od życia? Nagranie zrealizowano 11 lat temu przy okazji 80-lecia aktora. Zobacz więcej na temat: 

"Powrót Idy" - reportaż Dominika Gila o skrzypaczce Idzie Haendel

Ida Haendel, urodzona w przedwojennym Chełmie Żydówka, była cudownym dzieckiem skrzypiec. Pierwsze koncerty dla chełmian zagrała już jako czterolatka. Zaraz potem wyruszyła w świat, by rozwijać talent pod okiem najlepszych nauczycieli. Po wojnie nie wróciła na stałe do Polski, gdzie była zapomniana. Grała na całym świecie, współpracując z największymi kompozytorami i dyrygentami. Jednak u schyłku życia powróciła do Chełma i zagrała jeden ze swoich ostatnich i najważniejszych zarazem koncertów. Chełmianie zaczęli odkrywać Idę na nowo, a jej twórczość i talent oddziałują do dziś. W audycji wypowiadali się Agnieszka Poźniak ze Stowarzyszenia Miasteczko, muzyk Mariusz Matera, dyrektor Państwowej Szkoły Muzycznej I i II Stopnia w Chełmie Andrzej Wojtaszek, nauczyciele PSM w Chełmie Magda Stopa i Jolanta Mech, a także uczeń Amadeusz. Zobacz więcej na temat: 

Namiestnik w progach

17 maja 1829 r. przybył do Warszawy car Mikołaj I, ażeby tu koronować się na króla polskiego. Towarzyszyła mu małżonka i następca tronu. Orszak witany przez tłumy przemieszczał się ulicami stolicy wśród szpalerów wojska polskiego. Kilkunastu heroldów konnych obwieściło zgromadzonym, że uroczystość koronacji odbędzie się 24 maja. Z tej okazji przyjechał także do Warszawy książę Antoni Radziwiłł, namiestnik Wielkopolski. Fryderyka spotkał wówczas niebywały zaszczyt. Książę, pamiętający pobyt 19-letniego kompozytora w jego rezydencjach w Poznaniu i w Antoninie, złożył wizytę państwu Chopinom. Zapraszał także Fryderyka, by go odwiedził w Poznaniu lub na wsi, „jeśli mu okoliczności na to pozwolą”. Do wizyty księcia większą wagę przywiązywali jednak rodzice Chopina, aniżeli on sam. Wdzięczny był księciu za odwiedziny, ale niczego się po nim nie spodziewał i niczego też nie oczekiwał. (md)  Zobacz więcej na temat: 

"Noc muzeów" – reportaż Aleksandry Dobieszewskiej

W miniony weekend po raz kolejny całą Polskę ogarnęła Noc Muzeów. To świetna okazja, by w nietypowy sposób odwiedzić liczne muzea, galerie i inne instytucje kultury – większość z nich czynna jest wtedy do późnych godzin wieczornych i nocnych, a dla zwiedzających dostępne są wyjątkowe atrakcje. Ideą tego wydarzenia jest to, że wstęp do poszczególnych placówek jest darmowy, choć może być konieczna wcześniejsza rezerwacja. Impreza cieszy się dużym zainteresowaniem ze względu na specjalne atrakcje, takie jak warsztaty, spotkania czy koncerty. To także wyjątkowa okazja, aby zwiedzić miejsca, które zazwyczaj są niedostępne. Noc Muzeów przywędrowała do nas z Berlina, gdzie po raz pierwszy odbyła się w 1997 roku. Impreza okazała się sukcesem, dlatego w kolejnych latach zaczęły przyłączać się inne europejskie miasta. Pierwsza Noc Muzeów w Polsce odbyła się w 2003 roku i miała miejsce w Muzeum Narodowym w Poznaniu. Rok później, wydarzenie odbyło się w Warszawie i Krakowie. A jak było w tym roku? Zobacz więcej na temat: 

Chopin w „Lukrecji”

16 maja 1847 r. Allart de Méritens, przyjaciółka różnych znakomitości literackich, kochanka 60-letniego wówczas Chateaubrianda, po ukazaniu się kontrowersyjnej powieści George Sand „Lukrecja Floriani”, napisała do Sainte-Beuve'a: „Nie mówiłam Panu, jak bardzo oburzyła mnie «Lukrecja»…”. Oskarżała ona pisarkę o „niszczenie pianistów i wydanie na łup Chopina, z niesmacznymi, kuchennymi szczegółami [...]”. Trzydzieści lat później prof. Józef Tretiak w swym Słowie o Chopinie wydanym we Lwowie, zachwycał się powieścią Sand i przedstawionym w niej wizerunkiem kompozytora: „[…] przecież portret, który wyszedł spod jej pióra, uderza niezwyczajną, wyjątkową pięknością i szlachetnością rysów. Nie bez rozmysłu też dała mu tytuł księcia; chciała ona w tym tytule wysymbolizować nie tylko uprzywilejowane stanowisko geniusza w świecie sztuki, ale zarazem i ową arystokracje ducha, która stanowiła wybitną cechę charakteru Chopina”. (md) Zobacz więcej na temat: