Portal Polskiego Radia SA
słuchaj
shopping_cart
Polskie Radio
Section05

wyłączenie banerów

"Wciąż u siebie" - reportaż Andrzeja Urbańskiego o Paradzie Polskości w Wilnie

Od 18 lat na początku maja w Wilnie spotykają się Polacy mieszkający na Litwie. Najwięcej przybywa ich z samego Wilna i rejonu wileńskiego. To prawie 200-tysięczna społeczność, której nie sposób nie zauważyć. W tym roku, w ramach święta, kilkanaście tysięcy osób wędrowało ulicami Wilna, od budynku Sejmu litewskiego, ulicą Giedymina, Świętojańską, obok Pałacu Prezydenckiego i Pałacu Paców, w którym mieści się Ambasada Polska w Wilnie – a potem Zamkową, Wielką i Ostrobramską. Parada jest wyrazem dumy z bycia Polakiem na Litwie oraz demonstracją jedności. Wśród uczestników byli przedstawiciele polskich organizacji społecznych, polskie szkoły i przedszkola, zespoły artystyczne i liczne grono rodaków z Polski. Warto podkreślić, że Polacy na Litwie są najliczniejszą mniejszością narodową i stanowią 6,5 proc. ogółu litewskiego społeczeństwa. Parada Polskości jest dla jej uczestników okazją do zamanifestowania swojej przynależności narodowej, ale również pokazania, że polska społeczność na Litwie jest duża, aktywna i dobrze zorganizowana. Zobacz więcej na temat: 

"Błoto, pot i łzy" - reportaż Moniki Chrobak o wsi Czarne w Beskidzie Niskim i Stowarzyszeniu Artystów Ceramików "Keramos"

W Beskidzie Niskim pokazuje jak żyć prosto i blisko ziemi. Etnograf Jurek Szczepkowski przeprowadził się z Warszawy do wsi Czarne i wraz z grupą przyjaciół zapoczątkował warsztaty z gliną. W swojej pracowni uczy pracy na kole garncarskim i wypalania ceramiki w piecu opalanym drewnem. Doświadczenie w glinie zdobył w "Mud Sweat and Tears" na Manhattanie. Od 2002 r. jest członkiem Stowarzyszenia Artystów Ceramików "Keramos". We wsi Czarne obecnie mieszka z żoną, są tam jedynymi mieszkańcami. Stowarzyszenie "Keramos" powstało w 1990 roku z przekształcenia Grupy Twórczej KERAMOS działającej w Warszawie od 1974 r. Skupia warszawskich ceramików i grupę zagranicznych artystów.  Zobacz więcej na temat: 

"Instrument wolności" - reportaż Magdy Skawińskiej o wystawie "Moda stanu wojennego" w Muzeum Narodowym we Wrocławiu

Lata 80. rozpoczęły się Karnawałem "Solidarności", potem był dramatyczny grudzień 1981 roku, kiedy generał Wojciech Jaruzelski ogłosił stan wojenny. Pozostałe lata dekady to głęboki kryzys gospodarczy i polityczny. Bezbarwne ulice, a na nich ludzie w szarych bezwymiarowych ubraniach i w topornych zimowych butach na tęgie mrozy lat 80. Na tym tle zdarzały się kolorowe ptaki. Najczęściej kobiety, bo to one potrafiły wyczarować niezwykłe ubrania. Szyły, farbowały, dziergały. Wystawa "Moda stanu wojennego" w Muzeum Narodowym we Wrocławiu prowadzi nas przez lata 80. Kuratorki – Małgorzata Możdżyńska-Nawotka i Maria Duffek-Bartoszewska skonstruowały ją tak, aby pokazać, jak wielka historia, poprzez ubrania, akcesoria mody, odbijała się w indywidualnych losach, w życiu pojedynczych ludzi. Zobacz więcej na temat: 

Drony w lasach

Kiedyś leśnik w swojej pracy potrzebował notatnika i ołówka, by zgromadzić i przeanalizować dane, które mozolnie zbierał przez wiele tygodni. Dzisiaj w ciągu pół godziny leśnik dzięki dronowi zbiera dane z terenu, które poddawane są obróbce w ciągu 2-3 godzin. Precyzja pozyskanych informacji pozwala w krótkim czasie wysuwać bardzo trafne wnioski i błyskawicznie podejmować działania, często na wagę życia lasu… a zdarza się, że także ludzi. Partnerem podcastu są Lasy Państwowe. Zobacz więcej na temat: 

"Muzyka karmi duszę" - reportaż Joanny Bogusławskiej o Chórze Akademickim Politechniki Warszawskiej

Śpiewać może każdy, ale oni robią to wyjątkowo dobrze i to mimo, że nie są chórem zawodowym. Co łączy ich z Japonią? Chór Akademicki Politechniki Warszawskiej jest prowadzony przez dyrygenta Dariusza Zimnickiego, absolwenta Konserwatorium Wileńskiego oraz Akademii Muzycznej w Warszawie w specjalności dyrygentura chóralna. Chór wyróżnia się licznymi inicjatywami w wykonywaniu utworów najnowszych i nowo odkrytych w literaturze chóralnej. Dotychczas przygotował i poprowadził ponad 40 prawykonań muzyki wokalnej i wokalno- instrumentalnej. Tworzą go w większości studenci i absolwenci Politechniki Warszawskiej. W ciągu 11 lat swojej działalności Chór miał okazję wielokrotnie występować na krajowych i zagranicznych międzynarodowych festiwalach oraz konkursach chóralnych, nierzadko zdobywając chlubne nagrody (ponad 30). Jak zmieniał się chór i jak łączy pokolenia? O tym w reportażu. Zobacz więcej na temat: 

Opowieści ludów świata - 40 - "W domu olbrzymów"

Jedna z wielu legend Liechtensteinu związanych z górami nosi tytuł "W domu olbrzymów" i dotyczy czasów, w których alpejskie góry zamieszkiwali nie tylko ludzie, ale też niezwykłe istoty. W pewnej skalistej dolinie mieszkali dwaj bracia pochodzący z ubogiej rodziny, której przyszło żyć w biedzie i zimnie. Gdy ojciec wysłał synów po drwa w wysokie góry, obaj doszli do wniosku, że mają już dość takiego życia i skierowali się ku dolinom, gdzie na dobre nastała już wiosna. Rozdzielili się przy buku i obiecali sobie, że za rok spotkają się w tym samym miejscu. Jeden z braci poszedł wgłąb lasu, gdzie ujrzał ogromną jabłoń wyglądającą jak w środku lata, a wśród gałęzi zobaczył dom, do którego postanowił wejść. Była to siedziba czterech wielkoludów… Zobacz więcej na temat: 

"Nasz Papież" – reportaż Moniki Chrobak o Ołtarzu Papieskim w Starym Sączu

W Starym Sączu zachował się jedyny w Polsce Ołtarz Polowy w góralskim stylu, na którym Jan Paweł II kanonizował patronkę miasta św. Kingę. Papież Polak, już bliski kresu swego życia, wyniósł ją do godności świętej podczas swojej pielgrzymki do Polski w 1999 roku. Podczas mszy Jan Paweł II zaapelował o ducha służby, uczciwości i prawdy w dziedzinie polityki, działalności gospodarczej, społecznej i prawodawczej. Ołtarz Papieski nie został finalne rozebrany po jego wizycie. Poniżej budowli powstało Muzeum jemu poświęcone, w którym zachowało się wiele pamiątek, m.in. piuska. Jest na niej podpis z dnia inauguracji pontyfikatu 22 października 1978. Obok Ołtarza ponad 20 lat temu zostało wybudowane Diecezjalne Centrum Pielgrzymowania im. św. Jana Pawła II, w którym odbywają się rekolekcje i spotkania nawiązujące do postaci i spuścizny Ojca Świętego. Zobacz więcej na temat: 

Młodzi rodzice

„Młodzi ludzie, to wciąż grupa, która wymaga poznania, zaopiekowania i odkrycia, co jest jej siłą napędową, a co wpływa na jej napięcia"- piszą autorzy raportu Młodzi Dorośli z  IRCenter. Zatem - jacy są, o czym marzą, jak widzą siebie w przyszłości, jakimi są – jeśli są rodzicami? Jak wydarzenia społeczno-polityczne i pandemia odcisnęły swój ślad na psychice tej grupy? Z dr. hab. Paula Pustułką, socjolożką, kierownikiem Centrum Badawczego Młodzi w Centrum LAB Uniwersytetu SWPS rozmawia Weronika Puszkar. Zobacz więcej na temat: