Portal Polskiego Radia SA
słuchaj
shopping_cart
Polskie Radio
Section05

wyłączenie banerów

"W poszukiwaniu Pacanowa" - reportaż Urszuli Żółtowskiej-Tomaszewskiej o 90-leciu Koziołka Matołka

Koziołek Matołek ma już 90 lat. To postać literacka stworzona przez Kornela Makuszyńskiego (tekst) i Mariana Walentynowicza (kolorowe rysunki) w jednej z pierwszych w Polsce historyjek obrazkowych dla dzieci, która ukazała się w 1932 roku. Jest to postać wciąż popularna, mimo że od śmierci obu autorów minęły już dziesięciolecia, a opisane i narysowane przygody tytułowego bohatera niekoniecznie przystają do współczesnej rzeczywistości. Ta powieść obrazkowa należy do kanonu polskiej literatury dziecięcej. Historia Koziołka Matołka uznawana jest za prekursorską w polskim komiksie. W tym roku w obchody włączyło się też Muzeum Karykatury i przygotowało wystawę poświęconą historii Koziołka Matołka. Odwiedzili ją ludzie, którzy - będąc dziećmi - nie przepadali za tą bajką. Jaka magia jest w tej postaci, że mimo wszystko Koziołek nie znika z naszej pamięci? Na pewno przyczyniają się do tego tacy ludzie jak Witold Tchórzewski, który ma ogromne zbiory związane z tym komiksem i od dawna szuka dla nich miejsca. Urodziny Koziołka są też okazją do przypomnienia postaci znakomitego pisarza Zobacz więcej na temat: 

[S3-25] Co się dzieje z uchodźcami z Afganistanu?

To była największa taka operacja w historii Stanów Zjednoczonych. W sierpniu 2021 roku, gdy talibowie wkroczyli do Kabulu i odzyskali władzę w kraju, Amerykanie rozpoczęli pośpieszną ewakuację zachodnich dyplomatów, a także Afgańczyków na których czekała niemal pewna śmierć z rąk talibów. W ciągu dwóch tygodni z Afganistanu wywieziono 124 tysiące osób, w większości Afgańczyków. Uchodźcy trafili do Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, krajów arabskich, a także do Polski. Jednak tak szybko jak Zachód całą ewakuację zorganizował, tak szybko zapomniał o Afgańczykach. Tysiące uchodźców pozostawiono samym sobie w obcych kulturowo krajach, często bez możliwości znalezienia dobrej pracy. W tym odcinku opowiem Ci, co się dzieje z uchodźcami z Afganistanu. To będzie ciąg dalszy historii jednego z nich, którego dramatyczną ucieczkę z Kabulu opisywałem latem 2021 roku. Muzyka: Godmode - “Future Reinnaisance” Noir Et Blanc Vie Zobacz więcej na temat: 

"Tak jak kiedyś" - reportaż Jakuba Tarki o odbudowywaniu tradycji Ostrówka

Przez dziesięciolecia fabryka Bumar-Proma w Ostrówku słynęła z produkcji sprzętu rolniczego i budowlanego. Koparki nazywane potocznie "Ostrówkami" były w PRL-u na każdej polskiej budowie, dużą część produkcji wysyłano także na eksport. Przy zakładzie działała znana z wysokiego poziomu nauczania "żelazna" szkoła zawodowa, później technikum. Życie okolicy regulował dźwięk fabrycznej syreny. Na przełomie lat dziewięćdziesiątych i dwutysięcznych fabryka Bumar upadła. W zeszłym roku część zabudowań kupili Ukraińcy z Charkowa, których fabryka została zbombardowana przez Rosjan. Z narażeniem życia ewakuowali swój zakład, przewieźli do Ostrówka maszyny, które nie zostały zniszczone. W ekstremalnie krótkim czasie wznowili produkcję urządzeń (szaf) elektronicznych dla międzynarodowego przemysłu naftowego. Zatrudniają dziś 250 osób, większość z nich to Polacy. Tradycja "pracy w żelazie" powraca do Ostrówka. Ukraińcy i Polacy wspólnie piszą historię zakładu, założonego przez żydowskich fabrykantów, na terenie którego istniały obozy jenieckie, który miał swoje wzloty i upadki. Zobacz więcej na temat: 

PPK- czy to się opłaca?

W ramach PPK odkładasz co miesiąc od 2 do 4% swojej pensji. Do tego Pracodawca dokłada od siebie 1,5% wysokości Twojego wynagrodzenia brutto. Od Skarbu Państwa możesz liczyć na wpłatę powitalną na start programu 250 zł oraz coroczną dopłatę w wysokości 240 zł. Do tego dochodzą zyski wypracowane z inwestycji. Czy to się opłaca? Wygląda na to, że tak. O PPK Mateusz Kulik rozmawia z Pankracym, czyli  Hubertem Świerczewskim. Zobacz więcej na temat: 

"Pasja tworzenia" - reportaż Adama Bogoryja-Zakrzewskiego o wynalazkach łączących medycynę i technikę

Mają średnio po 30 lat. Nie są dla nich celem pieniądze, lecz… praca naukowa. Mowa o piętnastoosobowym zespole inżynierów z Politechniki Warszawskiej, dla których najważniejsza jest nauka i wynalazki łączące medycynę z techniką. Ich największym osiągnięciem jest inteligentny opatrunek-SmartHEAL, za który otrzymali prestiżową nagrodę Fundacji Jamesa Dysona w wysokości 190 tysięcy zł. To czujnik z dwoma elektrodami naklejony na folię przylegającą do tradycyjnego opatrunku. Czujnik przekazuje bezprzewodowo dane o procesie gojenia rany, co pozwala zrezygnować z częstej wymiany tradycyjnych opatrunków, skrócić proces leczenia i zapobiec infekcji podczas ich wymiany. Te są szczególnie dotkliwe dla osób starszych, zmagających się z ranami przewlekłymi. Aż 28% pacjentów po 70 roku życia z ranami przewlekłymi umiera z powodu powikłań. Doktoranci z Politechniki Warszawskiej nagrodę przeznaczają na dalsze badania. Pracują jeszcze m.in. nad wkładkami z folii do stóp, umożliwiających badanie siły nacisku poszczególnych stóp na podłoże, co znacznie ułatwia rehabilitację pacjenta.  Zobacz więcej na temat: 

Leśny Bank Genów Kostrzyca, czyli ciekawostki o leśnej genetyce

Drzewa też mają swoje DNA. A my mamy w Polsce jedyny Leśny Bank Genów Kostrzyca koło Karpacza. Co dzieje się w Laboratorium Analizy DNA? Co to jest kryminalne DNA drzew? Jak leśny bank genów przyczynia się do zachowania leśnej różnorodności biologicznej? Jest to szczególnie ważne w obliczu zmian klimatu, gdy koniecznością staje się ochrona poprzez zachowanie nasion drzew, krzewów leśnych i roślin zielnych, a także zabezpieczenie tkanek oraz okazów zielnikowych roślin chronionych i zagrożonych. Partnerem podcastu są Lasy Państwowe. Zobacz więcej na temat: 

Poradnik językowy - ciąg dalszy. Słownictwo związane z kwietniem

Rozmowy Małgorzaty Tułowieckiej i dr Agaty Hąci o języku polskim. Rozwiązujemy zagadki językowe, rozwiewamy wątpliwości słuchaczy, objaśniamy, jak się mówi i pisze poprawnie i dlaczego właśnie tak. Zastanawiamy się nad tym, skąd się biorą słowa, jak się zmienia polszczyzna i czy należy się tym niepokoić, czy wręcz przeciwnie. Dziś słownictwo związane z kwietniem, czyli o nazwie miesiąca oraz o zwierzątkach – symbolach wielkanocnych. Zobacz więcej na temat: 

"Stefan Kudelski - geniusz z Polski" - reportaż Anny Juśkiewicz

11 kwietnia obchodzony jest Polski Dzień Radia. 26 stycznia minęła 10 rocznica śmierci Stefana Kudelskiego. To kultowa postać dla ludzi radia i tych, którzy pracują z dźwiękiem. Przed laty cały świat reporterski miał ambicje pracować z analogowym magnetofonem "Nagra". Radiowcy doczekali się również jego cyfrowej wersji. Twórca "NAGRY" żył i pracował na emigracji w Szwajcarii. Tam zmarł w 2013 roku. Osiągnięcia w elektronice przyniosły mu fortunę i mnóstwo nagród, w tym cztery Oscary i dwie nagrody Emmy. Jego magnetofon to legenda nie tylko radiofonii i produkcji filmowych. Nagrała m.in. Neila Armstronga na Księżycu i jego słynne zdanie – "That’s one small step for man, one giant leap for mankind" (to jest mały krok dla człowieka, a duży dla ludzkości). Nie bez powodu nazywano go królem życia. Potrafił z niego czerpać jak mało kto. Inteligenckie pochodzenie i szerokie koneksje rodziców zapewniły mu wyjątkowy start, ale na własny sukces zapracował już sam. Osiągnięcia w elektronice przyniosły mu fortunę i mnóstwo nagród, w tym cztery Oscary i dwie nagrody Emmy. Zobacz więcej na temat: 

"Za prawdę o Katyniu odebrano mu wszystko" - reportaż Macieja Jastrzębskiego o Ferdynandzie Goetlu

Maciej Jastrzębski w reportażu pt. "Za prawdę o Katyniu odebrano mu wszystko" opowiada o polskim pisarzu Ferdynandzie Goetlu. Urodzony w Suchej Beskidzkiej, dorastający w Krakowie chłopak po wybuchu I wojny światowej trafia na zesłanie do Taszkientu, gdzie w wyniku trudnych doświadczeń staje się mężczyzną. Po dwuletniej tułaczce przez pół świata, w 1921 roku wraca do Polski i dzięki opisaniu swoich przygód trafia na do grona najpoczytniejszych pisarzy. Jego powieści są tłumaczone na wiele języków. Zostaje prezesem PEN Clubu i sekretarzem Związku Zawodowego Literatów. Za głoszenie prawdy o zbrodni katyńskiej traci ojczyznę i rodzinę, a jego twórczość na dziesięciolecia zostaje wymazana z historii polskiej literatury. O Ferdynandzie Goetlu – pisarzu niezłomnym opowiadają jego dzieci: córka Elżbieta i syn Roman. Zobacz więcej na temat: