Portal Polskiego Radia SA
słuchaj
shopping_cart
Polskie Radio
Section05

wyłączenie banerów

"Furia Łukaszenika" - reportaż Macieja Jastrzębskiego o walce o wolność na Białorusi

Białoruska Socjalistyczna Republika Radziecka 27 lipca 1990 roku uchwaliła Deklarację Niepodległości, dając sygnał, że chce się wyrwać spod wpływu Moskwy i zamierza funkcjonować jako kraj wolnych ludzi, przestrzegających zasad demokracji. Marzenia ludzi spełniły się, gdy w grudniu 1991 roku upadł Związek Radziecki. Jednak okres budowy demokratycznego państwa trwał zaledwie trzy lata. Po wybraniu w 1994 roku na prezydenta Aleksandra Łukaszenki, Białoruś znowu zaczęła pogrążać się w mroku sowietyzacji. Reportaż "Furia Łukaszenika" opowiada o ludziach, którzy nigdy nie zrezygnowali z marzeń o wolności, suwerenności i demokracji. Wśród bohaterów przeciwstawiających się tyranii byli i są również przedstawiciele polskiej mniejszości. Zobacz więcej na temat: 

Przyjechał, uderzył i zwyciężył

30 stycznia 1881 r. w sali Resursy Obywatelskiej miał miejsce drugi warszawski koncert Antoniego Rubinsteina, o którym Jan Kleczyński napisał: „Przyjechał był właśnie największy z żyjących, obok Liszta, mistrz fortepianu. Przyjechał, uderzył w struny, i… zwyciężył!” Ten wielki pianista, liczący wówczas 52 lata, swój drugi recital wypełnił dziełami Chopina. Zagrał m.in. Fantazję f-moll op. 49, Nokturn c-moll, Barkarolę Fis-dur op. 60, mazurka i walca, a „wszystko pojęte cudownie i po szopenowsku”. „Jemu wszystko wolno – pisał zachwycony Kleczyński – Jego temperament namiętny i burzliwy, nie znosi pęt ani granic; i któż mu za złe weźmie, że czasem je przekroczy, skoro przez to właśnie w niektórych chwilach, stanie się prawdziwie wielkim apostołem sztuki”. Nie wszystkie jednak interpretacje dzieł chopinowskich przypadły wówczas do gustu recenzentowi. Krytykował „szalone tempo” w Preludium d-moll. Wykonanie Etiudy c-moll op. 25 nr 12 skwitował słowami: „widzimy tu już nie człowieka, ale wcielonego demona muzyki”. (md)  Zobacz więcej na temat: 

Chopin behawiorysta?

29 stycznia 1849 r., pogarszający się stan zdrowia Chopina uniemożliwiał mu jakąkolwiek pracę. Tego dnia jego bliski przyjaciel Eugéne Delacroix, złożył mu kolejną wizytę, utrwalając w swych Dziennikach każdą rozmowę z kompozytorem. Wspominając o braku zapału i chęci do pracy, Chopin zwrócił się wówczas do przyjaciela: „Pan cieszy się swym talentem w pogodzie ducha, która jest rzadkim przywilejem i więcej warta niż gorączkowa pogoń za sławą”. Według Chopina talent Delacroix uwarunkowany został przez wewnętrzną równowagę, która najwyraźniej promieniowała na najbliższe otoczenie artysty. Jak napisał Ryszard Przybylski autor publikacji „Cień jaskółki. Esej o myślach Chopina”, spokój ten „był owocem wrodzonej umiejętności cieszenia się samym istnieniem rzeczy”. Kompozytorowi zdecydowanie brakowało tej radości i „spokoju codziennej egzystencji”. Obserwując uważnie życie Delacroix, zrozumiał on, że „styl zachowań każdego artysty wpływa na rodzaj jego talentu”. (md)  Zobacz więcej na temat: 

1847

28 stycznia 1847 r. w nocy zmarł nagle na atak serca Izydor Sobański, przyjaciel Chopina. Jak podają niektóre źródła, zgon nastąpił na schodach domu Delfiny Potockiej, gdzie zmarłego znaleziono dopiero nad ranem. Uczestniczył w Powstaniu Listopadowym, przygotowywał powstanie na Podolu. Jego działalność emigracyjna skupiała się wokół obozu księcia Adama Czartoryskiego. Chopin głęboko przeżywał i gorzko opłakiwał każdą śmierć w środowisku polskiej emigracji. W liście do Juliana Fontany, pisał: „Nie wiem dlaczego Jasio [Matuszyński] nieboszczyk i Antek [Wodziński] mi teraz w myśli, a Witwicki, a Sobański! Ci, z którymi najściślej w harmonii byłem, także dla mnie umarli”. W 1847 roku zmarł również hrabia Ludwik Plater, u którego emigranci spotykali się dwa razy w tygodniu na wieczorach polskich. Bez Polaków, bez regularnych spotkań z nimi, bez atmosfery polskiej w Paryżu, Fryderyk nie potrafiłby żyć. (md)  Zobacz więcej na temat: 

Дві літератури поруч і разом | Структура біографії і творчої діяльності Станіслава Оріховського

Структура біографії і творчої діяльності Станіслава Оріховського. Зміни світоглядниї переконань. Утвердження у творах Оріховського інститутції сім’ї, ідеалу жінки-дружини. Постать і творчість Оріховського у контексті антитурецької полеміки Європи. Порівняння Азійської деспотії та європейської демократії в іпостасі політичної системи Речі Посполитої. Українські корені полемічної позиції Станіслава Оріховського. Zobacz więcej na temat:  Україна література культура