Słuchaj
więcej
Polskie Radio

Od Wolnej Europy do Wolnej Polski: Komitet Wolnej Europy w czasie zimnej wojny

05.09.2014 21:26
Zjednoczenie polskiej emigracji i wspieranie wychodźców politycznych - takie były m.in. założenia Komitetu Wolnej Europy. Na ile te cele udało się zrealizować? Na to pytanie oraz szereg innych odpowiadali uczestnicy międzynarodowego forum na Uniwersytecie Gdańskim.
Uczestnicy sympozjum Od Wolnej Europy do Wolnej Polski: Komitet Wolnej Europy w czasie zimnej wojny
Uczestnicy sympozjum "Od Wolnej Europy do Wolnej Polski: Komitet Wolnej Europy w czasie zimnej wojny"Foto: PolskieRadio.pl

Patronat nad sympozjum "Od Wolnej Europy do Wolnej Polski: Komitet Wolnej Europy w czasie zimnej wojny" objął prezydent Bronisław Komorowski. W sobotę wystąpił gość specjalny konferencji, prezydent Estonii - Toomas Hendrik Ilves.

Prezydent
Prezydent Estonii Toomas Hendrik Ilves. Fot. PolskieRadio.pl

Rosja jest w tej chwili nieprzewidywalnym reżimem totalitarnym, a sytuacja w Europie wydaje się być mniej bezpieczna niż przed 89  rokiem - mówił Ilves, który za komunizmu był szefem Wolnej Europy. Wskazał, że sprawa Ukrainy to problem nie tylko Europy Wschodniej.
Prezydent Estonii podkreślił, że środowiska polityczne i opiniotwórcze Europy Zachodniej przez długi czas zarzucały politykom z krajów, które wyzwoliły się spod komunizmu, że są przesadnie uprzedzeni do Rosji. Dziś - jego zdaniem - "w coraz większym stopniu zachodni liderzy zgadzają się, że to, co widzimy ze strony Rosji, jest nielegalne i że Rosja jest w tej chwili nieprzewidywalnym reżimem totalitarnym".
- W tej części świata musimy zdawać sobie sprawę, że to nie chodzi o oddalone kraje, o których w ogóle nic nie wiemy, że to jest gdzieś daleko, na Wschodzie. Sprawa Ukrainy nie jest problemem tylko Europy Wschodniej - podkreślił polityk z Estonii.
Wyraził też opinię, że obecna sytuacja w Europie wydaje się być nawet mniej bezpieczna niż za czasów zimnej wojny.  - Wtedy bowiem, obie strony konfliktu trzymały się zawartych porozumień. To jest radykalnie nowa historia. Dzisiejsza sytuacja jest bardziej poważna, niż nam się wmawia - ocenił Ilves. [WIĘCEJ >>>]

fot.
fot. PAP/Piotr Wittman

Podczas konferencji naoczni świadkowie zimnej wojny opowiadali o swoich doświadczeniach i działalności, która przyczyniła się do obalenia komunizmu. Po latach dokonywali analizy i oceny aktywności, a także skuteczności działań podejmowanych przez Komitet Wolnej Europy.

Relacje z działalności opozycyjnej w kraju i za granicą, w drugim obiegu wydawniczym oraz o tym, jak kształtowała się współpraca emigracji niepodległościowej z Amerykanami przedstawiali: Mirosław Chojecki (działacz opozycji w PRL), Robert Gilett (były korespondent Los Angeles Times w Moskwie i w Warszawie), Andrzej Mietkowski (były korespondent RWE i BBC w Paryżu, współpracownik paryskiej "Kultury”) i Witold Pronobis (historyk).  W sympozjum wzięły udział również osoby, które pracowały bądź współpracowały z Komitetem Wolnej Europy, czy Amerykańską Agencją Informacyjną (USIA), m.in.: A. Ross Johnson, Leonard Baldyga, Richard Cummings, Richard Rowson.

Poza świadkami historii w dyskusjach uczestniczyli znani i cenieni badacze relacji politycznych, społecznych i gospodarczych ZSRR i Zachodu po II wojnie światowej. Na temat działalności Komitetu Wolnej Europy wypowiadali się historycy Paweł Machcewicz, Jakub Tyszkiewcz, a także autorzy publikacji "Relationship between the Assembly of Captive European Nations and the Free Europe Committee in 1950-1960”. Na miejscu byli także Małgorzata Choma-Jusińska i Paweł Sowiński zaangażowani w Centralny Projekt Badawczy IPN "Polska emigracja polityczna 1939-1990”.

Dwudniowe forum podzielone zostało na sesje tematyczne. W każdej z nich wzięli udział znawcy tematyki związanej z zimną wojną; m.in. Scott Lucas (amerykanista), Kenneth Osgood (historyk), Michael Warner (amerykanista) i Hugh Wilford (historyk).

Szczegółowy program >>> Od Wolnej Europy do Wolnej Polski Komitet Wolnej Europy w czasie zimnej wojny - program.pdf

Słuchacze mieli także możliwość zapoznania się z najnowszymi publikacjami dotyczącymi dyskutowanej problematyki, które wydano zarówno w Europie, jak i w Stanach Zjednoczonych.

Organizatorami sympozjum byli: Europejskie Centrum Solidarności , Instytut Pamięci Narodowej i Uniwersytet Gdański . W komitecie organizacyjnym zasiedli: jako przewodniczący A. Ross Johnson (Wilson Center & Hoover Institution, USA) oraz Katalin Kádár Lynn (Eötvös Loránd University, Węgry), Anna Mazurkiewicz (Uniwersytet Gdański), Giles Scott Smith (Universiteit Leiden, Holandia).

Inicjatywę zorganizowania forum wsparło Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. Partnerami akcji były znane i cenione instytucje zajmujące się gromadzeniem, przechowywaniem i badaniem materiałów archiwalnych dotyczących tej problematyki z Europy i Stanów Zjednoczonych: Instytut Hoovera z Uniwersytetu Stanforda, Archiwum Społeczeństwa Otwartego z Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego w Budapeszcie, Centrum Wilsona z Waszyngtonu, Uniwersytet w Lejdzie. Partnerem organizatorów było także wydawnictwo Helena History Press ze Stanów Zjednoczonych.

Patronat medialny nad wydarzeniem objęło Polskie Radio, które na swoich stronach internetowych prowadzi specjalny portal poświęcony dziejom Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa - zapraszamy do odwiedzenia strony >>>

 

Obrady miały miejsce na kampusie Uniwersytetu Gdańskiego w Gdańsku-Oliwie, w auli Wydziału Nauk Społecznych S205, przy ul. Bażyńskiego 4. Wstęp był bezpłatny.

 

(pkur/jp)

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Europejskie Centrum Solidarności dostępne dla każdego. My już tam byliśmy (relacja)

30.08.2014 16:00
W dniach, kiedy przypada 34. rocznica Sierpnia '80 i powstania NSZZ "Solidarność" oraz 26. rocznica strajków z 1988 roku, swoje podwoje otworzy nowa siedziba Europejskiego Centrum Solidarności. Radiowa Jedynka zaprasza w podróż po wnętrzach wyjątkowej placówki.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Europejskie Centrum Solidarności. Jedyne takie miejsce na świecie

29.08.2014 14:00
- Sercem instytucji jest duża wystawa o Sierpniu' 80, narodzinach Solidarności, stanie wojennym i wielkim kompromisie 1989 roku - tłumaczył w radiowej Jedynce dyrektor Europejskiego Centrum Solidarności Basil Kerski.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Otwarcie Europejskiego Centrum Solidarności. "Nie potrafimy cieszyć się ze zwycięstw"

30.08.2014 22:19
W Gdańsku w sobotę rozpoczęły się dwudniowe uroczystości związane z otwarciem Europejskiego Centrum Solidarności. W niedzielę Centrum zostanie oficjalnie zainaugurowane z udziałem prezydenta Bronisława Komorowskiego i byłego prezydenta Lecha Wałęsy.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Europejskie Centrum Solidarności otwarte. "Wolność wymaga naszej ciężkiej pracy"

31.08.2014 19:21
Bronisław Komorowski otworzył Europejskie Centrum Solidarności w 34. rocznicę podpisania Porozumień Sierpniowych. - Dzisiaj możemy oceniać polską wolność, możemy także dla niej pracować i nikt nam nie zabierze satysfakcji z tego, że udało nam się 25 lat temu ją odzyskać - powiedział prezydent.
rozwiń zwiń