Długie jesienne wieczory, kubek gorącego naparu i ciepły koc to dla wielu idealny pretekst, by wreszcie sięgnąć po odkładane na później książki. Jednak w świecie zdominowanym przez nieustanne powiadomienia na telefonach sprawiają, że skupienie uwagi na drukowanym tekście bywa prawdziwym wyzwaniem. Podczas gdy wydawcy kuszą nowościami, władze jednego z najnowocześniejszych państw świata postanowiły zastosować metodę rodem z eksperymentu behawioralnego: zacząć płacić obywatelom za każdą minutę spędzoną nad książką.
Posłuchaj audycji "Poranek Czwórki" o jesiennych polecajkach książkowych
Singapurski rząd wystartował z pięcioletnim programem społecznym, który ma zmotywować mieszkańców do odłożenia telefonów i powrotu do tradycyjnej lektury. Mechanizm akcji przypomina grywalizację: uczestnicy rejestrują się na specjalnej platformie i odnotowują codzienne sesje czytelnicze trwające minimum piętnaście minut.
Za każdą sesję użytkownicy otrzymują wirtualne punkty. Zgromadzenie tysiąca monet, co wymaga odbycia pięćdziesięciu takich kwadransów, uprawnia do odebrania jednego dolara singapurskiego, czyli równowartości niespełna trzech złotych. Choć kwota wydaje się czysto symboliczna, pomysłodawcom projektu wcale nie chodzi o zarobek ani bicie rekordów w pochłanianiu grubych tomów klasyki. Kluczem jest wyrobienie automatycznego, codziennego nawyku, bo mały, łatwo osiągalny cel pozwala przełamać barierę przestymulowania cyfrowego i sprawić, że sięganie po książkę wejdzie w krew niczym mycie zębów.
Zabawa w zbieranie punktów dla wielu czytelników ma też wymiar nostalgiczny, przypominając szkolne tabelki czytania z podpisami rodziców i pieczątkami motywacyjnymi z wczesnych klas szkoły podstawowej.
Klasyczne dramaty miłosne
Dla tych, którzy wolą czytać z czystej pasji, a nie dla punktów na platformie, dziennikarki Czwórki przygotowały dwie zupełnie odmienne, wciągające propozycje na jesienne popołudnia.
Pierwszą z nich jest gorąca nowość autorstwa Agaty Romaniuk - książka "Na nogach. Opowieści o chodzeniu". Punktem wyjścia staje się prozaiczna z pozoru sytuacja, gdy bohaterka z powodów zdrowotnych nagle traci możliwość poruszania się. To wydarzenie otwiera fascynującą opowieść o chodzeniu jako najbardziej pierwotnym akcie wolności i codzienności. Autorka zabiera czytelników w niezwykłą podróż przez wiktoriańskie przechadzki, słynny marsz solny Gandhiego, literackie i artystyczne ścieżki Virginii Woolf i Fridy Kahlo, aż po zapomniane podziemne rzeki płynące pod współczesną Warszawą. To idealna pozycja dla każdego, kto ceni niespieszne tempo i chce odkryć, co dzieje się z ludzkimi myślami podczas zwykłego marszu przed siebie.
Drugim polecanym tytułem jest francuski klasyk - "Klimaty" André Maurois w cenionym przekładzie Krystyny Dolatowskiej. To kameralna, przenikliwa powieść psychologiczna analizująca meandry relacji damsko-męskich z męskiej perspektywy. Pełna subtelnych intryg, motywów chorobliwej zazdrości, zdrady i prób zrozumienia drugiej osoby historia stanowi doskonałą odtrutkę na powierzchowność współczesnych relacji, idealnie wpisując się w refleksyjny klimat początku jesieni.
***
Tytuł audycji: "Poranek Czwórki"
Prowadzi: Dominika Płonka
Materiał: Alicja Michalska
Data emisji: 23.09.2026
Godzina: 9.15
ak
