Polskie Radio

Chorwacja i Polska. Oba państwa łączy kilkusetletnia historia

Ostatnia aktualizacja: 16.06.2026 10:56
Polacy chętnie jeżdżą do Chorwacji, jednak niewielu zdaje sobie sprawę, że relacje między oboma narodami mają kilkusetletnią historię. O tym, jak głęboko sięgają te więzi, opowiadał w audycji "Eureka"  prof. Maciej Czerwiński, dyrektor Instytutu Filologii Słowiańskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego i kurator wystawy "Kultura Chorwacka w Krakowie" prezentowanej w Bibliotece Jagiellońskiej.

Punktem wyjścia dla wystawy stały się dwa rękopisy barokowego eposu chorwackiego, które od wieków przechowuje Biblioteka Jagiellońska. Utwór "Osman" autorstwa Iwana Gundulicia z Dubrownika opowiada o polskim zwycięstwie nad Turkami osmańskimi pod Chocimiem w 1621 roku i ukazuje Polskę jako potencjalnego wyzwoliciela Słowian z jarzma osmańskiego. 

— Zaczęło się od tego, że przeglądałem dwa rękopisy, które Biblioteka Jagiellońska akurat ma. Rękopisy chorwackiej epopei, takiej powiedzmy narodowej, powstały w okresie baroku pod tytułem Osman, którego autorem jest chorwacki pisarz Iwan Gundulić z Dubrownika, w którym jednym z głównych tematów jest zwycięstwo polskiego wojska przeciwko Turkom Osmańskim pod Chocimiem w 1621 roku, co stało się kanwą dla opowieści o Słowianach i polskim królestwie, które miałoby w krótszej bądź dłuższej perspektywie wyzwolić Słowian południowych z panowania osmańskiego -tłumaczy profesor Czerwiński w audycji "Eureka".  

Wyjątkowa historia Polski i Chorwacji 

Ekspozycja przypomina również o chorwackich intelektualistach, którzy studiowali na Uniwersytecie Jagiellońskim w XV i XVI wieku. Byli wśród nich prymas Węgier, kardynałowie, dyplomaci i działacze reformacyjni, czyli postacie o znaczeniu europejskim. 

— To były naprawdę postacie niezwykle istotne i jeżeli byśmy porównali ich rolę międzynarodową do innych postaci, które studiowały na Uniwersytecie Jagiellońskim, oczywiście wyłączam Kopernika, Jana Pawła II i kilka innych jeszcze postaci, to być może są to najważniejsi alumni naszego uniwersytetu w całej jego historii. Dlatego traktuję też tę wystawę jako powód do zachęcenia władz Uniwersytetu Jagiellońskiego, żeby upamiętniły te postacie - ocenia profesor. 

"Kultura Chorwacka w Krakowie" 

Wystawa prezentuje też hipotezę o małopolskim pochodzeniu Chorwatów, sylwetki noblisty Iva Andricia i rzeźbiarza Ivana Meštrovicia, a także współczesne rzeźby kinetyczne zainspirowane literaturą chorwacką. Kraków jawi się jako miejsce, gdzie przez wieki krzyżowały się losy obu narodów i gdzie warto to dziedzictwo odkryć na nowo.

Całej audycji można wysłuchać na polskieradio.pl.

Czytaj też:

Jedynka/Eureka/jw