historia Polski w PolskieRadio.pl

Monte Cassino w literaturze i sztuce. Artyści wobec legendy bitwy

18 maja 2026 roku przypada 82. rocznica jednego z najważniejszych i najbardziej symbolicznych zwycięstw polskiego oręża w II wojnie światowej – zdobycia klasztoru na Monte Cassino przez żołnierzy 2. Korpusu Polskiego. W jaki sposób legendę tych wydarzeń budowali artyści, uczestnicy bitwy? Co o Monte Cassino opowiedział nam Melchior Wańkowicz?

Przewrót majowy. Jak Piłsudski chciał obalić sejmokrację

15 maja 1926 marszałek Sejmu Maciej Rataj powołał nowy rząd na czele z Kazimierzem Bartlem - piętnasty gabinet urzędujący od czasów zakończenia I wojny światowej. Decyzja ta była skutkiem przewrotu majowego marszałka Józefa Piłsudskiego - zbrojnego zamachu stanu, który rozpoczął trzynastoletnie autorytarne rządy sanacji.

Felicjan Sławoj Składkowski. Ostatni premier II RP

- Miał spojrzenie na rzeczywistość pozytywisty, ale duszę romantyka, przez co mówi się, że nie pasował do czasów, w których przyszło mu żyć. To szczególnie trudne, gdy pełni się ważne funkcje publiczne - tak w audycji Polskiego Radia Felicjana Sławoja Składkowskiego oceniała dr hab. Jolanta Załęczny, kierownik Działu Historii i Badań Naukowych w Muzeum Niepodległości w Warszawie.

Adam Bujak. Posłuchaj wspomnień fotografa Jana Pawła II

– Zostałem fotografem, aby uwieczniać rzeczywistość, z którą ludzie często się nie spotykają, jak codzienność mnichów kamedułów, kompletnie zamkniętych przed światem, a nawet życie prywatne Jana Pawła II. Te wszystkie wspaniałe wydarzenia, których ludzie nie byli w stanie zobaczyć, a których ja byłem świadkiem. To właśnie nimi chciałem się podzielić – mówił Adam Bujak na antenie Polskiego Radia.

Wojciech Karpiński. Siła, którą kryły "książki zbójeckie"

- Każde pokolenie ma swoje własne tego typu teksty. Dla mnie w Warszawie w roku 1956, na kilka miesięcy przed Październikiem, taką książką zbójecką, pierwszą i najważniejszą, był "Zniewolony umysł" Miłosza - opowiadał w archiwalnym radiowym nagraniu Wojciech Karpiński. 11 maja 1943 roku urodził się ten ceniony eseista, znawca sztuki i literatury.

Jan Kazimierz we francuskiej niewoli

Król Jan Kazimierz kojarzony jest głównie z licznymi wojnami, które w czasie jego panowania toczyła Rzeczpospolita. Nim jednak ostatni Waza zasiadł na polskim tronie, prowadził bardzo bujne życie. Był m.in. jezuitą i kardynałem, a jako wicekról Portugalii spędził dwa lata we francuskim areszcie.

Jak zostać królową? Ludwika Maria Gonzaga i polski tron

Była to kobieta pod wieloma względami nietypowa - pierwsza Francuzka na polskim tronie, żona dwóch polskich królów. Obok m.in. Bony Sforzy to jedna z tych królowych, które miały wpływ na rządy w Polsce. 10 maja 1667 roku zmarła Ludwika Maria Gonzaga de Nevers.

"Krystaliczny sopran, wybitna koloraturowa technika". Bogna Sokorska "słowikiem Warszawy"

– Była jedną z ostatnich artystek, których technika śpiewu dorównywała umiejętnościom dawnych wielkich mistrzyń. W dodatku jej kreacje odznaczały się wielką kulturą, muzykalnością, a i ona sama była przecież bardzo towarzyska, wesoła i pełna uroku. Myślę więc, że warto o niej pamiętać jako o jednej z najświetniejszych śpiewaczek lat 60. i 70. XX wieku – mówił muzykolog Józef Kański na antenie Polskiego Radia.

Bajończycy wciąż obecni w pamięci Polonii. „To historia, której młodzi już często nie znają”

9 maja we francuskim La Targette koło Arras odbędą się uroczystości upamiętniające polskich ochotników Legii Cudzoziemskiej poległych podczas I wojny światowej. Pod pomnikiem Bajończyków hołd żołnierzom oddadzą przedstawiciele Polonii, organizacji kombatanckich i lokalnych władz. O historii Bajończyków opowiada prof. Gabriel Garcon z Uniwersytetu w Lille, autor książki „Bajończycy – Les Bayonnais, Les Volontaires Polonais dans la Légion Etrangère 1914-1915”. Zobacz więcej na temat: Polonia Francja I wojna światowa

historia Polski

Monte Cassino w literaturze i sztuce. Artyści wobec legendy bitwy

Przewrót majowy. Jak Piłsudski chciał obalić sejmokrację

Felicjan Sławoj Składkowski. Ostatni premier II RP

Bitwa pod Połańcem. Zwycięski epizod insurekcji kościuszkowskiej

91. rocznica śmierci Józefa Piłsudskiego

Mózg Józefa Piłsudskiego pod mikroskopem

Adam Bujak. Posłuchaj wspomnień fotografa Jana Pawła II

120 lat temu urodziła się Maria Kann, harcerka, pisarka, Sprawiedliwa wśród Narodów Świata

"Operacja praska". Koniec II wojny światowej w Europie

Jędrzej Śniadecki. Gwiazda chemii i nie tylko

Nastolatek skatowany przez ZOMO. Kulisy zabójstwa Piotra Majchrzaka

Wojciech Karpiński. Siła, którą kryły "książki zbójeckie"

Jan Kazimierz we francuskiej niewoli

Jak zostać królową? Ludwika Maria Gonzaga i polski tron

Witold Woyda. "Dosłownie bawiłem się z przeciwnikami i czułem, że nie mogę przegrać walki"

"Krystaliczny sopran, wybitna koloraturowa technika". Bogna Sokorska "słowikiem Warszawy"

Politycy w Dniu Europy o UE: niezwykle ważna ale wymaga zmian

Bajończycy wciąż obecni w pamięci Polonii. „To historia, której młodzi już często nie znają”