Polskie Radio
Section05

historia Polski

Цікава лише істина? | Tylko prawda jest ciekawa?

У двомовній програмі «Pół na Pół | Пів na Пів» говоримо з професором Ґжеґожем Мотикою — істориком і політологом, дослідником новітньої історії Польщі та України, а від 2024 року директором Військового історичного бюро. Приводом до розмови стала його нова книжка, написана у формі інтерв’ю з Анджеєм Бжезецьким, — «Gry pamięcią. O polityce historycznej, Polsce, Ukrainie i Rosji», що вийшла у видавництві Literackie у липні 2026 року. |  W dwujęzycznej audycji „Pół na Pół | Пів na Пів” gościmy profesora Grzegorza Motykę – historyka i politologa, badacza najnowszej historii Polski i Ukrainy, a od 2024 roku dyrektora Wojskowego Biura Historycznego. Pretekstem do rozmowy jest jego najnowsza książka, będąca rozmową z Andrzejem Brzezieckim – „Gry pamięcią. O polityce historycznej, Polsce, Ukrainie i Rosji”, wydana przez Wydawnictwo Literackie w lipcu 2026 roku.
Zobacz więcej na temat:  Польща-Україна пів-на-пів/pół na pół історія історична правда Wołyń Волинський злочин Волинь Волинська трагедія Grzegorz Motyka

"Dom warszawski". Beata Chomątowska: czasem reporterski temat czeka tuż za ścianą

Przedwojenna elita, niemieccy okupanci, działacze partyjni i opozycjoniści. Kolejne rozdziały polskiej historii pozostawiły ślady w jednej modernistycznych kamienic przy Litewskiej 10 w Warszawie. W swojej najnowszej książce Beata Chomątowska zagląda za fasadę budynku i rekonstruuje losy ludzi, którzy przez niemal dziewięć dekad nazywali to miejsce swoim domem.
Zobacz więcej na temat:  Aldona Łaniewska-Wołłk literatura polska Warszawa Dwójka II wojna światowa KSIĄŻKA książki literatura Beata Chomątowska

Człowiek, którego wyobraźnia wyprzedzała epokę. Postać Mariana Walentynowicza

- Marian Walentynowicz był kimś, kogo dziś nazwalibyśmy celebrytą. Polska Agencja Prasowa publikowała krótkie informacje o tym, że Marian Walentynowicz właśnie wrócił z Afryki albo przypłynął takim czy innym statkiem. Był postacią znaną towarzysko i rozpoznawalną w Warszawie - mówił w Dwójce Marek Górlikowski, autor książki "Ilustrator. Przygody ojca Koziołka Matołka tylko dla dorosłych".
Zobacz więcej na temat:  Marian Walentynowicz Dwójka Monika Kopcik Jakub Kukla KULTURA malarstwo komiks reportaż

87 lat temu Związek Sowiecki napadł na Polskę. Agresor wkroczył na Kresy

17 września 1939 roku, łamiąc obowiązujący polsko-sowiecki pakt o nieagresji, Armia Czerwona wkroczyła na teren Rzeczypospolitej Polskiej, realizując tym samym ustalenia zawarte w tajnym protokole niemiecko-sowieckiego paktu Ribbentrop-Mołotow. Konsekwencją sojuszu dwóch zbrodniczych totalitaryzmów był rozbiór osamotnionej w walce Polski.
Zobacz więcej na temat:  17 września 1939 agresja sowiecka Kresy II wojna światowa

Od księstwa do Korony. 500 lat temu zmieniły się losy Mazowsza

Przez stulecia Mazowsze pozostawało pod rządami własnej linii Piastów, prowadziło politykę wobec sąsiadów i odgrywało istotną rolę w tej części Europy. Dopiero śmierć ostatniego męskiego przedstawiciela dynastii otworzyła drogę do ostatecznego włączenia księstwa do Królestwa Polskiego. W 500. rocznicę tych wydarzeń Muzeum Mazowieckie w Płocku przypomina historię regionu na wystawie "Mazowsze dla Korony".
Zobacz więcej na temat:  Dwójka Mazowsze Jakub Kukla Płock Piastowie muzeum KULTURA

Polskie medale dla Włochów, którzy ukrywali Polaka ze Śląska wcielonego do Wehrmachtu

W miejscowości Castelfiorentino w Toskanii uhonorowano w środę polskimi medalami siedmiu Włochów, którzy w czasie II wojny światowej ukrywali Wiktora Szołtyska (1925-1971). Jako młody Ślązak został on wcielony do Wehrmachtu, a później przedostał się na stronę polską i trafił do armii generała Władysława Andersa.
Zobacz więcej na temat:  Włochy Władysław Anders II Korpus II wojna światowa

Teatr muzyczny o Zagładzie. Przed nami nowa adaptacja "Pianisty" Szpilmana

Świat usłyszał o Władysławie Szpilmanie dzięki książce "Pianista" i zrealizowanemu na jej podstawie, wielokrotnie nagradzanemu filmowi Romana Polańskiego. Andrzej Szpilman, polski kompozytor i producent muzyczny, był odpowiedzialny za wydanie wspomnień ojca. Teraz przygotowuje spektakl, który opowie o mniej znanych wątkach w biografii artysty.
Zobacz więcej na temat:  Bartosz Panek Władysław Szpilman Andrzej Szpilman musical Dwójka KULTURA TEATR

Polskość odnaleziona po latach. Wzruszające historie Polek z Uzbekistanu

W Taszkencie od ponad 30 lat działa Stowarzyszenie Polonia-Uzbekistan-Polska. Jego członkowie pielęgnują język, kulturę i tradycje, organizują święta i wydarzenia związane z Polską. Dla części z nich polskość jest rodzinnym dziedzictwem przekazywanym z pokolenia na pokolenie. Dla innych stała się czymś, co trzeba było dopiero odkryć – w rodzinnych opowieściach, archiwach i dokumentach. Historie Wiktorii Żurakowskiej, Eleny Labeckiej i Donaty Dawronowej pokazują, jak silna potrafi być więź z krajem przodków.
Zobacz więcej na temat:  Uzbekistan Polonia Polacy za granicą

Grzegorz Boguta: ogromnie się bałem. Sprawdzić można się dopiero w boju

Naukowiec, wydawca, działacz opozycji demokratycznej, współtwórca Niezależnej Oficyny Wydawniczej NOWA. Grzegorz Boguta powrócił w Dwójce do doświadczeń, które ukształtowały jego zawodową i życiową drogę. Jednym z nich było zaangażowanie w działalność Komitetu Obrony Robotników. – Ogromnie się bałem. Uważałem, że muszę być rozważny, to znaczy nie dać się złapać – wspominał w "Zapiskach ze współczesności".
Zobacz więcej na temat:  Grzegorz Boguta Wacław Holewiński opozycja demokratyczna drugi obieg Dwójka PRL