Georgi Gospodinow & Emine Sadk. Opowieści z bułgarskich peryferii

Ostatnia aktualizacja: 27.06.2026 12:30
Literatura Georgiego Gospodinowa i Emine Sadk prowadzi czytelników w miejsca oddalone od głównych szlaków: ku pamięci, prowincji, osobliwym historiom i doświadczeniom ludzi żyjących na styku różnych kultur. O opowiadaniach ze zbioru "I wszystko stało się księżycem" oraz powieści "Karawana z gawronami" dyskutowaliśmy, przyglądając się współczesnej literaturze bułgarskiej i jej nieoczywistym sposobom opowiadania o świecie. Książki recenzowali Magda Mikołajczuk i Piotr Kofta.
Od kosmosu samotności po płonącą prowincję: dwie ważne pozycje współczesnej literatury bułgarskiej.
Od kosmosu samotności po płonącą prowincję: dwie ważne pozycje współczesnej literatury bułgarskiej.Foto: materiały promocyjne

Georgi Gospodinow "I wszystko stało się księżycem" (tłum. Magdalena Pytlak)

Co można by zrobić w ciągu ostatnich 8 minut i 19 sekund świata? Ile kobiet mieści alfabet? Jak wygląda uojcowienie? I czy istnieje Bóg imion? Każde z opowiadań Gospodinowa mogłoby być krótką odpowiedzią na zaskakujące pytania, o których istnieniu nie mieliśmy pojęcia. Historie absurdalne, ironiczne, melancholijne, rozpięte od sentymentalnej przeszłości ku dalekiej, niepewnej przyszłości.

Przy pomocy nieoczywistych narratorów obserwujemy nasze życie utkane z opowieści różnego rozmiaru. Możemy tu spotkać Gaustyna, bułgarskiego pisarza, czy pewnego ogrodnika. Każdy tekst jest jak małe okno otwierające się na nowe światy, czasem na cały kosmos samotności, skąd już blisko na księżyc.

Doskonała literatura dla zabieganych, z której, nawet po kilku zdaniach, wychodzi się odmienionym.

Georgi Gospodinow to jeden z najpopularniejszych pisarzy Środkowej Europy. Laureat między innymi Międzynarodowej Nagrody Bookera i Nagrody Angelus. Jest najczęściej tłumaczonym bułgarskim autorem okrzykniętym mianem Prousta Wschodu. Jego ostatnia powieść wydana w Polsce, Ogrodnik i śmierć, zdobyła tytuł Książki Roku 2025 według "Książek. Magazynu do czytania". 

>>> Posłuchaj audycji "Czytelnia"

Emine Sadk "Karawana z gawronami" (tłum. Magdalena Pytlak)

Każdy kraj ma swoją literacką wyprawę w interior. Ta jest przepełniona południową energią, smakiem soczystych brzoskwiń, dęciem w klarnety i smutkiem prowincji. Wraz z nauczycielem Nikołajem Todorowem tańczymy na cygańskim weselu, ukrywamy się u ciotki-znachorki, a wreszcie wzniecamy ogień rewolucji. Jednocześnie jego ucieczka w krainę Łudogorje (zwaną też Deliormanem) odkrywa przed nami historie podwójnych imion i tożsamości miejscowych Turków. Sadky pokazuje nam, na ile rozjeżdżają się opowieści metropolii i niewysłuchanej prowincji.

Nie wracajmy do miasta.

Ono płonie.

[Powyższe opisy pochodzą od wydawców]

***

Tytuł audycji: Czytelnia

Prowadzenie: Małgorzata Szymankiewicz

Data emisji: 27.06.2026

Godz. emisji: 12.00

Czytaj także

Argentyńskie opowieści z mrocznej strony świata

Ostatnia aktualizacja: 13.06.2026 23:00
W "Czytelni" Iwona Rusek i Piotr Kofta zrecenzowali dwie powieści pióra argentyńskich pisarek. To "Słoneczne miejsce dla mrocznych ludzi" Mariany Enriquez oraz "Cesarstwo, które nigdy nie istniało" Angeliki Gorodisher. To dwie odrębne literackie propozycje, które łączy fascynacja tym, co nieoczywiste, niepokojące i wymykające się prostym interpretacjom.
rozwiń zwiń