X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Powieści na antenie

"Lewa wolna"

16.08.2019 11:41
W cyklu "To się czyta latem" prezentowaliśmy powieść Józefa Mackiewicza "Lewa wolna", łącząca fikcję powieściową z autentycznymi wydarzeniami okresu wojny polsko-bolszewickiej.
Jerzy Radziwiłowicz
Jerzy Radziwiłowicz Foto: Grzegorz Śledź/PR2
Posłuchaj
15'13 Józef Mackiewicz "Lewa wolna", czyta Jerzy Radziwiłowicz - fragm. 1 (Dwójka/To się czyta latem)
14'30 Józef Mackiewicz "Lewa wolna", czyta Jerzy Radziwiłowicz - fragm. 2 (Dwójka/To się czyta latem)
12'47 ózef Mackiewicz "Lewa wolna", czyta Jerzy Radziwiłowicz - fragm. 3 (Dwójka/To się czyta latem)
14'54 Józef Mackiewicz "Lewa wolna", czyta Jerzy Radziwiłowicz - fragm. 4 (Dwójka/To się czyta latem)
14'12 Józef Mackiewicz "Lewa wolna", czyta Jerzy Radziwiłowicz - fragm. 5 (Dwójka/To się czyta latem)
więcej
Audio

"Lewa wolna" to rozkaz przekazywany z szeregu do szeregu w kolumnie marszowej dla dania drogi innej kolumnie. Użyte w tytule powieści Józefa Mackiewicza słowa mogą oznaczać "danie drogi" bolszewizmowi. "Lewa wolna" łączy fikcję powieściową z autentycznymi wydarzeniami okresu wojny polsko-bolszewickiej. Akcja toczy się po jednej i po drugiej stronie.

Mackiewicz miał niespełna siedemnaście lat, gdy poszedł na tę wojnę jako ochotnik. Dwa lata służył w kawalerii. Po stronie polskiej walczyli też Kozacy kubańscy i ochotnicy rosyjscy. Zetknięcie się z nimi miało wpływ na późniejszą twórczość i na poglądy polityczne pisarza.

Na antenie zabrzmi jedynie 5 fragmentów związanych z latem 1920 roku, ale całą powieść w mistrzowskiej interpretacji Jerzego Radziwiłowicza mogą znaleźć Państwo tutaj.

***

Tytuł audycji: To się czyta latem

Przygotowała:  Anna Lisiecka

Data emisji: 12.08-16.08.2019

Godzina emisji: 10.45

am

Zobacz więcej na temat: Józef Mackiewicz
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

"Lewa wolna". Józef Mackiewicz o wojnie polsko-bolszewickiej 1920 roku

11.08.2019 15:10
W tygodniu upamiętniającym Bitwę Warszawską przypomnijmy fragmenty powieści wydanej po raz pierwszy przez londyńskie wydawnictwo Krąg w 1965 roku. To swoisty eksperyment, w którym autor do narracji literackiej wprowadza fragmenty archiwalnych dokumentów, pozwalając niejako zajrzeć za kulisy wydarzeń frontowych. Czyta Jerzy Radziwiłowicz.
Józef Mackiewicz
Józef MackiewiczFoto: Archiwum Emigracji UMK
Posłuchaj
15'13 Józef Mackiewicz "Lewa wolna", czyta Jerzy Radziwiłowicz - fragm. 1 (Dwójka/To się czyta latem)
14'30 Józef Mackiewicz "Lewa wolna", czyta Jerzy Radziwiłowicz - fragm. 2 (Dwójka/To się czyta latem)
12'47 ózef Mackiewicz "Lewa wolna", czyta Jerzy Radziwiłowicz - fragm. 3 (Dwójka/To się czyta latem)
14'54 Józef Mackiewicz "Lewa wolna", czyta Jerzy Radziwiłowicz - fragm. 4 (Dwójka/To się czyta latem)
14'12 Józef Mackiewicz "Lewa wolna", czyta Jerzy Radziwiłowicz - fragm. 5 (Dwójka/To się czyta latem)
więcej
"Fot.

"Lewa wolna" to rozkaz przekazywany z szeregu do szeregu w kolumnie marszowej dla dania drogi innej kolumnie. Użyte w tytule powieści Józefa Mackiewicza słowa mogą oznaczać "danie drogi" bolszewizmowi. "Lewa wolna" łączy fikcję powieściową z autentycznymi wydarzeniami okresu wojny polsko-bolszewickiej. Akcja toczy się po jednej i po drugiej stronie.

Mackiewicz miał niespełna siedemnaście lat, gdy poszedł na tę wojnę jako ochotnik. Dwa lata służył w kawalerii. Po stronie polskiej walczyli też Kozacy kubańscy i ochotnicy rosyjscy. Zetknięcie się z nimi miało wpływ na późniejszą twórczość i na poglądy polityczne pisarza.

Operacje wojskowe i działania polityczne są w powieści przedstawione na podstawie źródeł polskich, bolszewickich, rosyjskich emigracyjnych, ukraińskich, białoruskich i zachodnich. Postacie historyczne mówią słowami wypowiedzianymi naprawdę. Związek między fabułą i dokumentem w "Lewej wolnej" pięknie opisał Marian Hemar:

"Józef Mackiewicz na osnowie ludzkich przeżyć pisze historię, ona jest bohaterką książki. Nie umiem sobie inaczej wyjaśnić, dlaczego gdzieniegdzie świetną kompozycję powieści rozrywa, rozsadza jakby, publicystyka dowodów, cytatów, cyfr, skąd nagle pośrodku znakomitego toku narracji – mapy, po co dokumentacja rozkazów dziennych, listów, telefonogramów, świadków i raportów? Rzecz to niezmiernie ciekawa, jak to suche, rzeczowe autentyzowanie przydaje książce napięcia miast je przerywać, jak podnosi zainteresowanie czytelnika na jakiś wyższy poziom, bardziej jeszcze chciwy tych wszystkich faktów. W tym właśnie niemal «antypowieściowym» chwycie ujawnia się najżywiej rasowy, nieomylny artyzm Józefa Mackiewicza. Nie można nie wyrazić podziwu dla ogromu pracy przygotowawczej, badawczej, historycznej, której dokonać musiał autor, ileż czasu musiał prześlęczeć w bibliotekach, ileż dokumentów przewertować, jak do nich trafił w naszych emigracyjnych warunkach. … Książką Józefa Mackiewicza jestem głęboko przejęty, głęboko poruszony, z serca mu za nią dziękuję". ("Tydzień Polski" 1966 nr 3, później w książce "Awantury w rodzinie", Londyn 1967.)

Bolszewizm opanował Rosję, bo przegrała wojnę. Z powieści – i ze źródeł historycznych – wynika niezbicie, że Piłsudski nie poparł białych armii, bo uważał, że bolszewicy są mniej groźnym wrogiem Polski, a zatem nie rozumiał, że bolszewizm zagraża światu. Mógł być unicestwiony w wyniku następnej wojny, którą by przegrał. W roku 1920 klęska bolszewizmu była o włos. Jednakże decyzja Piłsudskiego, że Polska nie wesprze antybolszewickich wojsk rosyjskich zapadła już w połowie 1919 roku, gdy do Warszawy przybył wysłany przez Lenina z tajną misją najwybitniejszy wtedy komunista polski, Julian Marchlewski (alias Jan Karski, alias Jan Kujawski). Lenin rozpoczynał decydującą kontrofensywę przeciw Kołczakowi, a naczelny organ PPS "Robotnik" drukował artykuł zatytułowany "Widmo caratu" i wiele podobnych. Do października 1919 Denikin uwolnił ogromną część kraju i zaproponował Piłsudskiemu operację, o której sam Piłsudski powiedział, według świadectwa Tadeusza Kutrzeby, przytoczonego w "Zwycięstwie" prowokacji, "Uderzenie na bolszewików w kierunku na Mozyrz niewątpliwie mogłoby się stać momentem decydującym… Polska na froncie poleskim miała dostateczną ilość sił, by takie uderzenie wykonać".

Ostatecznie bolszewizm został uratowany 12 października 1920 roku, gdy w Rydze zawarto "Umowę o preliminaryjnym pokoju i rozejmie między Rzecząpospolitą Polską z jednej a Rosyjską Federacyjną Republika Rad i Ukraińską Socjalistyczną Republiką Rad z drugiej strony".

Wydana w 1965 roku w Londynie książka wywołała sprzeciw Stowarzyszenia Kombatantów Polskich, które opublikowało broszurę pt. "W obronie prawdy historycznej". Są tam m.in. słowa gen. Tadeusza Pełczyńskiego: "Obraz lat 1919-20 zarysowany przez Mackiewicza … musimy całkowicie odrzucić jako nieprawdziwy, tendencyjnie wypaczony i uwłaczający nam […] Kawalerzyści polscy występujący w tej powieści, a reprezentujący żołnierza polskiego w ogóle, to ludzie bez żadnej busoli ideowej. […] Kobiety biorące udział w walce – to według Mackiewicza nierządnice i lesbijki rozwydrzone seksualnie. Przedstawia on je wszystkie w sposób poniżający Polki w ogóle".

Odpowiedział na to wydawca "Lewej wolnej", Juliusz Sakowski: "…generał Pełczyński niesłusznie chce widzieć w postaciach powieściowych symbole czy prototypy Polaków i Polek. Zgodny w tym poglądzie jest z teorią (i praktyką) socrealizmu, który domaga się od literatury bohaterów pozytywnych i najchętniej widziałby ich w młodej parze pracującej dla ojczyzny sowieckiej, jeżdżącej na traktorze i śpiewającej pieśni rewolucyjne".

Na antenie zabrzmi jedynie 5 fragmentów związanych z latem 1920 roku, ale całą powieść w mistrzowskiej interpretacji Jerzego Radziwiłowicza mogą znaleźć Państwo tutaj.

***

Na "To się czyta latem" od poniedziałku do piątku (12-16.08) w godz. 10.45-11.00 zaprasza Anna Lisiecka.

Zobacz więcej na temat: Józef Mackiewicz