Historia

Powstanie Warszawskie. 22 sierpnia. Krwawy bój o Dworzec Gdański

Ostatnia aktualizacja: 22.08.2020 06:00
Dwudziesty drugi dzień powstania, wtorek. Najważniejsze i najkrwawsze walki tego dnia toczą się na Żoliborzu i na Starym Mieście. 
Audio
  • - Walka o Dworzec Gdański była ewenementem, jeśli chodzi o użycie artylerii i broni maszynowej. (PR, 2014)
  • - Wyprawa kanałami na Żoliborz to było wielkie przeżycie - mówił Jerzy Peltz ps. Szerszeń. (PR)
  • Wspomnienia m.in. Haliny Andrzejewskiej na temat przedwczesnej śmierci podchorążego Włodzimierza Pietrzaka z plutonu "Mieczyków", batalionu AK "Czata 49", krytyka literackiego i prozaika. Cykl "Dni Walczącej Stolicy" Władysława Bartoszewskiego. (RWE, 1984)
Na zdjęciu patrol powstańczy na ulicy Jasnej. Dokładny dzień wydarzenia nieustalony. Sierpień 1944
Na zdjęciu patrol powstańczy na ulicy Jasnej. Dokładny dzień wydarzenia nieustalony. Sierpień 1944Foto: PAP/Reprodukcja Reprodukcja zdjęcia Sylwestra Brauna

W nocy oddziały powstańcze z Żoliborza i Kampinosu nacierają na tory kolejowe dzielące Żoliborz od Starówki. Idą szerokim frontem od Cytadeli po Instytut Chemiczny na Burakowie. Powstańcy przegrywają walkę i ponoszą ciężkie straty – liczba poległych i rannych przekracza tej nocy 300 osób. Niektóre oddziały ponoszą do 75 proc. strat.


Posłuchaj
02:18 A45674 22.08 Powstancze kalendarium_836270_1.mp3 - Walka o Dworzec Gdański była ewenementem, jeśli chodzi o użycie artylerii i broni maszynowej. (PR, 2014)

 

Część żołnierzy wycofuje się do Kampinosu, a kilkudziesięciu (z bronią i amunicją) przechodzi kanałami na Stare Miasto. Z powodu przytłaczającego ognia wroga powstańcy nie są w stanie zdobyć Dworca Gdańskiego. Wycofują się w stronę Starego Miasta. Do świtu walczą o Cytadelę bataliony "Zośka" i "Czata 49", po czym wycofują się, tracąc wielu ludzi.


Posłuchaj
02:52 22 sierpnia - Wyprawa kanałami na Żoliborz to było wielkie przeżycie - mówił Jerzy Peltz ps. Szerszeń. (PR)

 

Wieczorem Niemcy przejmują Arsenał przy ul. Długiej. Trwają walki na Starym Mieście o barykady przy ulicach Nalewki i Długiej, które zostają w rękach powstańców, podobnie jak barykada w ruinach Ratusza oraz klasztoru Kanoniczek na pl. Teatralnym.

Toczą się także zacięte walki w rejonie pl. Zbawiciela i na obrzeżach Pola Mokotowskiego o zasobniki z bronią i amunicją zrzucone w nocy przez aliantów.

Płonie Śródmieście. Strasznie cierpią cywile pod ostrzałem artyleryjskim nieprzyjaciela. Setki rodzin traci wszystko.

W "Biuletynie Informacyjnym" AK pisze o tym dniu Zofia Kossak-Szczucka ps. Weronika: "Dziś w powstańczej Warszawie dziesiątki tysięcy naszych braci, rodaków, sąsiadów z tej samej dzielnicy zostało pozbawionych domu. […] Przez zasypane gruzem i szkłem, przegrodzone barykadami ulice ciągną korowody tych najnieszczęśliwszych. […] Nie wiedzą, gdzie spędzą noc, czym nakarmią dzieci. […]"

Tego dnia Józef Stalin odpowiada premierowi Wielkiej Brytanii Winstonowi Churchillowi i prezydentowi Stanów Zjednoczonych Franklinowi Rooseveltowi na list sprzed dwóch dni: "[…] Wcześniej czy później prawda o garstce przestępców, którzy wszczęli awanturę warszawską w celu uchwycenia władzy, stanie się wszystkim znana. […] Z wojskowego punktu widzenia wytworzona sytuacja, ściągając wzmożoną uwagę Niemców na Warszawę, jest bardzo niekorzystna zarówno dla Armii Czerwonej, jak i dla Polaków. […]"

Posłuchaj
15:19 Dni Walczącej Stolicy, 22.08.mp3 Wspomnienia m.in. Haliny Andrzejewskiej na temat przedwczesnej śmierci podchorążego Włodzimierza Pietrzaka z plutonu "Mieczyków", batalionu AK "Czata 49", krytyka literackiego i prozaika. Cykl "Dni Walczącej Stolicy" Władysława Bartoszewskiego. (RWE, 1984)

 


Zobacz więcej na temat: HISTORIA Powstanie Warszawskie