Redakcja Polska
Dodaj w Google

Dodaj nas do preferowanych źródeł w Google, aby nasze wiadomości wyświetlały Ci się na górze wyników wyszukiwania

Wielkopolski Park Narodowy. Przyrodniczy skarb Polski ukształtowany przez lodowiec

17.11.2026 15:00
Polska przyroda to nie tylko Tatry, Bieszczady czy Puszcza Białowieska. Wśród mniej znanych, ale niezwykle interesujących miejsc znajduje się Wielkopolski Park Narodowy, nazywany żywym muzeum form polodowcowych. O jego wyjątkowym krajobrazie, bogactwie zwierząt i działaniach na rzecz ochrony przyrody opowiada Rafał Kurczewski, zastępca dyrektora do spraw ochrony przyrody i obszarów Natura 2000 Wielkopolskiego Parku Narodowego.
Audio
  • „Przyroda nieożywiona jest równie ważna, bo gdyby nie ona, nie byłoby przyrody ożywionej” – Rafał Kurczewski, zastępca dyrektora Wielkopolskiego Parku Narodowego ds. ochrony przyrody w rozmowie z Piotrem Żułnowskim [posłuchaj]
Wielkopolski Park Narodowy
Wielkopolski Park Narodowyfot. kierunkowo.pl

Wielkopolski Park Narodowy, choć nie zawsze pojawia się wśród pierwszych skojarzeń z polskimi parkami narodowymi, wyróżnia się niezwykłym dziedzictwem geologicznym. Na obszarze około 7,5 tysiąca hektarów można odnaleźć niemal wszystkie charakterystyczne formy terenu pozostawione przez lądolód, który kształtował ten region od około 70 do 10 tysięcy lat temu. Określenie „żywe muzeum form polodowcowych” dobrze oddaje charakter tego miejsca.

– To jest taki obszar, na którym w zasadzie wszystko, co po sobie pozostawił ten rzeźbiarz, jakim był lądolód między siedemdziesiąt tysięcy a dziesięć tysięcy lat temu, tutaj można odnaleźć – opowiada Rafał Kurczewski, zastępca dyrektora ds. ochrony przyrod Wielkopolskiego Parku Narodowego.

Ślady działalności lodowca widoczne są przede wszystkim w ukształtowaniu terenu. Na obszarze parku znajduje się jedenaście jezior rynnowych, które powstały w miejscach dawnych potężnych rzek płynących pod lodowcem i wewnątrz jego masy. Wyobrażenie sobie warstwy lodu o grubości nawet półtora kilometra pozwala lepiej zrozumieć skalę procesów, które doprowadziły do powstania dzisiejszego krajobrazu.

Larwa traszki grzebieniastej fot. wielkopolskipn.pl
Larwa traszki grzebieniastej   fot. wielkopolskipn.pl

Wbrew popularnemu wyobrażeniu o Wielkopolsce jako regionie całkowicie płaskim, na terenie parku znajdują się również wyraźne wzniesienia. Jedno z nich osiąga 132 metry nad poziomem morza. Ciekawostką jest także Oz Kosińsko-Mosiński, jeden z największych tego typu wałów w Europie. Z historią regionu wiążą się również Szwedzkie Góry, których nazwa nawiązuje do legend o potopie szwedzkim, choć ich dzieje sięgają znacznie wcześniejszych czasów.


Oz w Wielkopolskim Parku Narodowym (na południe od Poznania), nad Jeziorem Budzyńskim. Wzgórze zostało sztucznie rozcięte na osobne pagórki w czasach historycznych. Współcześnie człowiek wciąż na dużą skalę rozkopuje ozy, lokalizując w nich żwirownie fot. zywaplaneta.pl Oz w Wielkopolskim Parku Narodowym (na południe od Poznania), nad Jeziorem Budzyńskim. Wzgórze zostało sztucznie rozcięte na osobne pagórki w czasach historycznych. Współcześnie człowiek wciąż na dużą skalę rozkopuje ozy, lokalizując w nich żwirownie   fot. zywaplaneta.pl

Szczególne miejsce zajmują jeziora. Jednym z najbardziej malowniczych jest Jezioro Góreckie, na którym znajduje się wyspa zamkowa z ruinami romantycznego zamku. Interesującym przykładem polodowcowej rzeźby terenu jest także Jezioro Kociołek. Osobom zainteresowanym historią powstawania tych krajobrazów park oferuje ścieżkę dydaktyczną „Na tropach lądolodu”.

Puszczyk w Wielkopolskim Parku Narodowym fot. slupca24.pl Puszczyk w Wielkopolskim Parku Narodowym   fot. slupca24.pl

Przyrodnicze bogactwo Wielkopolskiego Parku Narodowego nie ogranicza się jednak do jezior i form geologicznych. Symbolem tego miejsca jest puszczyk. Na terenie parku naliczono około 50 par lęgowych tych sów. Co więcej, dzięki specjalnie przygotowanym budkom lęgowym i transmisjom internetowym można obserwować ich życie również na odległość. To ciekawa możliwość dla wszystkich, którzy interesują się polską przyrodą, także tych, którzy na co dzień mieszkają poza granicami kraju.

Wśród większych zwierząt można spotkać jelenie, wilki, a w ostatnich latach również łosie. Obecność wilków ma szczególne znaczenie dla równowagi całego ekosystemu. Jak podkreśla przedstawiciel parku, drapieżniki te pełnią ważną funkcję w przyrodzie.

– Ten drapieżnik na szczycie łańcucha pokarmowego jest niezwykle istotny. I tak, możemy je spotkać również w naszym Parku – mówi Rafał Kurczewski, odnosząc się do obecności wilków na terenie Wielkopolskiego Parku Narodowego.

Kruki w Wielkopolskim Parku Narodowym  fot.  Mariusz Jarek Kruki w Wielkopolskim Parku Narodowym   fot. Mariusz Jarek

Ważną częścią przyrodniczego krajobrazu są również ptaki. Liczne jeziora i obszary podmokłe stanowią siedliska dla wielu gatunków wodnych i wodno-błotnych. Park prowadzi między innymi działania ochronne na rzecz rybitw czarnych, których populacje stają się coraz rzadsze. Przygotowane dla nich specjalne platformy lęgowe przynoszą dobre efekty, a kolonia tych ptaków rozwija się.

Wielkopolski Park Narodowy jest także miejscem odpoczynku dla ptaków wędrujących przez Europę. Jesienią na jeziorach pojawiają się liczne stada gęsi, wśród nich gęgawy, a później również gęsi tundrowe i białoczelne przylatujące z dalekiej północy. Można tu obserwować także żurawie, bieliki, kanie rude i błotniaki.

„Przyroda nieożywiona jest równie ważna, bo gdyby nie ona, nie byłoby przyrody ożywionej”.
– Rafał Kurczewski, zastępca dyrektora Wielkopolskiego Parku Narodowego ds. ochrony przyrody i obszarów Natura 2000   fot. Piotr Żułnowski Rafał Kurczewski, zastępca dyrektora Wielkopolskiego Parku Narodowego ds. ochrony przyrody i obszarów Natura 2000  fot. Piotr Żułnowski

Ochrona przyrody obejmuje również mniej widocznych mieszkańców parku. Pracownicy zajmują się odtwarzaniem siedlisk płazów i gadów, w tym niewielkich zbiorników wodnych, które zanikają wskutek zmian środowiskowych. Szczególną uwagę poświęcają gatunkom takim jak kumak nizinny i traszka grzebieniasta.

Prowadzone są również projekty dotyczące bezkręgowców, zwłaszcza chrząszczy. W tym zakresie park współpracuje z Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza oraz Uniwersytetem Przyrodniczym w Poznaniu. Co ciekawe, do obserwacji i przekazywania informacji o napotkanych gatunkach zachęcani są także odwiedzający. Przygotowano dla nich specjalny atlas pomagający rozpoznawać wybrane gatunki owadów.

; 

Wielkopolski Park Narodowy odwiedza rocznie około miliona osób. To pokazuje, że miejsce cieszy się dużym zainteresowaniem, choć wciąż nie jest tak rozpoznawalne jak najbardziej znane polskie parki narodowe.

Pająk kwietnik fot. wielkopolskipn.pl
Pająk kwietnik   fot. wielkopolskipn.pl

– My i tak mamy około miliona osób rocznie. To jest sporo – zauważa Rafał Kurczewski, zastępca dyrektora ds. ochrony przyrod Wielkopolskiego Parku Narodowego.

Historia tego parku przypomina, jak różnorodna jest polska przyroda i jak wiele jej skarbów pozostaje poza głównym nurtem turystycznych opowieści. Dla Polaków mieszkających za granicą poznawanie takich miejsc może być również sposobem na utrzymywanie więzi z krajem pochodzenia.

Wielkopolski Park Narodowy jest jednym z przykładów tego bogactwa. Nawet jeśli od ojczyzny dzielą nas tysiące kilometrów, warto wiedzieć, jakie niezwykłe miejsca kryje polska ziemia.

pż

MKiŚ: chomik europejski Zwierzęciem Roku 2026. Wygrał z rysiem i wilkiem

16.02.2026 15:00
Chomik europejski został Zwierzęciem Roku 2026; w plebiscycie o tytuł zdobył prawie 32 proc. wszystkich głosów, wygrywając m.in. z rysiem euroazjatyckim i wilkiem szarym. Przez cały rok ten zagrożony gatunek gryzonia będzie bohaterem specjalnej kampanii edukacyjnej - poinformował w piątek resort klimatu.

Naturalny inżynier. Jak bóbr pomaga Polsce walczyć z suszą i zmianami klimatu

14.04.2026 15:21
Choć przez lata postrzegane jako szkodniki niszczące wały i uprawy, bobry wyrastają w oczach ludzi, dziś na naszych najważniejszych sojuszników w walce ze zmianami klimatu. Roman Głodowski, edukator przyrody ze Stowarzyszenia "Nasz Bóbr", wyjaśnia, dlaczego te największe europejskie gryzonie zasługują na stałą ochronę i jak ich obecność realnie wpływa na nasze bezpieczeństwo oraz stan wód w Polsce.

„Wilk nie jest leśnym potworem”. O faktach, mitach i dezinformacji wokół drapieżników

11.06.2026 17:00
Wilki w Polsce wciąż budzą silne emocje, choć – jak podkreśla kampanierka ze Stowarzyszenia Pracownia na rzecz Wszystkich Istot Katarzyna Wiekiera – dane o ich funkcjonowaniu w środowisku i relacjach z człowiekiem nie potwierdzają narracji o rosnącym zagrożeniu.