Prawniczka z RPA laureatką Pokojowej Nagrody Nobla

Południowoafrykańska prawniczka Navanethem „Navi” Pillay została laureatką tegorocznej Pokojowej Nagrody Nobla - ogłosił w piątek w Oslo Norweski Komitet Noblowski

Przewodniczący Norweskiego Komitetu Noblowskiego Jorgen Watne Frydnes pokazuje na swoim telefonie zdjęcie Navanethem „Navi” Pillay, która otrzyma Pokojową Nagrodę Nobla za rok 2026, w Instytucie Nobla w Oslo w Norwegii

EPA/JAVAD PARSA NORWAY

85-letnia Pillay została uhonorowana za swoje wysiłki na rzecz pokoju i prawa międzynarodowego – poinformował przewodniczący Norweskiego Komitetu Noblowskiego Joergen Watne Frydnes. Komitet ocenił, że Pillay pociągała państwa i przywódców krajowych do odpowiedzialności, dawała nadzieję ofiarom przemocy i konfliktów oraz przez całą swoją długą karierę wykazywała się silnym poczuciem moralności.

Pillay urodziła się w Durbanie w RPA, w rodzinie pochodzenia indyjskiego. Jako prawniczka przeciwstawiała się apartheidowi i broniła m.in. Nelsona Mandeli. Później była sędzią Międzynarodowego Trybunału Karnego dla Rwandy i Międzynarodowego Trybunału Karnego oraz Wysoką Komisarz ONZ do spraw Praw Człowieka. Odegrała istotną rolę w historycznym orzeczeniu trybunału dla Rwandy, który uznał, że gwałty i przemoc seksualna mogą wyczerpywać znamiona zbrodni ludobójstwa. Przyczyniła się również do przełomu w ściganiu osób winnych podżegania do ludobójstwa poprzez propagandę. 

BREAKING NEWS The Norwegian Nobel Committee has decided to award the 2026 #NobelPeacePrize to Navanethem “Navi” Pillay for her efforts to promote peace and international law. #NobelPrize https://t.co/97vurspw6z

— The Nobel Prize (@NobelPrize) October 9, 2026

Ostatnio była przewodniczącą Komisji Śledczej ONZ ds. Okupowanych Terytoriów Palestyńskich, która w ubiegłym roku stwierdziła, że Izrael dopuścił się ludobójstwa w Strefie Gazy. Strona izraelska odrzuciła ten raport jako „skandaliczny”. „W czasach, gdy rośnie liczba wojen i konfliktów, a sędziowie i instytucje prawa międzynarodowego są przedmiotem ataków politycznych, Komitet Noblowski pragnie przypomnieć, że zdolność do rozwiązywania konfliktów bez użycia siły lub przemocy zależy od międzynarodowej praworządności. Międzynarodowy system prawny, w ramach którego zbrodniarze wojenni są pociągani do odpowiedzialności, a ofiary nadużyć doczekują się sprawiedliwości, stanowi warunek wstępny dla pokojowego świata” – napisał Komitet Noblowski. 

Congratulations to lawyer and human rights activist Navanethem “Navi” Pillay on her Nobel Peace Prize. Few have devoted their lives to justice, peace and human dignity like she did. From the violence of apartheid in South Africa to the horrors of the Rwandan genocide, she has confronted some of humanity’s darkest chapters. She has looked the brutality of injustice in the eye and never looked away. She is the defender of the persecuted, the vulnerable, the voiceless and the excluded. Of the rule of law over the right of might. In a world that needs justice more than ever, her courage and moral clarity are a precious compass.

— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) October 9, 2026

Decyzję o uhonorowaniu Pillay z zadowoleniem przyjęło Biuro Praw Człowieka ONZ, doceniając jej wieloletnie zaangażowanie na rzecz praw człowieka. - To wspaniała wiadomość – potrzebujemy więcej poświęcenia i zaangażowania w sprawę praw człowieka – powiedziała dziennikarzom w Genewie Shabia Mantoo, rzeczniczka Biura Praw Człowieka ONZ.

Pokojowa Nagroda Nobla jest przyznawana od 1901 r. Do tegorocznej nagrody zgłoszono 287 kandydatów: 208 osób i 79 organizacji. 

PAP/IAR/ks