Od emocji do działania. Dr Maksi Kozińska o nowych ramach programowych i przyszłości szkół polonijnych

Praca nauczyciela w szkole polonijnej to coś więcej niż przekazywanie wiedzy o gramatyce czy historii – to budowanie bezpiecznej przestrzeni, w której język staje się mostem łączącym pokolenia. O tym, jak ważną rolę w edukacji poza granicami kraju odgrywają emocje, dobrostan oraz nowo wdrożone ramy programowe, opowiada dr Maksi Kozińska, ekspertka Instytutu Rozwoju Języka Polskiego i współautorka nowych wytycznych dla edukacji polonijnej.

Dr Maksi Kozińska

https://www.facebook.com/maksi.kozinska

Praca nauczyciela w szkole polonijnej to coś więcej niż przekazywanie wiedzy o gramatyce czy historii, to przede wszystkim budowanie bezpiecznej przestrzeni, w której język staje się mostem łączącym pokolenia. W ubiegły weekend w Londynie odbyła się konferencja skierowana do nauczycieli polonijnych w Wielkiej Brytanii, poświęcona przejściu od emocji do działania. O nowo wdrożonych ramach programowych polonijnej edukacji językowo-kulturowej oraz o tym, jak przekuć emocje w realne działania w szkole, opowiedziała jedna z ich współautorek, dr Maksi Kozińska, ekspertka Instytutu Rozwoju Języka Polskiego.

Języka nie da się odseparować od emocji, ponieważ powstał on po to, by wyrażać pragnienia, cele i ludzkie uczucia. Aby szkoła spełniała swoją funkcję, musi być miejscem bezpiecznym i wspierającym. W środowisku, w którym dzieci lub nauczyciele czują się zagrożeni lub boją się oceny, skupiają się wyłącznie na przetrwaniu, a nie na nauce i otwarciu na drugiego człowieka. Przełamanie strachu przed oceną pozwala budować atmosferę sprzyjającą swobodnemu rozwojowi. 

 

Kluczowy dla jakości nauczania jest również dobrostan samych nauczycieli, którzy pracując zawodowo od poniedziałku do piątku, przeznaczają sobotę na zajęcia polonijne oraz przygotowania do nich. Tak ogromne i ciągłe obciążenie wiąże się z ryzykiem wypalenia zawodowego. Dlatego tak ważne jest wsparcie ze strony społeczności i rodziców, wyrażające się w uszanowaniu wolnego czasu pedagogów i ich potrzeby odpoczynku. Wypoczęty nauczyciel, który przychodzi na zajęcia z uśmiechem, uczy znacznie skuteczniej.

Odpowiedzią na te wyzwania są nowe ramy programowe IRJP, stworzone przez praktyków łączących wiedzę z doświadczeniem cotygodniowej pracy polonijnej na całym świecie. Dokumenty te stanowią elastyczny przewodnik i wsparcie. Pierwszy dokument pomaga nauczycielom stawiającym pierwsze kroki, którzy szukają jasnego punktu wyjścia, drugi wspiera rozwój i tworzenie własnych materiałów, a trzeci dostarcza gotowych inspiracji na szybkie przygotowanie przed sobotnimi zajęciami. 

Potrzebna jest poprawa standardów programowych i jakości kształcenia w zakresie języków pochodzenia w krajach Europy i w świecie 🌎 💭Maksi Kozińska z Anglia Ruskin University w Cambridge wyjaśniała: na czym przede wszystkim należy się skupić, opracowując tę koncepcję. https://t.co/xA6vXOIqoS

— Instytut Rozwoju Języka Polskiego (@InstytutIRJP) January 10, 2025

Szkoła polonijna staje się dziś trzecim miejscem na emigracji, obok domu rodzinnego i szkoły systemowej. Budowanie w niej dobrych i bezpiecznych wspomnień sprawia, że wychowankowie w przyszłości chętnie posyłają do niej własne dzieci. Zmienia się także podejście samych rodziców, którzy coraz lepiej rozumieją, że kilkugodzinne zajęcia w sobotę nie zastąpią edukacji dziennej, ale dają dziecku cenny kapitał w postaci dwujęzyczności. Dodatkowo po Brexicie i w obliczu poprawiającej się sytuacji gospodarczej w Polsce, polski paszport i znajomość języka otwierają przed młodym pokoleniem nowe możliwości życiowe i zawodowe.

Zapraszamy do odsłuchania załączonego nagrania!