W pierwszym jesiennym odcinku "Zaułków historii" porozmawiamy o Kasie imienia Józefa Mianowskiego, najstarszej działającej w Polsce organizacji naukowej, co więcej - organizacji działającej do dzisiaj. Przypomnimy, kim był patron Kasy, Józef Mianowski (1804-1879), kiedy Kasa miała swój początek, jakie były jej cele i kto ją powołał, a także jaki był wpływ i jakie ograniczenia mogli Kasie narzucić Rosjanie.
Opowiemy o tym, jaki był kapitał fundacji i dlaczego w przededniu pierwszej wojny światowej Kasa Mianowskiego była najbogatszą instytucją wspierającą naukę na ziemiach polskich. Poruszymy też wątek roli Kasy w II Rzeczpospolitej, działającej na podstawie nowego statutu i pod zmienioną nazwą. Poszukamy odpowiedzi na pytanie, co właściwie finansowano za pomocą pieniędzy z Kasy.
Przypomnimy też najważniejszych ludzi zarządzających Kasą i wyruszymy do domu fundacji w Mlądzu, który zwano żartobliwie Mądralinem. Omówimy wreszcie najnowsze epizody z dziejów Kasy: jej funkcjonowanie w PRL-u do roku 1952 i reaktywację Kasy w 1991 roku…
Gościem "Zaułków historii" będzie prof. Leszek Zasztowt, historyk z Uniwersytetu Warszawskiego.
***
Tytuł audycji: Zaułki historii
Przygotowanie: Wacław Holewiński
Data emisji: 6.10.2026
Godz. emisji: 13.05
