Przed młodymi skrzypkami niemal trzy tygodnie muzycznych zmagań, które wyłonią tegorocznych laureatów konkursu. Od 8 października Poznań rozbrzmiewa muzyką polskich kompozytorów, zestawioną z bogatym repertuarem światowej literatury skrzypcowej. Uczestników oceniać będzie międzynarodowe grono jurorów – pedagogów i muzyków cenionych na całym świecie. Wśród nich znalazło się dwoje laureatów Konkursu Wieniawskiego z poprzednich lat.
10 jurorów zdecyduje o wynikach 17. Konkursu Wieniawskiego
W tegorocznej edycji Konkursu Wieniawskiego o wynikach rywalizacji decydować będzie 10 jurorów – najmniej wśród pięciu ostatnich edycji konkursu. Skład jury w poprzednich latach nie był stały: w 13. edycji w 2006 roku liczył 12 osób, pięć lat później – 14, a w 2016 roku aż 15. W 2022 roku jury tworzyło 11 osób.
"Szukam tego, żeby ktoś mnie zachwycił". Bartłomiej Nizioł na czele jury
Na czele zespołu oceniającego młodych artystów stanął Bartłomiej Nizioł. To jeden z jurorów konkursu, który oceniał skrzypków w poprzednich edycjach – podczas 16. edycji był członkiem składu jurorskiego. Tym razem objął funkcję przewodniczącego.
Bartłomiej Nizioł jest solistą i kameralistą, który od blisko czterech dekad koncertuje na całym świecie. Grę na skrzypcach rozpoczął jako pięciolatek. Z wyróżnieniem ukończył Akademię Muzyczną w Poznaniu w klasie prof. Jadwigi Kaliszewskiej, a następnie kontynuował naukę u prof. Pierre'a Amoyala w Conservatoire de Lausanne.
Świat usłyszał o nim w 1991 roku, gdy wygrał 10. Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego. To wydarzenie otworzyło mu drzwi do międzynarodowej kariery i występów na najważniejszych scenach koncertowych Europy i świata.
Czytaj też:
Artysta ma w dorobku ponad 20 albumów i jest laureatem pięciu nagród Fryderyk. Gra na skrzypcach Guarneri del Gesù z 1727 roku. Od 2008 roku dzieli się swoim doświadczeniem ze studentami jako profesor Hochschule der Künste Bern.
Od wielu lat Bartłomiej Nizioł zasiada w jury najważniejszych konkursów skrzypcowych. - Jako juror szukam pozytywnych elementów. Szukam tego, żeby ktoś mnie zachwycił, żeby dotarł do mojej duszy, żeby na moment pozbawił mnie tej rzeczywistości… Szukam tej przyjemnej strony. Gdy widać, że młody artysta nie radzi sobie z tremą, wtedy stres pojawia się też u jurorów – mówił w wywiadzie dla radiowej Dwójki.
Od laureatki do jurora. Agata Szymczewska
Agata Szymczewska to druga Polka, która zasiada w jury 17. Konkursu Wieniawskiego. Jest artystką, która może poszczycić się wieloma nagrodami: Paszportem "Polityki", czterema Fryderykami oraz nagrodą London Music Masters. Pełni też funkcję prymariuszki renomowanego kwartetu smyczkowego Karol Szymanowski Quartet.
Ważnym punktem jej kariery był udział w Międzynarodowym Konkursie Skrzypcowym im. Henryka Wieniawskiego w 2006 roku, na którym zajęła I miejsce. Tym samym stała się jedną z najbardziej rozpoznawalnych artystek swojego pokolenia i rozpoczęła międzynarodową karierę solistyczną. W 2022 roku została ambasadorką Konkursu Wieniawskiego, wspierając jego promocję i popularyzację. Oprócz koncertów solowych ważna jest dla niej muzyka kameralna, dzięki której koncertowała wspólnie z wieloma wybitnymi artystami, takimi jak Martha Argerich, Igor Levit, Anne-Sophie Mutter, Gidon Kremer, Maksim Wiengierow, Mischa Maisky i Yuri Bashmet.
Od 2020 roku jest doktorem habilitowanym UMFC w Warszawie oraz prowadzi klasę skrzypiec w ZPSM Nr 1 "Nowa Miodowa". Gra na skrzypcach Nicolo Gaglianiego (1755), użyczonych dzięki uprzejmości Anne-Sophie Mutter.
Jurorka o szerokich muzycznych horyzontach. Nancy Zhou
"Znana ze swojego wnikliwego języka muzycznego i porywającej wirtuozerii" - Nancy Zhou jest kolejną jurorką 17. Konkursu Wieniawskiego. Urodzona w Teksasie w rodzinie chińskich imigrantów, naukę gry na skrzypcach rozpoczęła pod kierunkiem ojca, a następnie studiowała u Miriam Fried w New England Conservatory, równolegle rozwijając zainteresowanie literaturą na Harvard University. Od ponad 20 lat występuje jako solistka z czołowymi orkiestrami, m.in. w Sztokholmie, Monachium, Hongkongu i San Diego. Koncertowała także na prestiżowych festiwalach i prowadzi kursy mistrzowskie. Jest artystką stowarzyszoną Queen Elisabeth Music Chapel oraz profesorem skrzypiec w Tianjin Juilliard School.
W jej działalności ważne miejsce zajmuje muzyka współczesna i poszukiwanie związków między muzyką a dziedzictwem kulturowym. W 2025 roku ukazał się jej debiutancki album STORIES (re)TRACED z muzyką na skrzypce solo.
Juror, pedagog i doświadczony skrzypek. Sungsic Yang
Wśród jurorów 17. Konkursu Wieniawskiego znalazł się także Sungsic Yang, zaliczany do grona czołowych skrzypków swojego pokolenia. Na swoim koncie ma m.in. zwycięstwo podczas Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Carla Flescha w Londynie w 1988 roku, a także wyróżnienia w wielu prestiżowych międzynarodowych konkursach skrzypcowych.
Jest absolwentem Conservatoire National Supérieur de Musique de Paris. Jako solista występował z czołowymi orkiestrami, m.in. Orchestre National de France, Royal Philharmonic Orchestra i BBC Symphony Orchestra. Nagrywa dla Sony Classical, a jego dorobek fonograficzny obejmuje koncerty skrzypcowe Brahmsa, Sibeliusa, Czajkowskiego i Mendelssohna. Yang jest także cenionym pedagogiem i jurorem międzynarodowych konkursów. Obecnie jest dyrektorem muzycznym Erato Ensemble oraz dziekanem Seoul Central Music Academy.
W jury Konkursu Wieniawskiego po raz trzeci. Vera Tsu Weiling
Vera Tsu Weiling to wybitna skrzypaczka i pedagog, profesor Konserwatorium Muzycznego w Szanghaju. Wielokrotnie zasiadała w jury najważniejszych międzynarodowych konkursów skrzypcowych, w tym – dwukrotnie – Konkursu Wieniawskiego: w 2011 i 2016 roku. Prowadziła kursy mistrzowskie i seminaria w wielu krajach, a jej uczniowie zdobywają nagrody na międzynarodowych konkursach.
Urodzona w Szanghaju, naukę gry na skrzypcach rozpoczęła w Centralnym Konserwatorium Muzycznym w Pekinie. W 1979 roku, jako studentka, zagrała przed Isaakiem Sternem podczas jego pierwszej wizyty w Chinach – wydarzenie to zostało uwiecznione w nagrodzonym Oscarem filmie dokumentalnym "Od Mao do Mozarta: Isaac Stern w Chinach". Rok później wyjechała do Stanów Zjednoczonych, gdzie studiowała m.in. u Dorothy DeLay i Rafaela Bronsteina.
Ukończyła The Juilliard School i Manhattan School of Music. W latach 1993-2000 była pierwszą zastępczynią koncertmistrza Hong Kong Philharmonic Orchestra, a od powrotu do Chin aktywnie łączy działalność koncertową z pracą pedagogiczną.
Ambasadorka współczesnej muzyki. Akiko Suwanai
Zasiadająca w jury Akiko Suwanai to jedna z najbardziej cenionych japońskich skrzypaczek, znana z rozległego repertuaru i zainteresowania muzyką współczesną. W 1990 roku, jako najmłodsza laureatka w historii konkursu, zdobyła I nagrodę na Międzynarodowym Konkursie im. Piotra Czajkowskiego. Od tego czasu występuje z najważniejszymi orkiestrami i dyrygentami na świecie, zarówno jako solistka, jak i kameralistka.
W jej repertuarze znajdują się zarówno dzieła klasyczne, jak i utwory współczesnych twórców. Wykonywała premierowo m.in. Seven Petera Eötvösa, a także koncerty skrzypcowe Jamesa MacMillana, Esa-Pekki Salonena i Krzysztofa Pendereckiego. Artystka gra na skrzypcach Guarneri del Gesù "Charles Reade" z 1732 roku. Ważną częścią działalności Akiko Suwanai jest również promowanie muzyki współczesnej i wspieranie młodych artystów. Założyła Międzynarodowy Festiwal Muzyczny NIPPON w Nagoi i Tokio, którego jest dyrektorką artystyczną.
Od skrzypiec po dyrygencki pulpit. Alexander Sitkovetsky
Do grona jurorów dołączył Alexander Sitkovetsky, który pełni funkcję dyrektora artystycznego renomowanej Orkiestry NFM Leopoldinum we Wrocławiu. Artysta urodził się w Moskwie w rodzinie o głębokich tradycjach muzycznych. Mając zaledwie osiem lat zadebiutował z orkiestrą. Wtedy też rozpoczął naukę w Yehudi Menuhin School, której dziś jest artystą stowarzyszonym. Menuhin był dla niego ważnym mentorem – wielokrotnie razem występowali. Sitkovetsky jest absolwentem Królewskiej Akademii Muzycznej w Londynie oraz Akademii im. Kronberga w Niemczech.
Był laureatem licznych nagród za działalność solistyczną i kameralistyczną. W 2011 roku zdobył I nagrodę w konkursie Trio di Trieste wraz z pianistką Wu Qian, a w 2016 roku otrzymał Lincoln Center Emerging Artist Award.
Skrzypek występuje z czołowymi orkiestrami w Europie, Azji i Ameryce Północnej, równolegle rozwijając karierę dyrygencką. Ważną część jego działalności stanowi muzyka kameralna – jest członkiem-założycielem nagradzanego Sitkovetsky Trio oraz stałym członkiem kwartetu smyczkowego Julii Fischer. Gra na skrzypcach Antonia Stradivariego "Parera" z 1679 roku.
Mistrz kameralistyki w jury Konkursu Wieniawskiego. Gerhard Schulz
Gerhard Schulz jest kolejnym jurorem 17. Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego. Urodził się w 1951 roku w Linzu w rodzinie muzyków. Studiował w Wiedniu, Düsseldorfie i Stanach Zjednoczonych. Przez ponad 30 lat był członkiem światowej sławy Alban Berg Quartett, z którym występował w najważniejszych ośrodkach muzycznych świata i nagrał dla EMI Records znaczną część repertuaru zespołu. Był także współzałożycielem Salzburg String Trio i Schulz Ensemble oraz pierwszym skrzypkiem Düsseldorf String Quartet. Założył także Waldstein Ensemble.
Skrzypek jest również cenionym pedagogiem. Od 1980 roku wykłada skrzypce na Uniwersytecie Muzyki i Sztuk Scenicznych w Wiedniu, a w kolejnych latach prowadził także zajęcia z kameralistyki w uczelniach muzycznych w Kolonii i Stuttgarcie. W 2009 roku zadebiutował jako dyrygent z Kopenhaską Orkiestrą Filharmoniczną.
Koncertmistrz i wychowanek Menuhin Music Academy. Liviu Prunaru
Liviu Prunaru naukę gry na skrzypcach rozpoczął w wieku sześciu lat. Jako młody artysta odnosił sukcesy w międzynarodowych konkursach, zdobywając m.in. I nagrodę w konkursach im. Rodolfa Lipizera i R. Molinariego. Studiował w International Menuhin Music Academy w Szwajcarii pod kierunkiem Alberto Lysy'ego, pracując m.in. z Yehudim Menuhinem, a następnie w Juilliard School u Dorothy DeLay. Doskonalił również umiejętności podczas kursów mistrzowskich Itzhaka Perlmana.
W 2006 roku objął stanowisko koncertmistrza Royal Concertgebouw Orchestra w Amsterdamie, które zajmował przez 18 lat. Równolegle rozwijał działalność solistyczną, występując z czołowymi orkiestrami i dyrygentami na całym świecie. Jest również aktywnym kameralistą i ma na koncie liczne nagrania, m.in. dzieł Beethovena, Brahmsa, Saint-Saënsa, Vivaldiego, Dvořáka i Griega. W 2010 roku został dyrektorem muzycznym International Menuhin Music Academy.
Regularnie zasiada również w jury najważniejszych międzynarodowych konkursów skrzypcowych, m.in. w 17. Międzynarodowym Konkursie Skrzypcowym im. Henryka Wieniawskiego.
Najmłodszy juror Konkursu Wieniawskiego. Andrea Obiso
Andrea Obiso jest najmłodszym członkiem tegorocznego jury. Urodzony w 1994 roku włoski skrzypek, już jako trzynastolatek zadebiutował jako solista. Jest laureatem wielu renomowanych konkursów skrzypcowych, m.in. ARD w Monachium, konkursu im. Chaczaturiana oraz Prix Ravel.
W 2020 roku został najmłodszym koncertmistrzem Accademia Nazionale di Santa Cecilia w Rzymie, a następnie pełnił funkcję pierwszego gościnnego koncertmistrza Orchestre de Paris. Jako solista występował z czołowymi orkiestrami i na najważniejszych scenach Europy, Azji i obu Ameryk.
Ważnym etapem jego edukacji były studia pod kierunkiem Borisa Belkina w Accademia Chigiana w Sienie oraz nauka w Curtis Institute of Music w Filadelfii, które ukończył w 2019 roku w klasie Aarona Rosanda i Midori Goto. Kształcił się również w zakresie dyrygentury, kompozycji i kontrapunktu. Gra na skrzypcach Giuseppe Guarneriego del Gesù z 1741 roku, udostępnionych przez Nippon Violin Society w Tokio.
***
Oprac. Anna Myśliwiec