Roman Jaworski - pisarz z dwóch rzeczywistości

Ostatnia aktualizacja: 11.03.2014 17:00
El Greco, Cervantes, przedśmiertny dansing w oberży, heros z miską na głowie... O zapomnianych książkach niezwykłego polskiego pisarza, kolekcjonera nazwisk, skazanego na swoiste pęknięcie w twórczości opowiadał w Dwójce historyk literatury prof. Jerzy Jarzębski.
Audio
  • Prof. Jerzy Jarzębski opowiada o twórczości Romana Jaworskiego (Notatnik Dwójki)
Cyrk Witolda Wojtkiewicza, przyjaciela Romana Jaworskiego, autora ilustracji do zbioru opowiadań pisarza pt. Historie maniaków
"Cyrk" Witolda Wojtkiewicza, przyjaciela Romana Jaworskiego, autora ilustracji do zbioru opowiadań pisarza pt. "Historie maniaków"Foto: Wikimedia/CC

W "Weselu hrabiego Orgaza" Romana Jaworskiego jest dwóch protagonistów: Dawid Yetmeyer (jak angielskie yet - jeszcze) oraz H. W. Havemeyer (have - mieć). – Myślałem, że to wymyślone nazwiska; okazało się jednak, że one rzeczywiście istnieją – powiedział prof. Jerzy Jarzębski. Autor powieści kolekcjonował nazwiska podobnie jak Witkacy - jego niemal rówieśnik. W przeciwieństwie jednak do tego drugiego Roman Jaworski to pisarz dziś zapomniany, choć co jakiś czas odkrywany. Kim był ten artysta?

– Roman Jaworski urodził się w 1883 r., dwa lata przed Witkacym – opowiadał prof. Jerzy Jarzębski. – Był prozaikiem i publicystą. Debiutował w 1903 r. Działał w świecie artystycznym Krakowa, Lwowa i Wiednia. Przyjaźnił się z Witkacym Chwistkiem, Irzykowskim, Wojtkiewiczem. Ilustracje tego ostatniego znalazły się w drugim wydaniu "Historii maniaków", które ukazało się w serii książek zapomnianych nakładem Wydawnictwa Literackiego – mówił.

Dla historii literatury pisarz jest właściwie autorem dwóch książek: wspomnianego zbioru sześciu opowiadań pt. "Historie maniaków", wydanego jeszcze przed wojną i zaliczanego do literatury młodopolskiej, oraz opublikowanego w z 1925 r. "Wesela hrabiego Orgaza", powieści z pogranicza dwóch rzeczywistości, umieszczanej w dziale groteskowych osobliwości dwudziestolecia międzywojennego. – Pisarz ten skazany jest więc na pewnego rodzaju pęknięcie. Można powiedzieć, że on sam jest autorem z dwóch rzeczywistości – stwierdził.

Roman Jaworski zmarł w szpitalu dla paralityków w 1944 r., w tym roku więc minie 70. rocznica jego śmierci. Zapraszamy do wysłuchania całej rozmowy, którą w "Notatniku Dwójki" z prof. Jerzym Jarzębskim przeprowadziły Anna Lisiecka i Bogumiła Prządka.

mc

Zobacz więcej na temat: Jerzy Jarzębski literatura
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Gdy ojciec pracuje, w domu ma być cisza. Historia rodziny Tomasza Manna

Ostatnia aktualizacja: 10.03.2014 09:00
– Sześcioro swoich dzieci państwo Mann wychowywali w duchu liberalnym. Był tylko jeden wyjątek. Gdy pisarz pracował, wszyscy domownicy byli zobowiązani do zachowania ciszy – mówiła w Dwójce prof. Katarzyna Jedynakiewicz-Mróz, znawczyni losów utalentowanej familii.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Miguela de Unamuno majstrowanie przy bohaterach

Ostatnia aktualizacja: 10.03.2014 09:09
- Był niezwykle silną osobowością, jednym z najwybitniejszych nazwisk w hiszpańskiej filozofii XX wieku, wspaniałym pisarzem, poetą i wybitnym politykiem – dorobek Unamuno oceniał tłumacz literatury hiszpańskiej, Carlos Marrodan Casas.
rozwiń zwiń