Polskie Radio
Section05

filozofia

Montaigne i "kanibale". Filozofowie XVI wieku przeciwko kolonizacji

- Do końca XV wieku świat miał trzy części: Azję, Afrykę i Europę. Wszyscy o tym wiedzieli, to było oczywiste. Świętym ośrodkiem tego świata w kulturze europejskiej była Jerozolima. Ten porządek geograficzny i porządek symboliczny, kulturowy, sakralny, one się zlewały. W wytwarzanych w średniowieczu mapach świata dotykamy bezpośrednio tego momentu, że to, co widzialne odsyła nas do tego, co niewidzialne. Taki był główny cel ówczesnych map świata - mówiła w Dwójce filozofka prof. Iwona Krupecka.
Zobacz więcej na temat:  Przemysław Wielgosz historia świata kolonie Dwójka KULTURA

Tomasz Stawiszyński: nie da się rozmawiać o sensie życia, nie rozmawiając o śmierci

– Ta książka wyrasta z przekonania, że żyjemy dziś w epoce kryzysu sensu. Niewątpliwie jest w nas głęboka potrzeba refleksji nad kwestiami fundamentalnymi, bo kultura trochę o tym zapomniała. Wszystko dookoła dzieje się tak szybko, jest tak intensywne, tak sformatowane i ukierunkowane na ekonomię, że te rzeczy umykają – mówił filozof Tomasz Stawiszyński. O jego nowej książce "Szukając sensu. Ważne teksty filozoficzne (i nie tylko)" rozmawialiśmy na antenie Dwójki.
Zobacz więcej na temat:  Jakub Kukla Tomasz Stawiszyński literatura Arthur Schopenhauer Fryderyk Nietzsche Albert Camus Blaise Pascal Benedykt XVI Dwójka KULTURA

Czy można ocalić sens życia, nie oszukując się co do jego kruchości?

W książce "Przeciw rozpaczy. O tragicznej wizji świata i sposobach jej przezwyciężania" prof. Wojciech Załuski proponuje szeroką panoramę filozoficznych odpowiedzi na jedno z najbardziej podstawowych doświadczeń ludzkiego istnienia. Czy człowiek rozpacza dlatego, że świat jest zły, czy raczej dlatego, że jest wystarczająco piękny, abyśmy nie potrafili pogodzić się z jego przemijaniem?
Zobacz więcej na temat:  religia Michał Nowak Dwójka

Jak nie przyzwyczaić się do zła? Bogdan Białek o przemocy i obojętności

- Dialog budujemy właściwie na gruncie humanizmu, poszanowania każdego człowieka, z uznaniem jego godności, z uznaniem prawa do istnienia w sposób, w jaki ta jednostka ona wybiera, w jaki ona chce, w sposób, który uznaje dla siebie za najbardziej dogodny. To są te elementarne wartości, na których budujemy dialog - mówił w Dwójce honorowy prezes Stowarzyszenia im. Jana Karskiego Bogdan Białek.
Zobacz więcej na temat:  Dwójka Jakub Kukla Jan Karski Agnieszka Holland Adam Michnik

Miejsce, w którym jesteśmy sami ze sobą. O prywatności w dobie algorytmów

Prywatność wydaje się czymś oczywistym: mamy swoje mieszkania, pokoje, listy, rozmowy, myśli, sekrety. Są rzeczy, którymi dzielimy się z nielicznymi albo wręcz nie dzielimy się z nikim. Czy jednak prywatność jest jedynie przywilejem jednostki? Totalitaryzm doskonale pokazał przecież, że człowieka można podporządkować nie tylko przez przemoc, lecz także przez odebranie mu miejsca, w którym pozostaje sam ze sobą.
Zobacz więcej na temat:  Michał Nowak Piotr Domeracki Dwójka prywatność

Niechęć do wysiłku, a może coś bardziej złożonego? Czym właściwie jest gnuśność?

Gnuśność ma złą prasę. Od dzieciństwa uczymy się, że nie wolno być leniwym, że trzeba się starać, pracować, rozwijać, wykorzystywać czas. W świecie, który każe nam być aktywnymi, produktywnymi i permanentnie zajętymi, gnuśny człowiek wydaje się podejrzany. Nie robi tego, co powinien. Nie nadąża. Nie optymalizuje własnego życia. Ale czym właściwie jest gnuśność? 
Zobacz więcej na temat:  Michał Nowak Dwójka