"Literatura broni nas przed bezsensem świata" – Opowiadając, konstruujemy nasze życie. Układamy je w jakąś logiczną całość. Literatura jest próbą formowania życia w coś, co ma swoją harmonię i swój sens – mówił Wiesław Myśliwski na antenie Polskiego Radia. Znakomity pisarz, autor m.in. takich powieści, jak "Kamień na kamieniu" i "Widnokrąg", kończy 25 marca 2025 roku dziewięćdziesiąt cztery lata. Zobacz więcej na temat: Wiesław Myśliwski literatura wspomnienie kultura ludowa chłopi wieś
Orędownik komunikacji wbrew własnym barierom. Dziedzictwo Jürgena Habermasa - Habermas sądził, iż do prawdziwej komunikacji może dojść wtedy, gdy pozbędziemy się wcześniej ideologicznych uprzedzeń. To znaczy kiedy przejdziemy pewien proces terapii, pojmowanej wręcz na wzór psychoanalityczny, bo tylko wtedy taka prawdziwa komunikacja, zdążająca do konsensusu, będzie miała sens - mówił w Dwójce Andrzej Szahaj, filozof i emerytowany profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Zobacz więcej na temat: Michał Nowak Dwójka Andrzej Szahaj komunikacja społeczeństwo
"Dasein na wielkim ekranie", czyli kino pod wpływem filozofii Heideggera Czy naprawdę trzeba przedzierać się przez gęsty, akademicki język, żeby zrozumieć jedną z najbardziej wymagających filozofii XX wieku? A może wystarczy… seans filmowy? Taki trop podejmuje Martyna Butrym w książce "Dasein na wielkim ekranie, czyli filozofia Martina Heideggera w filmach". Autorka pokazuje, że myśl Martina Heideggera doskonale wybrzmiewa w narracjach filmowych. Zobacz więcej na temat: Dwójka Martin Heidegger Jakub Kukla kino KULTURA
Neuroestetyka muzyki, czyli między neuronem a przeżyciem Muzyka jest zjawiskiem osobliwym: niematerialnym, a jednak dotykającym ciała. Abstrakcyjnym, a jednak wywołującym bardzo konkretne emocje. To napięcie dawniej opisywano w języku metafizyki, harmonii kosmosu lub psychologii uczuć. Zobacz więcej na temat: Michał Nowak Dwójka
Filozofia z góralskim uśmiechem. 95 lat temu urodził się ks. Józef Tischner 95 lat temu, 12 marca 1931 roku urodził się ks. Józef Tischner. "Był filozofem, a zarazem duszpasterzem; sam, a jednak zawsze dla innych. Za nim rozpościera się ogród wiedzy i tajemnicy" – pisał jego brat Kazimierz. Jego myśl na trwałe wpisała się w historię polskiej kultury i życia publicznego. Zobacz więcej na temat: Dwójka Józef Tischner duchowieństwo
"Kłamstwo polityczne nowego typu". Myśli słynnych kobiet Większość z nas słyszała o takich filozofach, jak Sokrates, Platon czy Arystoteles. Ale filozofia ma również twarz kobiety. Czego możemy nauczyć się od filozofek? Przy okazji Dnia Kobiet prezentujemy krótki przegląd wybranych myśli kilku dwudziestowiecznych myślicielek. Zobacz więcej na temat: Simone Weil Hannah Arendt chrześcijaństwo Barbara Skarga Czesław Miłosz dzień kobiet
Czy przywileje są czymś skandalicznym? Rozmowa z Janem Hartmanem Choć idealna równość jest utopią, która potrafi ukazać swoje mroczne oblicze, nowożytność z uporem maniaka zdaje się do niej powracać. A przecież praktyka życiowa uczy nas, że możemy być równi tylko wobec czegoś lub pod jakimś względem Zobacz więcej na temat: Michał Nowak Jan Hartman Dwójka
Geolog Stanisław Staszic. Co potrafił wyczytać z ziemi? Gdy myślimy o Stanisławie Staszicu, widzimy zazwyczaj działacza społecznego, publicystę, oświeceniowego reformatora. Rzadziej dostrzegamy człowieka, który z równą pasją pochylał się nad przekrojem skały, jak nad przekrojem społeczeństwa. O Staszicu jako ojcu polskiej geologii rozmawialiśmy w audycji z dr. Bartoszem Działoszyńskim z Wydziału Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. Zobacz więcej na temat: Stanisław Staszic geologia Dwójka Michał Nowak NAUKA
Ludwik Fleck. Zapomniany bohater, dla którego orężem była nauka - Nauka była, jak sądził, czymś, co może immunizować świat przeciwko zarazom XX wieku, przeciwko temu, co dzisiaj nazywamy dezinformacją, fake newsami. Jest to bohater silnie powiązany z naszą rzeczywistością i sądzę, że mimo iż zmarł kilka dekad temu, czytelnicy znajdą w tej książce szalenie aktualne tropy - mówiła w Dwójce Anna Wacławik, współautorka książki "Fleck. Ocalony przez naukę". Zobacz więcej na temat: Jakub Kukla Dwójka biografia medycyna Ludwik Fleck
Rozpacz pod maską błazna. "U Witkacego nie należy szukać pocieszenia" Był jednym z najoryginalniejszych twórców kultury polskiej. Malarz, pisarz, dramaturg, filozof, fotograf, twórca słynnych portretów, a także główny teoretyk awangardowej grupy malarzy formistów. Założył w Zakopanem Teatr Niezależny, w którym objął kierownictwo artystyczne. 24 lutego 1885 roku urodził się Stanisław Ignacy Witkiewicz "Witkacy". Zobacz więcej na temat: pisarz fotografia malarstwo literatura literatura polska rewolucja październikowa 1917
Uważany za jednego z prekursorów telewizji. Badał też tajemnice ludzkiej psychiki Był zwany szalonym profesorem filozofii, twórcą wielu wynalazków. Uważany za jednego z prekursorów telewizji. - Niewiele mamy takich umysłów w naszej historii. Ludzi, którzy byli tak bardzo cenieni w świecie – mówiła na antenie Polskiego Radia prof. Ewa Paczoska. Zobacz więcej na temat: psychologia wynalazcy
Łączy się z ciałem, choć może także obejmować sferę społeczną. Asceza Jej cel może być zarówno religijny, jak i moralny. Zawsze zakłada jednak hierarchię dóbr, która skłania do realizacji jednych kosztem drugich. W tym sensie jest nieustannym ćwiczeniem, mającym prowadzić do zbawienia, cnoty, harmonijnego życia. Zobacz więcej na temat: Dwójka Michał Nowak Piotr Domeracki
Środa Popielcowa. Proch i popiół mówią więcej, niż myślisz Posypanie głowy popiołem – wraz z przypomnieniem, że w "proch się obrócimy" – jest obrzędem przejmującym i działającym na wyobraźnię. Ten rytuał Kościoła katolickiego otwierający Wielki Post przywołuje symbolikę zakorzenioną głęboko w Biblii. Ale "proch" i "popiół" odsyłają również do starszych tradycji. Zobacz więcej na temat: Kościół katolicki religia chrześcijaństwo Biblia
"Wiem, że nic nie wiem". To jedno z najsłynniejszych zdań, które przetrwało setki lat W jednym z dzieł Platona Sokrates mówił, że nabrał wprawy w umieraniu. Że uczył się tego przez całe życie. Co wiemy o tym tajemniczym filozofie (znanym zresztą z powiedzenia "Wiem, że nic nie wiem"), który 15 lutego 399 roku p.n.e. został skazany na karę śmierci? Sokrates. Filozofia, podważanie autorytetów i droga ku śmierci Zobacz więcej na temat: Sokrates starożytność Ateny Grecja literatura śmierć
"Jedźmy z tym do papieża". Krzysztof Michalski i miejsce spotkań mistrzów – Gdy Michalskiemu przyszedł do głowy pomysł o Instytucie Nauk o Człowieku, podzielił się tym z Tischnerem. Ten powiedział: "Jedźmy z tym do papieża". Okazało się, że to był dobry pomysł – wspominał w Polskim Radiu eseista Wojciech Bonowicz. 11 lutego br. mija 13 lat od śmierci Krzysztofa Michalskiego, cenionego filozofa, twórcy jednego z najważniejszych europejskich centrów naukowych. Zobacz więcej na temat: Józef Tischner Jan Paweł II Andrzej Seweryn Krzysztof Król Wojciech Bonowicz Leszek Kołakowski chrześcijaństwo Aleksander Smolar
"Walka między mądrością a głupotą odbywa się wewnątrz nas" "Postępuj tak, abyś długo żył i dobrze ci się powodziło", głosi pierwsze przykazanie z "Podręcznika mądrości tego świata" ojca Józefa Marii Bocheńskiego. – Mądrość polega na tym, żeby żyć tak, aby życie w każdej chwili miało sens, a życie ma sens pod dwoma warunkami – pierwszy, jeśli człowiek do czegoś dąży, ma cel, a drugi – jeśli używasz chwili – mówił filozof w wywiadzie dla Polskiego Radia. Zobacz więcej na temat: Józef Maria Bocheński Uniwersytet Jagielloński II wojna światowa Monte Cassino
Doświadczenie czasu nigdy nie jest moralnie neutralne... Odpowiedzialność, wina, nadzieja bez czasu nie mają sensu. Kto pamięta, nie jest moralnie w tej samej sytuacji co ten, kto zapomina. Kto obiecuje, nie żyje już tylko w teraźniejszości. Kto odkłada decyzję, podejmuje decyzję - zwłoki. Zobacz więcej na temat: Dwójka Michał Nowak
Słynny polityk, noblista. Po jego śmierci odkryto te notatki Był sekretarzem generalnym ONZ, zginął w katastrofie lotniczej, przyznano mu Pokojową Nagrodę Nobla. Ten jeden z najważniejszych polityków swoich czasów prowadził prywatne zapiski – opublikowano je, a książka ta stała się sensacją. Zobacz więcej na temat: Dag Hammarskjold ONZ polityka chrześcijaństwo