Polskie Radio
Section05

filozofia

"Literatura broni nas przed bezsensem świata"

– Opowiadając, konstruujemy nasze życie. Układamy je w jakąś logiczną całość. Literatura jest próbą formowania życia w coś, co ma swoją harmonię i swój sens – mówił Wiesław Myśliwski na antenie Polskiego Radia. Znakomity pisarz, autor m.in. takich powieści, jak "Kamień na kamieniu" i "Widnokrąg", kończy 25 marca 2025 roku dziewięćdziesiąt cztery lata.
Zobacz więcej na temat:  Wiesław Myśliwski literatura wspomnienie kultura ludowa chłopi wieś

Orędownik komunikacji wbrew własnym barierom. Dziedzictwo Jürgena Habermasa

- Habermas sądził, iż do prawdziwej komunikacji może dojść wtedy, gdy pozbędziemy się wcześniej ideologicznych uprzedzeń. To znaczy kiedy przejdziemy pewien proces terapii, pojmowanej wręcz na wzór psychoanalityczny, bo tylko wtedy taka prawdziwa komunikacja, zdążająca do konsensusu, będzie miała sens - mówił w Dwójce Andrzej Szahaj, filozof i emerytowany profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.
Zobacz więcej na temat:  Michał Nowak Dwójka Andrzej Szahaj komunikacja społeczeństwo

"Dasein na wielkim ekranie", czyli kino pod wpływem filozofii Heideggera

Czy naprawdę trzeba przedzierać się przez gęsty, akademicki język, żeby zrozumieć jedną z najbardziej wymagających filozofii XX wieku? A może wystarczy… seans filmowy? Taki trop podejmuje Martyna Butrym w książce "Dasein na wielkim ekranie, czyli filozofia Martina Heideggera w filmach". Autorka pokazuje, że myśl Martina Heideggera doskonale wybrzmiewa w narracjach filmowych.
Zobacz więcej na temat:  Dwójka Martin Heidegger Jakub Kukla kino KULTURA

Geolog Stanisław Staszic. Co potrafił wyczytać z ziemi?

Gdy myślimy o Stanisławie Staszicu, widzimy zazwyczaj działacza społecznego, publicystę, oświeceniowego reformatora. Rzadziej dostrzegamy człowieka, który z równą pasją pochylał się nad przekrojem skały, jak nad przekrojem społeczeństwa. O Staszicu jako ojcu polskiej geologii rozmawialiśmy w audycji z dr. Bartoszem Działoszyńskim z Wydziału Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego.
Zobacz więcej na temat:  Stanisław Staszic geologia Dwójka Michał Nowak NAUKA

Ludwik Fleck. Zapomniany bohater, dla którego orężem była nauka

- Nauka była, jak sądził, czymś, co może immunizować świat przeciwko zarazom XX wieku, przeciwko temu, co dzisiaj nazywamy dezinformacją, fake newsami. Jest to bohater silnie powiązany z naszą rzeczywistością i sądzę, że mimo iż zmarł kilka dekad temu, czytelnicy znajdą w tej książce szalenie aktualne tropy - mówiła w Dwójce Anna Wacławik, współautorka książki "Fleck. Ocalony przez naukę".
Zobacz więcej na temat:  Jakub Kukla Dwójka biografia medycyna Ludwik Fleck

Rozpacz pod maską błazna. "U Witkacego nie należy szukać pocieszenia"

Był jednym z najoryginalniejszych twórców kultury polskiej. Malarz, pisarz, dramaturg, filozof, fotograf, twórca słynnych portretów, a także główny teoretyk awangardowej grupy malarzy formistów. Założył w Zakopanem Teatr Niezależny, w którym objął kierownictwo artystyczne. 24 lutego 1885 roku urodził się Stanisław Ignacy Witkiewicz "Witkacy".
Zobacz więcej na temat:  pisarz fotografia malarstwo literatura literatura polska rewolucja październikowa 1917

"Wiem, że nic nie wiem". To jedno z najsłynniejszych zdań, które przetrwało setki lat

W jednym z dzieł Platona Sokrates mówił, że nabrał wprawy w umieraniu. Że uczył się tego przez całe życie. Co wiemy o tym tajemniczym filozofie (znanym zresztą z powiedzenia "Wiem, że nic nie wiem"), który 15 lutego 399 roku p.n.e. został skazany na karę śmierci? Sokrates. Filozofia, podważanie autorytetów i droga ku śmierci  
Zobacz więcej na temat:  Sokrates starożytność Ateny Grecja literatura śmierć

"Jedźmy z tym do papieża". Krzysztof Michalski i miejsce spotkań mistrzów

– Gdy Michalskiemu przyszedł do głowy pomysł o Instytucie Nauk o Człowieku, podzielił się tym z Tischnerem. Ten powiedział: "Jedźmy z tym do papieża". Okazało się, że to był dobry pomysł – wspominał w Polskim Radiu eseista Wojciech Bonowicz. 11 lutego br. mija 13 lat od śmierci Krzysztofa Michalskiego, cenionego filozofa, twórcy jednego z najważniejszych europejskich centrów naukowych.
Zobacz więcej na temat:  Józef Tischner Jan Paweł II Andrzej Seweryn Krzysztof Król Wojciech Bonowicz Leszek Kołakowski chrześcijaństwo Aleksander Smolar

"Walka między mądrością a głupotą odbywa się wewnątrz nas"

"Postępuj tak, abyś długo żył i dobrze ci się powodziło", głosi pierwsze przykazanie z "Podręcznika mądrości tego świata" ojca Józefa Marii Bocheńskiego. – Mądrość polega na tym, żeby żyć tak, aby życie w każdej chwili miało sens, a życie ma sens pod dwoma warunkami – pierwszy, jeśli człowiek do czegoś dąży, ma cel, a drugi – jeśli używasz chwili – mówił filozof w wywiadzie dla Polskiego Radia.
Zobacz więcej na temat:  Józef Maria Bocheński Uniwersytet Jagielloński II wojna światowa Monte Cassino