Czy silniejszy ma rację? Platon o… sile Czy moc daje prawo do panowania? A może człowiek, który potrafi podporządkować sobie cały świat, ale nie potrafi zapanować nad samym sobą, jest w istocie człowiekiem słabym? Platon wielokrotnie powraca do problemu siły. Zobacz więcej na temat: Dwójka Michał Nowak Platon
Znamy nominowanych do Nagrody im. ks. Józefa Tischnera Co łączy książkę poświęconą Sokratesowi, rozważania o solidarności i działalność społeczną? W przypadku Nagrody im. ks. Józefa Tischnera odpowiedzią jest myślenie o człowieku i jego odpowiedzialności za innych. Już po raz 26. wyróżnieni zostaną autorzy i działacze społeczni, których praca nawiązuje do intelektualnego i etycznego dziedzictwa jednego z najważniejszych polskich filozofów XX wieku. Zobacz więcej na temat: Dwójka Józef Tischner literatura społeczeństwo
Montaigne i "kanibale". Filozofowie XVI wieku przeciwko kolonizacji - Do końca XV wieku świat miał trzy części: Azję, Afrykę i Europę. Wszyscy o tym wiedzieli, to było oczywiste. Świętym ośrodkiem tego świata w kulturze europejskiej była Jerozolima. Ten porządek geograficzny i porządek symboliczny, kulturowy, sakralny, one się zlewały. W wytwarzanych w średniowieczu mapach świata dotykamy bezpośrednio tego momentu, że to, co widzialne odsyła nas do tego, co niewidzialne. Taki był główny cel ówczesnych map świata - mówiła w Dwójce filozofka prof. Iwona Krupecka. Zobacz więcej na temat: Przemysław Wielgosz historia świata kolonie Dwójka KULTURA
Tomasz Stawiszyński: nie da się rozmawiać o sensie życia, nie rozmawiając o śmierci – Ta książka wyrasta z przekonania, że żyjemy dziś w epoce kryzysu sensu. Niewątpliwie jest w nas głęboka potrzeba refleksji nad kwestiami fundamentalnymi, bo kultura trochę o tym zapomniała. Wszystko dookoła dzieje się tak szybko, jest tak intensywne, tak sformatowane i ukierunkowane na ekonomię, że te rzeczy umykają – mówił filozof Tomasz Stawiszyński. O jego nowej książce "Szukając sensu. Ważne teksty filozoficzne (i nie tylko)" rozmawialiśmy na antenie Dwójki. Zobacz więcej na temat: Jakub Kukla Tomasz Stawiszyński literatura Arthur Schopenhauer Fryderyk Nietzsche Albert Camus Blaise Pascal Benedykt XVI Dwójka KULTURA
Czy można ocalić sens życia, nie oszukując się co do jego kruchości? W książce "Przeciw rozpaczy. O tragicznej wizji świata i sposobach jej przezwyciężania" prof. Wojciech Załuski proponuje szeroką panoramę filozoficznych odpowiedzi na jedno z najbardziej podstawowych doświadczeń ludzkiego istnienia. Czy człowiek rozpacza dlatego, że świat jest zły, czy raczej dlatego, że jest wystarczająco piękny, abyśmy nie potrafili pogodzić się z jego przemijaniem? Zobacz więcej na temat: religia Michał Nowak Dwójka
Jak nie przyzwyczaić się do zła? Bogdan Białek o przemocy i obojętności - Dialog budujemy właściwie na gruncie humanizmu, poszanowania każdego człowieka, z uznaniem jego godności, z uznaniem prawa do istnienia w sposób, w jaki ta jednostka ona wybiera, w jaki ona chce, w sposób, który uznaje dla siebie za najbardziej dogodny. To są te elementarne wartości, na których budujemy dialog - mówił w Dwójce honorowy prezes Stowarzyszenia im. Jana Karskiego Bogdan Białek. Zobacz więcej na temat: Dwójka Jakub Kukla Jan Karski Agnieszka Holland Adam Michnik
Dlaczego zostajemy przyjaciółmi? Platon o relacjach Dlaczego właściwie zostajemy przyjaciółmi? Czy dlatego, że jesteśmy do siebie podobni? Czy przeciwnie – dlatego, że się różnimy i możemy sobie nawzajem dać coś, czego drugi nie posiada? A może przyjaźń rodzi się z braku, który sprawia, że szukamy innego człowieka? Zobacz więcej na temat: Platon Michał Nowak Dwójka Jan Tokarski
Miejsce, w którym jesteśmy sami ze sobą. O prywatności w dobie algorytmów Prywatność wydaje się czymś oczywistym: mamy swoje mieszkania, pokoje, listy, rozmowy, myśli, sekrety. Są rzeczy, którymi dzielimy się z nielicznymi albo wręcz nie dzielimy się z nikim. Czy jednak prywatność jest jedynie przywilejem jednostki? Totalitaryzm doskonale pokazał przecież, że człowieka można podporządkować nie tylko przez przemoc, lecz także przez odebranie mu miejsca, w którym pozostaje sam ze sobą. Zobacz więcej na temat: Michał Nowak Piotr Domeracki Dwójka prywatność
Leśny obywatel. Henry David Thoreau i jego "Dziennik" "Szlachetne to zajęcie – czytanie dobrej lektury, to znaczy prawdziwych książek przepojonych duchem autentyczności" – twierdził Henry David Thoreau (1817-1862), amerykański pisarz i poeta, filozof, przyrodnik, autor słynnego eseju "Obywatelskie nieposłuszeństwo". Zobacz więcej na temat: Dorota Gacek literatura KULTURA Dwójka
Niechęć do wysiłku, a może coś bardziej złożonego? Czym właściwie jest gnuśność? Gnuśność ma złą prasę. Od dzieciństwa uczymy się, że nie wolno być leniwym, że trzeba się starać, pracować, rozwijać, wykorzystywać czas. W świecie, który każe nam być aktywnymi, produktywnymi i permanentnie zajętymi, gnuśny człowiek wydaje się podejrzany. Nie robi tego, co powinien. Nie nadąża. Nie optymalizuje własnego życia. Ale czym właściwie jest gnuśność? Zobacz więcej na temat: Michał Nowak Dwójka
Czy demokracja może sama siebie zniszczyć? Rozmowa z dr Janem Tokarskim Co arystokrata z XIX wieku może powiedzieć nam o kryzysie współczesnej demokracji, populizmie i zagrożeniach dla wolności? Na ten temat Agnieszka Lichnerowicz rozmawiała z dr Janem Tokarskim - historykiem idei, eseistą i autorem książki pt. "Tocqueville. Biografia myśli". Zobacz więcej na temat: Agnieszka Lichnerowicz Trójka
Czy odpoczynek stał się wyzwaniem? O sztuce nic-nie-robienia Nieustannie narzekamy na brak czasu. A kiedy go mamy, często nie wiemy, co z nim zrobić. W pewnym sensie odpoczynek stał się dziś kolejnym wyzwaniem, zadaniem do wykonania. Czy jednak człowiek, który nie umie przestać działać, jest wolny? W jaki sposób nie poddać się przymusowi produktywności, a jednocześnie godziwie spędzić czas wolny od pracy? Zobacz więcej na temat: Michał Nowak Dwójka
Symbol ciekawości i patron przebiegłości. Co wiemy o Odyseuszu? Od niemal trzech tysięcy lat opuszcza Troję i wraca na Itakę, choć każda epoka wyznacza mu inną trajektorię. Raz jest człowiekiem niezłomnym, innym razem oszustem. Bywa uosobieniem rozumu, ale i pychy. Dla jednych jest symbolem ludzkiej ciekawości, dla innych patronem przebiegłości. Zobacz więcej na temat: Michał Nowak Dwójka
Gdzie leży granica między poczuciem bezpieczeństwa a wolnością? Jest jedną z najbardziej podstawowych ludzkich potrzeb. Szukamy go w rodzinie, wspólnocie, państwie, technologii i ekonomii. Jednocześnie właśnie w jego imię najczęściej ograniczana bywa wolność. Gdzie przebiega granica między ochroną a kontrolą? Czy współczesny świat produkuje więcej zagrożeń, czy raczej więcej lęku? Zobacz więcej na temat: Michał Nowak Dwójka
Solidarność: między emancypacją a wykluczeniem Z pozoru wydaje się czymś przejrzystym, łatwo zrozumiałym, oczywistym. Tymczasem przez ponad dwieście lat była polem sporów filozofów, socjologów, rewolucjonistów, chrześcijańskich myślicieli, feministek i polityków. Bywała językiem emancypacji, ale także narzędziem wykluczenia. Zobacz więcej na temat: Michał Nowak Solidarność Dwójka
"Źródła Europejskie". Nowy podcast Agnieszki Lichnerowicz Swoją premierę miał nowy podcast radiowej Trójki. W "Źródłach europejskich" Agnieszka Lichnerowicz zabierze słuchaczy w podróż przez wieki historii, przyglądając się najważniejszym wydarzeniom, dziełom kultury i myślicielom, którzy ukształtowali europejską tożsamość. Zobacz więcej na temat: Agnieszka Lichnerowicz Europa KULTURA SZTUKA społeczeństwo
Sztuka porażki. Niedokończone, utracone, niespełnione Historia sztuki jest zwykle opowieścią o arcydziełach, przełomach, odkryciach i triumfach twórczej wyobraźni. Równie ważne wydają się jednak dzieje porażek, niedokończonych projektów, strat i doświadczeń, których nie udało się przekształcić w harmonijną formę. Zobacz więcej na temat: Michał Nowak SZTUKA Dwójka
Jeden z najważniejszych filozofów XX wieku. Widział zagrożenie w technologii Filozofia Martina Heideggera, choć powstała w pierwszej połowie XX wieku, wciąż pozostaje żywym źródłem inspiracji i sporów. O wyjątkowości tego spojrzenia rozmawialiśmy w audycji "Eureka" z prof. Bogdan Dziobkowskim. Zobacz więcej na temat: HISTORIA NAUKA