"Mickiewicz trochę słabuje, ale kropi »Pana Tadeusza«"

Ostatnia aktualizacja: 10.02.2014 15:30
– Intensywna praca nad poematem zaczęła się w maju 1833 r. Poeta pisał wtedy do Odyńca, że gdyby nie tworzenie "Pana Tadeusza", uciekłby z Paryża – mówiła w Dwójce Małgorzata Orzeł, kustosz Muzeum "Pana Tadeusza" we Wrocławiu.
Audio
  • Małgorzata Orzeł, prof. Elżbieta Dzikowska i Piotr Załuski opowiadają o okolicznościach powstawania "Pana Tadeusza" (Notatnik Dwójki)
Fragment pierwszej karty poematu na wystawie Historia rękopisu Pana Tadeusza  teksty, konteksty, realia (Zakład Narodowy im. Ossolińskich)
Fragment pierwszej karty poematu na wystawie "Historia rękopisu »Pana Tadeusza« – teksty, konteksty, realia" (Zakład Narodowy im. Ossolińskich)Foto: ZNiO/mat. prasowe

W czerwcu 1834 r. "Pan Tadeusz" opuścił drukarnię. Natychmiast dowiedział się o tym Nowosilcow, który zakazał rozprzestrzeniania utworu w Królestwie Polskim i na ziemiach wcielonych. Do innych księgarni dwutomowe wydanie "Pana Tadeusza" dotarło w sierpniu. Dzieło miało być odreagowaniem na klęskę powstania, a także na pisanie "Dziadów".

180 lat z "Panem Tadeuszem". Tydzień specjalny w Dwójce>>>

Pracę nad poematem Mickiewicz rozpoczął prawdopodobnie w listopadzie 1832 r. Do szczególnych okoliczności tworzenia "Pana Tadeusza" należało głośne czytanie napisanych fragmentów w gronie przyjaciół, których pisarz  namawiał do wspólnego pisania dzieła. Tylko jeden poeta odpowiedział na to zamówienie. W objaśnieniach Mickiewicza do IV Księgi "Pana Tadeusza" czytamy: "Niektóre miejsca w pieśni czwartej są pióra Stefana Witwickiego".

>>>Narodowe Czytanie "Pana Tadeusza" w Polskim Radiu<<<

– W drugiej połowie roku 1833, pracując intensywnie nad swoim dziełem, poeta dochodził do siebie po śmierci swojego przyjaciela Stefana Garczyńskiego – opowiadała Małgorzata Orzeł, kustosz Muzeum "Pana Tadeusza" we Wrocławiu. – Mamy tego ślad m.in. w liście Bohdana Zaleskiego, który pisał: "Mickiewicz trochę słabuje, ale kropi »Pana Tadeusza«". Owo "kropienie" rozpoczęło się w maju tamtego roku. Poeta pisał wtedy do Odyńca, że gdyby nie praca nad poematem, uciekłby z Paryża – dodała.

W końcowym okresie tej pracy Adam Mickiewicz - poza politycznymi wystąpieniami - nie zajmował się już niczym innym niż pisaniem "Pana Tadeusza". – Marzył o tym, by do wiosny 1834 r. zakończyć pracę – mówiła Małgorzata Orzeł. Jak wiemy, poecie udało się zrealizować ten zamiar. Wielki finał nastąpił 13 lub 14 lutego 1834 r.

Posłuchaj archiwalnych dźwięków związanych z Adamem Mickiewiczem zgromadzonych w serwisie specjalnym Polskiego Radia wolnaeuropa.polskieradio.pl

O innych okolicznościach powstawania narodowej epopei, o dziewiętnastowiecznym Paryżu i kręgach polskiej emigracji w "Notatniku Dwójki" mówili także germanistka prof. Elżbieta Dzikowska oraz Piotr Załuski, autor powieści "Zamęt" o czasach i życiu Adama Mickiewicza.

Audycję przygotowała Anna Lisiecka.

mc/jp

***

14 lutego w Kamienicy Pod Złotym Słońcem przy wrocławskim rynku zostanie otwarta druga odsłona ekspozycji "Historia rękopisu Pana Tadeusza – teksty, konteksty, realia". Wystawę zorganizowało Muzeum "Pana Tadeusza" we Wrocławiu (Zakład Narodowy im. Ossolińskich), a patronatem medialnym objęło Polskie Radio.

Czytaj także

Adam Mickiewicz. Życie romantyka

Ostatnia aktualizacja: 13.02.2014 17:55
W związku ze 180. rocznicą ukończenia przez Adama Mickiewicza epopei "Pan Tadeusz" Adam Bauman czytał w Dwójce brawurową biografię Wieszcza, którą napisał amerykański slawista Roman Koropeckyj.
rozwiń zwiń

Czytaj także

180 lat z "Panem Tadeuszem"

Ostatnia aktualizacja: 11.02.2014 21:00
Stało się to w nocy 13 na 14 lutego 1834 w Paryżu - Adam Mickiewicz ukończył pisanie swojego poematu. 180. rocznica powstania i pierwszego wydania "Pana Tadeusza" jest doskonałą okazją, by wrócić do tej przedziwnej książki. Dwójka zaprasza na specjalne audycje!
rozwiń zwiń